Bændablaðið - 27.02.2001, Side 14

14
BÆNDABLAÐIÐ
Þriðjudagur 27. febrúar 2001
-v> ppboðshús danska
M M loðdýrasambandsins, DPA, í
M i Kaupmannahöfn er mikil bygging -
M M hvorki meira né minna en 7 ha.
B M Stærð hússins er í fullkomnu
samræmi við annað hjá dönskum
loðdýraframleiðendum. Ársveltan er þrjátíu milljarðar
íslenskra króna og tryggingaverðmæti lagers um
tuttugu milljarðar íslenskra króna þegar best lætur.
Þegar uppboð eru haldin starfa um 650 manns í húsinu
en að staðaldri eru um 350 manns við störf. Til
Dönskum loðdýrabœndum
fcekkar en búin stœkka
En hvaðan koma fjármunir til
rekstrar DPA? Bændur greiða um
hundrað krónur fyrir hvert skinn
en kaupendur greiða 6,5% af
„hamarsverði" skinnanna. Danskir
loðdýrabændur eru tæplega 3000
og meðalbústærð er um 1000
minkalæður. Refabú eru fá í Dan-
mörku. Loðdýrabú hafa stækkað
en þeim einnig fækkað á liðnum
áratug. Þegar best lét voru um
7000 bændur í loðdýrarækt.
Meðalaldur bænda í greininni
veldur forsvarsmönnum DPA
áhyggjum en hann er rétt rúmlega
samanburðar má geta þess að öll velta í íslenskum
landbúnaði er tæplega tuttugu milljarðar. Árlega eru
seld um tólf milljón skinn í uppboðshúsi DPA sem eru
rösklega 40% af heimsmarkaðsframleiðslu. DPA á líka
stóran hlut í fyrirtæki sem kaupir inn hráefni fyrir
fóðurstöðvar. Sambandið á og rekur rannsóknastöð
sem m.a. annast dýralæknaþjónustu,
sjúkdómsgreiningar og heilbrigðiseftirlit. Þá eru
rannsóknir stundaðar á vegum loðdýrasambandsins og
það styrkir sambærilegt starf í ýmsum löndum. Árlega
fara um 300 milljónir íslenskra króna til SAGA sem
sér um hönnun úr skinnum og markaðsstarfsemi. Rétt
er að geta þess að kostnaður á selt skinn er lægstur hjá
DPA af öllum uppboðshúsum þessarar gerðar í
heiminum. „Öll starfsemi DPA byggist á því að
50 ár.
„Athygli vekur hvað allt er hér
þrauthugsað," sagði Guðmundur
Stefánsson, framkvæmdastjóri
Lánasjóðs landbúnaðarins og
mælti þar fyrir munn þeirra sem
fóru fyrir skömmu utan til að
kynna sér stöðu loðdýraræktar í
Skandinavíu. Samvinna og aftur
samvinna glumdi í eyrum ferða-
langanna og var nokkuð sama
hvern þeir hittu. „Þið verðið að
vinna saman og byggja upp faglegt
umhverfi fyrir atvinnugreinina,"
sagði Odd Harald Nordsveen,
stjórnarformaður Samtaka norskra
loðdýraræktenda. „Aðeins þannig
ná menn árangri sem er nægjan-
legur til þess að komast af og geta
lifað af búskapnum."
Hugmyndafrœði Bjarts í
Sumarliúsum ekki viðurkennd
þátttaka er frjáls. Hvatinn fyrir bændur er að þeir hafi
hag af því að skipta við sambandið sem selur um 97%
danskra skinna auk þess að selja skinn frá mörgum
heimshlutum,“ sagði Björn Halldórsson, formaður
Sambands íslenskra loðdýraræktenda (SÍL). „Ef
loðdýrarækt á íslandi er byggð upp á skynsamlegum
forsendum er hægt að búa til atvinnugrein sem skapar
tvo til þrjá milljarða í þjóðarbúið.“
Undir þetta tók Torben Nielsen
forstjóri DPA og raunar sagði hann
að samvinna á milli loðdýrabænda
annars vegar og uppboðshússins
hins vegar væri upphaf og endir
alls í starfseminni. Markmiðið
væri að koma faglegri vitund inn á
öllum framleiðslustigum. Með
öðrum orðum á hugmyndafræði
Bjarts í Sumarhúsum ekki upp á
pallborðið hjá Dönum - enda
nokkuð ljóst að hún gengur þvert á
þær leiðir sem Danir hafa valið og
skila árangri. „Nú hafa Danir
fundið upp hjólið og það væri
feigðarflan ef hver og einn íslensk-
ur loðdýrabóndi ætlaði sér að finna
upp þetta sama hjól. Þetta væri
ekki síst rangt í ljósi þess að fram
hefur komið einlægur vilji hjá
Dönum að miðla af sinni reynslu
til Islendinga,“ sagði einn Islend-
inganna þegar forstjórinn hafði
lokið máli sínu.
Asíubúar eru fjölmennir á uppboð-
um DPA.
Samþjöppun loðdýrabúa
Aftur og aftur kom fram í máli
þeirra sem ferðalangamir ræddu
við að samþjöppun loðdýrabúa
utan um nokkrar fóðurstöðvar væri
auk annars forsenda árangurs. Þá
yrðu fóðurstöðvar að vera í
námunda við hráefnið. „Rétt
samsetning fóðurs er höfuðatriði.
Rannsóknir og eftirlit með fóðri
verða að standa undir nafni,“ sagði
einn fyrirlesara og það kom ekki á
óvart að hann nefndi fagleg
vinnubrögð í annarri hverri línu.
„Bændur verða að tala saman og
miðla af reynslu hvers annars.
Fagleg samvinna er grunnur að
árangri okkar,“ bætti hann við.
Erik Ugilt Hansen, bóndi og
stjómarformaður DPA. gekk svo
langt að segja að íslendingar ættu
að eiga betri möguleika en Danir í
loðdýrarækt. Hann nefndi loftslag í
þessu sambandi og aðgang að
hráefni. Hér má geta þess að í
Danmörku eru sextán fóðurstöðvar
en þrettán í Noregi. Fyrir fimm
árum vom þrjár fóðurstöðvar á
Sjálandi en þeim hefur nú fækkað í
eina. A Islandi em 10 fóðurstöðvar.
Samvinna við
dýraverndunarsamtök
Bjartsýni á framtíð loðdýraræktar
einkenndi starfið í uppboðshúsinu.
Fram kom á fundum með
starfsmönnum að markaðir væm
að opnast, Kína og Rússland nefnt
í því sambandi. Þá er ótalið að
áhugi Evrópubúa á varningi úr
loðskinnum virðist heldur að
glæðast. Hér er ekki síst átt við
annarskonar notkun en framleiðslu
á hefðbundnum pelsum. Nefna má
töskur og bryddingar á fatnað og
skó sem dæmi. Æði oft er skinnið
litað í öllum regnbogans litum.
Um leið og bjartsýni réð ríkjum
voru menn raunsæir er þeir töluðu
um dýraverndunarsamtök og
starfsemi þeirra. Slíkum samtökum
hefur m.a. tekist að koma í veg
fyrir loðdýrarækt á Bretlandi og
greinin á mjög undir högg að
sækja í Hollandi. Danskir
loðdýramenn hafa hins vegar
leitað eftir samstarfi við þá sem
hafa unnið gegn loðdýrarækt og
reynt að verða við óskum þeirra
um aukna dýravelferð.
Margskonar athuganir á
dýravelferð hafa verið kostaðar af
danska loðdýrasambandinu og í
samvinnu við
dýravemdunarsamtök. Má þar
nefna tilraunabú danska ríkisins,
Rörrengaard.
Portúgalskur þvœttingur!
Dýravemdunarmenn hafa oft verið
staðnir að hreinum og klámm
lygum og nefna má að eitt sinn
komu nokkrir portúgalskir
blaðamenn til Danmerkur en í
heimalandi þeirra gengu þær sögur