Bændablaðið - 11.06.2002, Qupperneq 6

6
BÆNDABLAÐIÐ
Þriðjudagur ll.júní 2002
Bændablaðið er málgagn
íslenskra bænda
Sláttur hafinn
Það vekur jafnan athygli og veitir bændum ákveðna
öryggistilfinningu þegar sláttur hefst en sláttur hófst
undir Eyjafjöllum í byrjun júní. Þrátt fyrir að tæknin
geri uppskerustörf bænda öruggari og auðveldari en
var, og nýir möguleikar í jarðrækt geri fóðruöflun
næsta vísa, er stutt sumarið eigi að síður uppskerutími
sem afkoma flestra bænda byggist þrátt fyrir allt á. Því
er mikilvægt að sá tími nýtist vel til öflunar heyforða
og annars jarðargróða. Hér skiptir veðráttan enn miklu
máli og segja verður að þrátt fyrir vorkulda á
norðanverðu landinu hafi veturinn og vorið verið með
þeim hætti að búast megi við góðum heyfeng á
komandi mánuðum. Veðrið ræður þó enn miklu um
verkun uppskerunnar en einnig þar er margt breytt
bæði hvað tæknina varðar og einnig hafa veðurspár
batnað með hverju ári og eru nú svo öruggar að
sjaldan skeikar miklu í spá næstu fjögurra daga. Sú
víðfeðma þekking byggð á vísindalegum grunni sem
fyrir liggur um flesta þætti jarðræktar og
uppskerustarfa skapar bóndanum þannig ákveðið
öryggi hvað varðar fóðuröflun og önnur uppskerustörf
og ætti því jafnframt að gefa bændum og þeirra
fjölskyldum aukin tækifæri til að njóta sumarsins.
Þótt uppskeruvinna bóndans hafi þannig orðið
auðveldari og örðugari á áranna rás verður ekki það
sama sagt um markaðssetningu búvaranna. Harðnandi
samkeppni á matvörumarkaði og aukið framboð á
hvers kyns matvælum gerir markaðssetningu æ
flóknari og bóndinn hefur orðið að sæta því að bera æ
minna úr býtum af smásöluverði búvaranna. Þá gerir
fákeppni á matvörumarkaði bændum ekki auðvelt að
halda sínum hlut. Offjárfestingar í verslunarhúsnæði á
höfuðborgarsvæðinu eru bændum og neytendum
einnig áhyggjuefni, því búast má við að bæði
framleiðendur matvaranna og neytendur þeirra verði
kallaðir til að greiða fyrir þau mistök Þar þurfa
bændur og neytendur að vera á verði og opnar
upplýsingar um verðlag og verðmyndun búvaranna er
þar vænlegasta vömin.
Þrátt fyrir margvísleg vandamál og áhyggjuefni er góð
sala í búvörum en samkvæmt sölutölum fyrir apríl er
stöðug aukning í kjötsölu og að sala mjólkurvara hefur
aldrei verið meiri og er raunar það mikil síðustu
mánuði að ákveðið hefur verið að hækka greiðslumark
mjólkur á komandi verðlagsári um tvær milljónir lítra
eða í 106 milljónir lítra. Þannig er staða
mjólkurmarkaðar góð um þessar mundir en því miður
mun fleiri vandamál við að glíma á kjötmarkaði.
Framleiðsluaukning umfram eftirspum er í flestum
kjöttegundum og óvissa í slátrun, vinnslu og
markaðssetningu afurðanna. Hér þarf að ráða bót á og
þar reynir á bændur og samtök þeirra en einnig aðra
þá sem kallaðir eru að lausn vandans. AT.
Bændablaðið kemur út hálfsmánaðarlega. Því er dreift til allra bænda landsins og
fjölmargra annarra er tengjast landbúnaði. Bændablaðinu er dreift ókeypis til
þeirra er stunda búskap en þéttbýlisbúar geta gerst áskrifendur að blaðinu.
Árgangurinn kostar kr. 4.200 en sjötugir og eldri greiða kr. 2.000.
Sími: 563 0300 - Fax: 552 3855 - Kt: 631294-2279 Ritstjóri: Áskell Þórisson (ábm.)
Auglýsingastjóri: Eiríkur Helgason, blaðamaður: Sigurdór Sigurdórsson
Netfang blaðsins er bbl@bondi.is
Prentun: Prentsmiðja Morgunblaðsins
Nr. 155
Blaðinu er dreift í 6.400 eintökum.
Dreifing: íslandspóstur.
ISSN 1025-5621
Bjarlsýiri -
allra melna böt
í janúar árið 2002 var stofnað
félag sem hlaut nafnið Verðandi,
félag bjartsýnisfólks í Þingeyjar-
sýslum. Félagssvæðið nær yfir 14
sveitarfélög á Norðurlandi eystra,
frá Hálshreppi til Þórshafnar-
hrepps, og er því ætlað að auka
bjartsýni á svæðinu og efla sam-
stöðu íbúanna. Félagið dregur nafn
sitt af örlaganominni Verðandi,
systur Urðar og Skuldar. Þótti vel
við hæfi að nafnið tengdist fram-
tíðinni, þar sem markmiðið er að
stuðla að bættri framtíð íbúanna á
svæðinu. í stjóm félagsins sitja
fimm konur, Iðunn Antonsdóttir
frá Kópaskeri, Júlía Sigurðardóttir,
Margrét María Sigurðardóttir og
Amfríður Aðalsteinsdóttir frá
Húsavík og Hulda Ragnheiður
Ámadóttir úr Aðaldal. Það að
stjómin skuli eingöngu vera
skipuð konum er í raun tilviljun,
og er félagsskapurinn öllum opinn,
jafnt konum sem körlum.
Hugmyndin að stofnun
Verðandi kviknaði yfir kaffibolla,
eins og svo margar aðrar góðar
hugmyndir. Tvær af stofnendum
félagsins fengu þá hugmynd að
koma á fót þríþrautarkeppni á
Húsavík í sumar, og töldu nauð-
synlegt að virkja hóp fólks til að
hrinda þeirri hugmynd í fram-
kvæmd. Þetta vatt síðan upp á sig
og ýmsar hugmyndir kviknuðu.
Akveðið var að eitt af megin-
verkefnum Verðandi yrði að koma
því til leiðar að í hverjum mánuði
yrði kjörinn „Garpur mánaðarins."
Með því sáum við möguleika á að
virkja stærra svæði og láta gott af
okkur leiða, með því að vekja
athygli á öllu því góða og duglega
fólki sem býr á
okkar svæði.
Nú höfum
við valið fjóra
„Garpa“ sem
koma víðs-
vegar að af
svæðinu. Við
höfum farið um
bæ og sveitir
einu sinni í
mánuði og átt
ánægjulegar stundir með íbúum
hvers svæðis. Dagskráin hefur
verið í höndum heimamanna
hverju sinni, þar sem ungir sem
aldnir fá tækifæri til að koma fram
og leyfa gestum að njóta hæfileika
sinna. Hver Garpur hefur fengið
viðurkenningu, sem unnin er af
listamönnum svæðisins, og er það
einn þáttur í að virkja það jákvæða
sem leynist víða í sýslunum. Eitt af
höfuðmarkmiðum okkar, er að
halda kostnaði í algjöru lágmarki.
Sem dæmi um það leggja allir sem
að Garpakvöldunum koma vinnu
sína í té endurgjaldslaust, jafnt
listamenn sem aðrir. Einnig hafa
sveitarfélög og fyrirtæki lagst á eitt
til að gera starf okkar mögulegt, og
greiða t.d. Sparisjóður Suður-
Þingeyjarsýslu og Sparisjóður
Þórshafnar og nágrennis allan
dreifingarkostnað auglýsinga í
sveitum, og Húsa- víkur-
kaupstaður tekur þátt í auglýsinga-
kostnaði á Húsavík. Sveitarfélögin
hafa séð um fjölföldun auglýsinga í
þeim sveitarfélögum sem ekki hafa
fasta auglýsingamiðla. I stuttu máli
sagt höfum við mætt velvild hjá
öllum þeim aðilum sem við höfum
leitað til. Þetta uppátæki okkar
hefur fengið mjög jákvæða
umfjöllun, og virðist vekja
almenna ánægju meðal íbúanna.
Garpatilnefningin hefur m.a. í för
með sér að margir íbúar hugleiða í
hverjum mánuði hverjir hafi nú
gert góða hluti, og hver verðskuldi
viðurkenninguna. Það eitt er okkur
hollt, að horfa yfir sveitarfélögin
14 og leita að jákvæðum at-
burðum! I kjölfar Garpaviður-
kenningar hafa einstaklingamir
fengið mjög jákvæða umfjöllun um
sitt starf og svæði í fjölmiðlum, og
var það einmitt það sem vonast var
eftir. Tilnefningum frá hinum
almenna íbúa fer ört fjölgandi, og
vonum við að fljótlega verði það
sjálfsagður hlutur að senda
Verðandi tilnefningu þegar
íbúamir sjá góða hluti gerast á
svæðinu. „Að gera góða hluti“ er
mjög víðtækt hugtak, t.d. það að
vinna persónulegan sigur sem
hefur jákvæð áhrif á sam-
ferðamenn og samfélag. Það gæti
einnig verið að vinna að upp-
byggingu atvinnu eða félagsstarfs í
sínu sveitarfélagi og fjölmargt
annað.
I svona starfi er vissulega
hætta á að félagið „sofni“. Því er
það samdóma álit okkar að endur-
nýjun í stjórn félagsins sé nauð-
synleg til að ferskir vindar og nýjar
hugmyndir streymi í félaginu.
Það er von mín að þessi skrif
stuðli að nýjum hugmyndum á
öðmm svæðum landsins og sýni að
við getum sjálf gert svo margt til að
aukajákvæðni og bjartsýni !!!!
Hulda Ragnheiður
Árnadóttir,
bóndi og bjartsýniskona,
Hraunkoti
Samráð framleiðenda og neytenda
Markmiðið er að
tryggja gæði og
heilnæmi matvæla
verðar hugmyndir um hvemig
vænlegt sé að tryggja matvæla-
öryggi og gæði fæðuvara jafn-
hliða því að auka áhrif neytenda.
„Einn mikilvægur úrbótaþáttur
sem segja má að hafi almennt
hlotið samhljóma og jákvæðar
undirtektir þeirra sem fundinn
sátu var verulega aukin áhersla á
uppffæðslu unglinga og ung-
menna í hinu almenna skólakerfi,
bæði í grunn- og framhalds-
skólum. Þar er átt við fræðslu um
neytendamál og almenna grunn-
fræðslu um matvæli og eiginleika
þeirra, vamið, umhverfið, næringu,
hollustu og heilbrigði. Aukin
ljarlægð milli neytenda og
framleiðenda gerir það að verkum
að auka þarf almenna fræðslu og
upplýsingaflæði um uppmna og
framleiðsluhætti ýmissa neyslu-
vara. Hvaðan mjólkin og
fiskurinn koma em viðfangsefni
sem ekki eru öllum ungmennum
borgarsamfélagsins ljós í dag. Vel
upplýstur neytandi með öfluga
gmnnþekkingu á eiginleikum og
framleiðsluháttum matvæla er frá
ffamleiðandans sjónarmiði æski-
legur eða auðveldari samskipta-
aðili og móttækilegri fyrir raun-
sönnum upplýsingum," sagði
_ s Gunnar. „Ég veit að vísir
að sams konar vinnu er
1 kominn í gang á vegum
Utgáfu- og kynningar-
deildar Bændasamtakanna,
en jákvæð og uppfræðandi
umfjöllun í þjóðfélaginu
getur skipt sköpum fyrir
landbúnaðinn sem stóran
matvælaframleiðanda.
Þess vegna verða bændur
og samtök þeirra að
fylgjast grannt með því
sem þama er að gerast og
víssri verkáætlun sem Fundarmenn voru sammála um að það þyrfti að auka taka frumkvæðið ef því er
lögð verður fyrir þekkingu barna og unglinga á landbúnaði og að skipta."
árlegan fund land- neytendamálum._____________________________
Ráðherraráð Norðurlandaráðs
ákvað fyrir skömmu að koma á
víðtæku samráði fulltrúa fram-
leiðenda og neytenda um að
tryggja framleiðslu matvæla í
háum gæðaflokki og heilnæma
framleiðsluhætti. Einn liður í
því er að auka áhrif neytenda á
opinbera stefnumörkun um
matvæii, öryggi matvæla og
matvælastefnu. Sérstök verk-
efnisstjórn, skipuð
fuiltrúum frá hverju
Norðurlandanna,
boðaði nýlega til
hugarflugsfundar með
fulltrúum neytenda
og framleiðenda á
Norðurlöndum til þess
að ræða og safna
saman hugmyndum
um vænlegar aðgerðir.
Hlutverk verkefnis-
stjórnarinnar er að
gera tillögu að mark-
búnaðar-, sjávarútvegs- og um-
hverfisráðherra Norðurlandanna,
sem haldinn verður á Græn-
landi í ágúst nk.
Uppfrœðsla ungmenna
Gunnar Guðmundsson, Bænda-
samtökunum, sat fundinn sem
haldinn var í Noregi.
Gunnar segir að þar hafi
komið fram fjölmargar athyglis-