Bændablaðið - 12.07.2012, Side 24

24 Bændablaðið | Fimmtudagur 12. júlí 2012
Minkurinn færir sig upp á skaftið
Guðbjörg Helga Jóhannesdóttir,
nýsköpunar- og hlunnindaráð-
gjafi Bændasamtakanna, hefur
ásamt mörgum öðrum gagnrýnt
slælegan árangur, framkvæmd og
stuðning við refa- og minkaveiðar
af hálfu hins opinbera. Það kom
því vel á vondan, ef svo mætti
orða það, er Guðbjörg fór nýlega
ásamt fjölskyldu sinni að veiða í
Djúpavatni á Reykjanesi. Seint um
kvöldið sá Guðbjörg mink, sem
virtist heimavanur við veiðihúsið,
hnusa eftir afla fjölskyldunnar og
sló hann eign sinni á tvo silunga.
Á meðan minkurinn stundaði
þessa rányrkju var hann granda-
laus um það að Guðbjörg var
vopnuð myndavél og tók myndir
sem hún sendi stjórn Veiðifélags
Hafnarfjarðar, sem rekur og selur
veiðileyfi í Djúpavatn.
Þegar myndirnar bárust
Veiðifélagi Hafnarfjarðar fóru
félagsmenn að leita eftir einhverjum
sem gæti unnið á þessum vargi sem
greinilega virtist hafa fjölskyldu
að fæða. Í viðtali við Sigríði
Hrólfsdóttur, félaga í Veiðifélagi
Hafnarfjarðar, sagðist hún fyrst
hafa haft samband við lögregluna
í Grindavík til að fá meindýraeyði
með hunda til að finna og vinna á
dýrinu. Svarið var að veiðifélagið
ætti bara að fara sjálft í að leggja
gildrur fyrir dýrið. Einnig hafði
Sigríður samband við lögregluna
í Hafnarfirði, sem lítið gat sinnt
henni. Á meðan Sigríður var í leit
sinni að veiðimanni með minkahund
barst þessi minkafregn til Konráðs
Magnússonar meindýraeyðis hjá
Firringu ehf., en Konráð vissi af
efnilegum minkahundum sem hann
vildi skoða gagnvart minkaveiði
og ákvað að nota þetta tækifæri
til að reyna hundana. Konráð fór
ásamt tveimur aðstoðarmönnum og
þremur hundum til að freista þess
að vinna á þessum skaðvaldi og
slóst Bændablaðið með í för. Það er
skemmst frá því að segja að í ferðinni
náðu hundarnir þremur hvolpum en
læðan slapp. Í lok veiðiferðarinnar sagði
Konráð að mikið væri af mink í og við
Hafnarfjörð og Garðabæ, en alltof lítil
áhersla væri lögð á að vinna á þessum
vargi sem hreinsaði upp silung í vötnum
og dræpi mikið af fugli. /HLJ
Góður árangur veiði-
manna í Þingeyjarsýslu
Landinu er greinilega misskipt því
að á sama tíma berast fregnir um
frábæran árangur minkaveiða úr
Þingeyjarsýslum en þar eru meðal
annars bræðurnir Jóhann og Jón
Gunnarssynir sem sjá um stóran
hluta Þingeyjarsýslna. Til að fá
innsýn í góðan árangur þeirra
bræðra hringdi Bændablaðið í
yngri bróðurinn Jón.
„Við bræðurnir byrjuðum 1992
við hálfgert fikt í Kelduhverfi,
tókum svo við minkaveiðum í
Kelduhverfi 1998 og höfum verið
að víkka út svæðið allt síðan og núna
síðast tókum við Melrakkasléttu
í vor. Við erum því með ströndina
frá Skjálfandafljóti í vestri að
Raufarhöfn (Axarfjarðarheiði) í
austri. Árangurinn er bestur á Húsavík
og á Tjörnesi því þar hefur ekki
fengist minkur í 5 ár, en árangurinn
þökkum við því að við erum að allt
árið við vöktun á mink. Eflaust er
þetta undarlegt að heyra veiðimann
vera ánægðan með að veiða ekki
neitt, en það kallast víst góður
árangur. Mest er þetta gildruveiði
og að jafnaði erum við með 160 til
180 gildrur úti á þekktum stöðum
sem minkurinn sækir í. Árangurinn
sést best á því hversu mikið af fugli
er komið á tjarnir og vötn og sem
dæmi hafa toppendur og straumendur
verpt í minkaholumunna þar sem við
unnum mink á sínum tíma. Einnig er
skemmtilegt að sjá hvað flórgoðinn
er í mikilli uppsveiflu á okkar
veiðisvæði en nú má sjá flórgoða víða
á vötnum og tjörnum hér í sýslunni.
Með stöðugri vöktun virðist þetta
vera hægt. Launin eru ekki há hjá
okkur bræðrum og mikill kostnaður
fer í eldsneyti en við erum farnir
að eldast og er ég 69 ára og Jóhann
bróðir varð áttræður 29. júní.“ /HLJ
Minkurinn við Djúpavatn er frakkur þar sem hann vappar um aðgerðarborðið.
Á föstudag fór Konráð aftur og náði læðunni. Mynd: Guðbjörg Helga Jóhannesdóttir
Jón Gunnarsson, minkabani á Húsavík.
Golíat grefur sig að hvolpunum.
Samanburður á verðlagi í
ESB, Íslandi, Noregi og Sviss
Þann 22. júní sl. birti Hagstofa
ESB, Eurostat, frétt um sam-
anburð á verðlagi í Evrópu.
Umfjöllunin hér á eftir einskorðast
við 30 Evrópulönd, þótt rannsókn
Eurostat hafi einnig tekið til fleiri
landa.
Meðalverð ESB-landanna 27
er 100 en frávik frá því sýna hlut-
fallslega lægra eða hærra verð, sjá
skýringamálsgrein. Dýrasta landið
í Evrópu er Danmörk þar sem
verðlag er að meðaltali 142% af
meðalverði ESB. Þar á eftir koma
Svíþjóð (128%), Finnland (125%)
og Lúxemborg (122%). Dýrustu
löndin í Evrópu eru hins vegar Sviss
(162%) og Noregur (151%). Ísland er
8. dýrasta landið í Evrópu og er verð-
lag hér 14% hærra en að meðaltali
innan ESB. Innan ESB er hins vegar
gríðarlegur munur á verðlagi. Þau
lönd sem liggja 10-20% yfir meðal-
tali ESB eru Írland (117%), Belgía
(112%) og Frakkland (111%). Lægst
er verðlag hins vegar í Búlgaríu eða
aðeins 51% af meðaltali ESB og í
Póllandi og Rúmeníu er það 60% af
meðalverði ESB. Af þeim löndum
sem tekið hafa upp evruna er verðlag
lægst í Slóvakíu, 72% af meðalverði
ESB. Verðbil milli evrulandanna 17
er því allt frá 72% af meðalverði upp
í 125% ef Danmörk er undanskilin en
danska krónan er þó nátengd evrunni.
Verðlag mat- og drykkjarvöru
Verðlag á mat- og drykkjarvörum er
hæst í Danmörku af löndum ESB,
136%. Mat- og drykkjarvörur eru
hins vegar dýrastar í Noregi, 164%.
Ísland er í 10. sæti Evrópulanda í
þessum vöruflokki. Önnur lönd þar
sem matvöruverð er hærra en hér
á landi eru: Belgía, Lúxemborg,
Austurríki, Finnland, Írland, Svíþjóð
og Sviss. Innan ESB eru mat-
vörur ódýrastar í Búlgaríu (64%),
Rúmeníu (66%) og Póllandi (74%).
Af Evrulöndum er verðlag hæst á
Írlandi (118%) en lægst í Slóvakíu
(83%).
Verð á öðrum vörum og þjónustu
Áfengi og tóbak er samkvæmt
Eurostat ódýrast í Ungverjalandi
(63%) en dýrast í Noregi (250%).
Innan ESB er verðlag á þessum
vörum hæst á Írlandi (163%).
Fatnaður er ódýrastur í Búlgaríu
(75%) en dýrastur í Sviss (138%).
Svíþjóð er dýrasta ESB-landið í þess-
um vöruflokki (133%). Raftæki eru
dýrust á Íslandi (148%) en ódýrust í
Póllandi (89%). Af ESB-löndum er
verðlag á raftækjum hæst á Möltu
(125%). Samgöngur eru dýrastar
í Danmörku (167%) en ódýrastar
í Búlgaríu (83%). Þá eru hótel og
veitingahús ódýrust í Búlgaríu en
dýrust í Noregi. Í þessum flokki
er Ísland í 7. sæti þeirra þjóða sem
samanburðurinn tekur til.
Heimild: Eurostat, júní 2012
Svona er
verðlagsmunur
á milli landa
reiknaður
Fyrst er eins konar tilbúið gengi
reiknað á milli landa með því að
gera ráð fyrir að allar myntir hafi
sama kaupmátt (þetta er kallað
kaupmáttarjafnvægi mynta, PPP).
Ef hamborgari kostar til dæmis
1000 krónur á Íslandi en 5 pund í
Bretlandi þá ætti gengi myntanna
að vera 200 krónur fyrir pundið
miðað við kaupmáttarjafnvægi
– borgarinn kostar það sama í
báðum löndunum.
Ef skráð gengi er hinsvegar innan
við 200 krónur, þá er ástæðan sú
að verðlag á Íslandi er hærra en
í Bretlandi. Segjum til dæmis að
skráð gengi sé 150 krónur fyrir
pundið. Þá ætti borgarinn að kosta
750 krónur ef kaupmáttarjafnvægi
ríkti á milli landanna, svo í raun er
verðlag á hamborgurum á Íslandi
hærra en í Bretlandi. Verðmunur
hamborgaranna er því hlutfalls-
munurinn á genginu m.v. kaup-
máttarjafnvægi og skráða genginu.
Til að finna heildarverðlags-
muninn á milli landa má segja að
hamborgaradæmið sé endurtekið
fyrir allar vörur sem endurspeglast
í almennri neyslukörfu heimila.
Dæmið er svo auðvitað einfaldara
í löndum sem nota sömu mynt (t.d.
innan evrusvæðisins) því þar
nægir að bera verðlag eitt og sér
saman milli landa (skráða gengið
er alltaf jafnt og 1).
Hér má þó geta þess að bæði
verðlagsmælingar og umreikn-
ingar á kaupmáttarjöfnuði eru
skekkjum háðar og því má ekki
taka samanburðinum of bókstaf-
lega þótt hann gefi ágæta mynd
af mismunandi verðlagi í álfunni.
Heimild: Markaðspunktar
Arionbanka 3. júlí 2012
Erna Bjarnadóttir
hagfræðingur Bændasamtaka Íslands
eb@bondi.is
Verðlag í Evrópu
Verðlag í ESB, Íslandi, Noregi og Sviss, 2011
Alls
Matur og
drykkjar-
vörur Fatnaður Raftæki
Hótel og
veitingahús
Sviss 162 156 138 111 157
Noregur 151 164 134 122 184
Danmörk 142 136 119 116 154
Svíþjóð 128 120 133 113 147
Finnland 125 116 120 105 130
Írland 117 118 92 93 126
Ísland 114 114 133 148 119
Belgía 112 115 113 104 113
Frakkland 111 108 104 101 104
Þýskaland 103 110 103 99 103
Bretland 102 103 97 95 105
Spánn 97 93 88 99 94
Grikkland 95 103 103 108 98
Malta 78 94 85 125 77
Pólland 60 69 89 89 76
Búlgaría 51 67 75 92 45
Heimild: Eurostat
Meðaltal ESB-27 = 100