Neytendablaðið - 01.12.2001, Blaðsíða 22

Landbúnaðarmál
Kjarnfóðrið og
samkeppnishömlurnar
Á dögunum vakti athygli úr-
skurður samkeppnisráðs þar
sem sameiningu Fóðurblönd-
unnar og Mjólkurfélags
Reykjavíkur var hafnað á
grundvelli þess að þessi fyrir-
tæki hefðu markaðsráðandi
stöðu. Markaðshlutdeild fyrir-
tækjanna tveggja á íslenska
kjamfóðurmarkaðnum er um
85%. Fyrirtækin framleiða
fóðurblöndur fyrir allar teg-
undir íslenskra húsdýra. Önn-
ur fyrirtæki sem framleiða til-
búið fóður eru Kaupfélag
Skagfirðinga, Kaupfélag Ey-
firðinga og Akrafóður í Land-
eyjum sem er að stærstum
hluta í eigu Kaupfélags Ár-
nesinga. Markaðshlutdeild
þessara fyrirtækja er hverf-
andi lítil miðað við risana tvo
og starfa þessi fyrirtæki aðal-
lega á heimamarkaði sínum.
Fóðurblandan og Mjólkur-
félagið hafa samstarf um inn-
kaup en saman reka þau Kom-
hlöðuna hf. ásamt hveitifram-
leiðandanum Komaxi. Korn-
hlaðan er einnig í samstarfi
við Kaupfélag Eyfirðinga.
Þannig lifir KEA í skjóli
risanna tveggja. Kaupfélag
Skagfirðinga er eina fyrirtæk-
ið sem ekki hefur náið sam-
starf við fyrmefnda aðila en
markaðshlutdeild þess er
bundin við Skagafjörð og ná-
grannasveitarfélögin í svolitl-
um mæli. Lítill munur er á
verði hjá Kaupfélagi Skagfirð-
inga og hinum fyrirtækjunum
en þó njóta bændur á Norður-
landi tilvem þess á markaðn-
um. Flutningur á fóðri til
bænda hjá risunum tveim er í
kringum tvær krónur á kíló
norðan Holtavörðuheiðar en
um þrjár krónur austur í Rang-
árvallarsýslu. Hér munar einni
krónu á kostnaði bænda í
þessum tveim sýslum og þótt
ekki sé um háa fjárhæð að
ræða sýnir hún þó Ijóslega
hvernig samkeppni skilar sér í
lægra vöruverði.
30% tollur á tiibúnu fóðri
Nú er innheimtur 30% tollur á
tilbúið fóður og er tollinum
fyrst og fremst ætlað að
vemda íslensku fóðurfyrir-
tækin. Skattur þessi er nú um
7,80 kr. á kílóið en skattur á
hráefnum sem fóðurfyrirtækin
kaupa er einungis 80 aurar.
Aðalfundur Landssambands
kúabænda hefur margoft
gagnrýnt fóðurskattinn og
talið hann rýra samkeppnis-
stöðu íslenskra kúabænda.
Það er skoðun Neytenda-
blaðsins að forsvarsmenn
bænda verði að taka höndum
saman með samtökum neyt-
enda til að koma þessum
skatti burt, enda ljóst að á
næstu árum mun íslenskur
landbúnaður finna meira fyrir
erlendri samkeppni og því
knýjandi að leita leiða til að
lækka verð á innlendri fram-
leiðslu. Neytendur spyrja ekki
hvort fóðrið sé blandað á Is-
landi eða í Danmörku, neyt-
endur spyrja einfaldlega hvað
varan kostar.
Neytendablaðið lét kanna
það fyrir sig hvað danskar
inniluttar fóðurblöndur kost-
uðu komnar til landsins. I ljós
kom að innfluttu blöndurnar
voru um 30% ódýrari að lág-
marki þegar tekið hafði verið
tillit til ríflegrar álagningar
innflytjenda og smásala. I
ljósi þessarar útkomu má
segja að hægt væri að lækka
verð á mjólk, svínakjöti og
alifuglakjöti umtalsvert ef
þessi verndarskattur yrði
lagður af.
Ef við skoðum hvað mjólk
mundi lækka ef fyrrnefndur
skattur yrði tekinn af er niður-
staðan sú að hægt væri að
lækka mjólk til neytenda um
eina til tvær krónur. Þetta má
sjá út frá því að vægi kjarn-
fóðurs í framleiðslukostnaði
mjólkur er um 7%. Ef þessi
liður lækkaði um 30% gæti
þessi tala lækkað niður í 5%
sem aftur gæti skilað fyrr-
nefndri lækkun.
Um alifugla- og svínakjöt
er það mat blaðsins að með
frelsi í innflutningi á tilbúnu
fóðri og þar með aukinni sam-
keppni gætu neytendur notið
umtalsverðra lækkana á þess-
um verksmiðjuframleiddu
vörum. Það er þó erfitt að
nefna tölur í því sambandi,
enda lýtur þessi iðnaður ekki
sömu lögmálum og hinar
hefðbundnu búgreinar sem
lifa að stórum hluta á fram-
lögum úr vasa skattborgar-
anna og eru ekki háðar verð-
lagsákvörðunum. Þó er alveg
NEYTENDASTARF ER íALLRA ÞÁGU
Bónusverslanirnar
Efling stéttarfélag
Efnalaugin Björg,
Álfabakka og
Háaleitisbraut
EUROPAY ISLAND
Cilbert úrsmióur
Hampiöjan hf.
IKEA
ísfugl hf.
íslandsbanki - FBA
ísleifur Jónsson hf.
íspan hf., gler og speglar
Júmbó, matvælaiója
Kaupfélag Bitrufjaróar
Kaupfélag Hrútfiröinga
Kaupfélag
Króksfjardarness
Kjarnafæöi hf.
Kjarvals verslanirnar
Krónuverslanirnar
Landsbanki íslands hf.
Landsvirkjun
Lyfjaverslun íslands
Móna, sælgætisgerð
Myllan - Brauö
Olíuverslun íslands - OLÍS
ORA, niöursuöuverksmiöja
Osta- og smjörsalan
Penninn-Eymundsson hf.
Póstdreifing ehf.
Rolf Johnsen & co. ehf.
Ræsir hf.
Samband íslenskra
bankamanna
Securitas hf.
Samband íslenskra
sparisjóöa
Sindri hf.
Sólning hf.
Starfsgreinasamband
íslands
Stilling hf.
Verslun Guösteins
Eyjólfssonar
Verzlunarmannafélag
Reykjavikur
Ömmubakstur ehf.
22
NEYTENDABLAЮ - desember 2001