Árbók VFÍ/TFÍ - 01.06.2011, Qupperneq 350

|Skýja(sing á stagvír á Hallormsstaðahálsi.
Slydduísing er úrkomuísing, sem myndast þegar
hitastig er um og rétt yfir frostmarki og er einkum
háð úrkomumagni og vindhraða. Stefna loftlína
gagnvart vindátt skiptir miklu máli þegar aðstæður
eru til myndunar slydduísingar og er áhleðslan því
meiri sem línur liggja þverar á vindátt. Slydduísing
getur myndast allsstaðar en virðist algengust við
ströndina á Norðvestur-, Norður- og Austurlandi. I
slydduísingu hefur ísingarþvermál á dreifilínum
með 12 mm leiðara oft mælst á bilinu 7-15 cm sam-
fara sterkum vindhviðum. Það hefur sýnt sig að
tíðni og ísingaráhleðsla slydduísingar er meiri hér á
landi en í flestum öðrum löndum. Ástæða þess er
umhleypingasöm veðrátta með tíðum hitasveiflum
í kringum frostmark, auk þess sem vindhraði er
meiri en almennt gerist.
Skýjaísing myndast þegar undirkældir vatnsdropar
berast með skýjum eða þoku yfir land og snögg-
frjósa þegar þeir lenda á föstum hlut, þ.m.t. á leiðara
loftlína. Skýjaísing myndast í talsverðri hæð yfir sjó
og verður mest þar sem land liggur hátt yfir sjó og
þar sem hafáttir eiga greiðan aðgang. Rúmþyngd
skýjaísingar getur verið á víðu bili og ísingar-
gerðirnar sem myndast geta verið frá lausu hrími
(rúmþyngd 200-600 kg/ m3) í það að vera þétt hrím
(rúmþyngd 600-900 kg/m3) eða glerungur (rúm-
þyngd 900 kg/m3). Samspil vindhraða og hitastigs
hefur töluverð áhrif á ísingarmyndunina. Dæmi eru
um að áhleðsla skýjaísingar geti varað dögum
saman. Ef hitastig er lengi undir frostmarki og
afísing á sér ekki stað getur svo bæst við ísinguna
við endurtekin ísingartilvik. Mælingum á ísingu og
gerð ísingar á íslandi hefur áður verið lýst í [1].
Reiknilíkan til að meta ísingaráhleðslu
Til að reikna ísingaráhleðslu er algengast að nota
ísingarlíkan sem lýst er í [5] og staðlinum ISO
12494:2000 [4], en líkanið er almennt kennt við
Makkonen. Líkanið lýsir áhleðslu mismunandi
vatnsagna (skýjadropar, regndropar, snjókorn og
hrímsnjór) á hluti. Við mat á ísingu á loftlínur er
oftast gert ráð fyrir að vindustífni hlutar sé lítil og
að ísingarformið verði því sívalningur. Makkonen-
likanið sem lýsir áhleðslu á sívalning (dM/dt
[kg/m/s]) er gefið sem:
ilM n \
— = a,- a2- a,- w V- D I1/
dt ' 2 3
Auk þvermáls sívalningsins (D [m]) er áhleðslan
háð hraða vatnsagna (V [m/s]), vatnsmagni í lofti
(w [kg/m3]) og þriggja stuðla (<i\, a2, a3). Stuðlarnir
3 4 8
Arbók VFl/TFl 2011