Verktækni - 01.07.2003, Side 19

„Orö úr viðskiftamáli"
Nýverið gaf Björn GunnarssonVerkfræðingafélagi ís-
lands kverið „Orð úr viðskiftamáli" sem Orðanefnd fé-
lagsins gaf út 1927. Faðir Björns, Gunnar Jóhannsson
bóndi í Arnarnesi í Kelduhverfi átti kverið en í það er rit-
að: „Til umsagnar frá útgefanda."
Kverið er sérprentun úr Lesbók Morgunblaðsins frá
3. október 1926.1 formála þess segir m.a.: „Orðasafn
þetta hefur Orðanefnd Verkfræðingafjelagsins tekið sam-
an með ráðum og atbeina verslunarmanna í Reykjavík.
Hefur ekkert orð verið tekið í safnið án þess að sjerfræð-
ingur í þeirri grein hafi goldið því samþykki. Að sumu
hafa konur úr L.F.K.R. unnið. Mörg algeng orð hafa verið
tekin upp fyrir sjerstök tilmæli verslunarmanna, og mun
hver maður sjá, að því fer fjarri, að hjer sjeu tóm nýyrði á
ferðum. - Mun ekki saka þótt mint sje á góð orð og göm-
ul, meðan þau eru ekki höfð í hvers manns tali. Hitt er
miklu lakara, að í þetta safn vantar vafalaust mörg orð,
sem höfð eru í auglýsingum og viðskiftalifi, og æskilegt
væri að þýða á íslensku. Nefndin hefir tekið til viðfangs
þau orð, sem verslunarmenn hafa fram borið, og þótti
rjett að draga eigi lengur að láta þetta sýnishorn koma
fram. Er hægra að bæta við og bæta um, þegar einhver
undirstaða er fengin. Um orðin sjálf er ekki ástæða til að
fjölyrða. Þeim verður ekki lífs auðið, nema almenningur
vilji taka þau að sjer. En vonandi er, að vandlæting
manna beinist ekki einungis að tilraunum til að íslenska
erlend orð, heldur líka að hinum erlendu og hálferlendu
orðskrípum, sem láta eftir sig svarta bletti á tungunni"
Mæsur í morgunmat
Kverið er skemmtilegt aflestrar og eru hér nokkur dæmi:
blómstursprauta, blómkanna
brauðbretti, skerborð
brjóstahaldari, brjóstalindi
búðingur, bætingur (bætingur er oftasta hafður til ábætis).
böff, bauti (boeuf er naut, en bautuður er fomt nautsheiti;
bauta er höggva, berja, en allur bauti er barinn).
cement, steinlím
chutney, indía-súrs
cornflakes, mæsur (kvk. flt.; sbr. maís).
dragt, gangföt, gönguföt (sbr. spaserdragt), útiföt.
eggjaþeytari, eggjaþyrill.
flórsykur, sallasykur
frotté, ýfingur (ýfa, úfinn)
gaffall, matkvísl, forkur
grammofon, hljóðfari; sbr. fonograf
hjólhestadæk, hjólbarði
melóna, tröilepli
svainpur, njarðarvöttur
tommustokkur, vasakvarði
tyggegummi, munngúm
1 bókarlok segir: „Berið kverið í vasanum og spyrjið
það ráða. Skrifið á auðu síðurnar erlend orð í íslensku
viðskiftamáli, sem þjer viljið fá íslenskuð og sendið
þau Morgunblaðinu ásamt tillögum yðar um íslenskar
þýðingar á þeim."

Tökum enga áhættu!
I fyrirtækjarekstri geta öryggismál oft skipt sköpum. Þarfirnar
eru mismunandi eftir stærð og starfsemi en hverjar eru þær?
SECUR.ITAS sérhæfir sig í heildaröryggismálum stórra sem
smárra fyrirtækja og býður fullkominn og fjölbreyttan öryggisbúnað.
Innbrot • Firmavörn
vaktar húsakynni utan vinnutíma
• Farandgæsla
veitir reglubundið eftirlit með vinnusvæði
Þjófnaður
Vörurýrnun
• Aðgangsstýrikerfi
veita þeim einum aðgang sem leyfi hafa
• Öryggismyndavélar
vakta vinnu- og geymslusvæði
• Staðbundin gæsla
öryggisverðir á staðnum
• Vöruverndarhlið
kemur í veg fyrir þjófnað í verslunum
Bruni • Brunaviðvörunarkerfi
gerir stjórnstöð viðvart um bruna
• Sjálfvirkt slökkvikerfi
fer í gang ef eldur blossar upp
Hafið strax samband við öryggisráðgjafa hjá SECURITAS í síma
580 7000 og látið meta þörfina í ykkar fyrirtæki með það í huga
að koma öryggismálunum í lag.
SECURITAS
öryggi í stað áhættu!
19