Litli Bergþór - 01.05.2008, Page 23

Litli Bergþór - 01.05.2008, Page 23
sörtgurinn. Kvaö alla ungmennafélaga skylda að gera sitt til að þessi góði siður legðist ekki niður. Skoraði að endingu á alla þá, sem ynnu söng, að vinna að því eftir megni að hann legðist ekki niður á heimilum. “ Jón Agúst Jónsson og Þórður Þórðarson taka undir með framsögukonu. Formaður er einnig sammála henni, og er málið afgreitt með því að tillaga frá honum er „samþykkt í einu hljóði. “ Hún er svohljóðandi: „Fundurinn samþykkir að eftirleiðis séu allir fundir félagsins, sem haldnir eru á helgum dögum, byrjaðir með sálmasöng og lestri. “ Þessari reglu mun svo hafa verið haldið a. m. k. í rúm 20 ár. Aðflutningsbann Þorsteinn Þórarinsson hefur framsögu á fundi sunnudag 16. júní 1912, og hefur málefni hans fyrirsögnina „Aðflutningsbannið. “ Umræðan fer fram við vörðuna Skrögg fyrir ofan Vatnsleysu. Frá framsöguræðunni segir svo í fundargerðinni: „Áleit gaman að rœða það innan félagsins og heyra álit manna. Bar saman ástandið fyrr og nú og benti á minnkandi vínnautn. Þakkaði það allmjög frjálsum samtökum, bindindisfélögum og einkum Good- Templarareglunni. Taldi menn sammála um að það takmark þyrfti að nást að vínnautn hyrfi algjörlega úr sögunni, en menn greindi á um leiðir. Sneri þvínœst að aðalefninu, aðflutningsbannlögunum íslensku og talaði móti þeim langt mál og afmikilli sannfœringu ogfœrði mörg rök máli sínu til stuðnings, er hér yrði oflangt upp að telja. “ Guðríður Þórarinsdóttir andmælti bróður sínum. „ Kvaðst algerlega hafa misst þá trú að frjáls samtök t. d. Ungmennafélagið gœti útrýmt ofdrykkju. Taldi skyldu að leggja eitthvað á sig til að bjarga ofdrykkjumönnum. “ Viktoría var einnig ósammála framsögumanni. „Kvaðst að vísu sjáýmsa galla á aðflutningsbanni, en þó blœddi sér enn meir í augu böl það er ofdrykkjan bakaði. “ Guðni Þórarinsson „tjáði sig einnig móti framsögu- manni. Vildi gjarnan leggja töluvert á sig til þess að ofiiautn víns yrði útrýmt. “ Guðmundur Guðnason tekur einnig til máls, en einungis eftirfarandi er haft eftir honum: „Sagði að bindindismönnum fœrist yfirleitt ekki að svara drykkjumönnum um eyðslusemi. “ Þegar hér var komið virtist hafa verið farinn að færast nokkur hiti í umræður, því Ingvar Guðmundsson lætur þess getið að hann geti „talað um þetta mál án þess að liitna. “ Síðan segir svo frá ræðu hans: „Kvaðst eitt sinn hafa verið móti aðflutningsbanni en hafa nú breytt skoðun sinni. Talaði síðan alllengi móti rœðu framsögumanns og benti á ráð við ýmsum örðugleikum er hann hafði óttast, ef bannlögin kœmust íframkvœmd. Lauk rœðu sinni með því að telja heppilegast að flytja ekkert áfengi til landsins án þess að hann teldi nauðsynlegt að binda sig við orð og lög alþingis. “ Sigurlaug Erlendsdóttir. Framsögumaður mótmælti síðan „ rœðum þeim er til hans voru stílaðar.“ Ingvar og Viktoría taka til máls aftur „og urðu ekki samdóma framsögumanni frekar en áður. “ Er þá málið tekið út af dagskrá enda farið að kólna í veðri. I sambandi við þessar umræður er rétt að rifja upp að í byrjun þessa árs hafði gengið í gildi aðflutningsbann á áfengi. En það hafði verið samþykkt í þjóðaratkvæðagreiðslu 10. september 1908, og lög um það voru samþykkt á alþingi 1. maí árið eftir. Sala á áfengisbirgðum, sem til voru í landinu, var þó heimil til ársloka 1914. Kvenréttindi Kristrún Eyvindsdóttir hefur framsögu um kvenréttindi á fundi 13. apríl 1913. „Kvað hún marga - einkum karlmenn - vera því mótfallna að konur fengju jafnrétti við karla, jafnvel þó allir hlytu að sjá að þœr hefðu fulla heimtingu á því. Aleit það í meira lagi einkennilegt að misrétti skyldi nokkurn tíma hafa komist á. Minntist hún á það að fyrr á tímum hefði konan verið nokkurs konar þræll mannsins, en eftir því sem menningin óx hefði jafnrétti dálítið aukist. Það sem hún kvað marga karlmenn óttast mest ef kvenréttindi kæmust á, og konur t. d. kæmust á alþing, þá myndi stjórnin verða verri í landinu, og það sem þeir fœrðu máli sínu til sönnunar vœri að konur vœru yfirleitt örari í skapi og æsingameiri en karlmenn. Kvað hún þetta eftil vill geta komið til afþví að starfsvið konunnar væri meira innanbœjar, en karlmenn ynnu aftur á móti flest sín verk úti við og losnuðu þar afleiðandi við mörg umsvif fram yfir konur. En annars nvyndu konur venjast við opinber störfeins og karlar þegar fram liðu stundir. Greindar stúlkur áleit framsögukona eins geta orðið embœttismenn eins og karlar. Þá benti hún á það að víða myndi það eiga sér stað að konan vissi ekkert um fjármál heimilisins. Þetta vœri ófœrt allra hluta vegna. Konan gæti t. d. allt eins haft vit á þeim og bóndinn, og efhans missti við vœri hún þeim að öllu leyti ókunnug, efhún hefði engin afskipti haft afþeim áður. Þetta ætti því eigi þannig að vera. Skoraði þar nœst á konur að láta mál þetta til sín taka. “ 23 Litli Bergþór

x

Litli Bergþór

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Litli Bergþór
https://timarit.is/publication/884

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.