Sagnir

Ataaseq assigiiaat ilaat

Sagnir - 01.06.2006, Qupperneq 73

Sagnir - 01.06.2006, Qupperneq 73
mikilvægastur hefði verið löghelgur réttur bænda til launa á við aðrar stéttir þjóðfélagsins.35 Dómur Hæstaréttar hefði verið á sömu leið. Gylfi Þ. Gíslason útskýrði samþykki Alþýðuflokks fyrir útflumingsbótunum á eftirfarandi hátt í minningum sínum um viðreisnarárin: útflutningur var þá lítill sem enginn og ekkert benti til þess, að aukning hans yrði sú, sem raun varð síðar á. Skýringin var jafiiframt sú að, að felld voru samtímis úr gildi lagaákvæði, sem heimiluðu að hækka útsöluverð innanlands til þess að bæta upp halla á útfluttum vörum. Samkomulag var um þessa löggjöf í svonefndri sexmannanefnd, þar sem fulltrúar neytenda átm Ekki er fráleitt að skilja afstöðu Alþýðuflokksmanna þannig, að þeim hafi þótt betra að stjómin tæki á sig tapið af útflutningnum en að neytendur þyrftu að greiða hærra verð fyrir vöruna ef kerfið stæði óhreyft. Þrátt fyrir að vera greiddar af skattfé vom niðurgreiðslur ríkisins til landbúnaðar verkalýðnum til mestra hagsbóta af öllum stéttum, ef bændur em frátaldir. Á þessum tíma vom laun vísitölutengd og allar breytingar á verði innanlands gátu kostað nýjar kjaraviðræður með tilheyrandi afleiðingum, verkföllum og kaupgjaldshækkunum. Alþýðublaðið flutti enn gjaman fréttir af niðurgreiðslum á hinum ýmsu vörum.37 Rekstur landbúnaðarins var óhagkvæmur bæði fyrir neytendur og bændur og það var ljóst innan Alþýðuflokksins. Samfara auknum útgjöldum ríkisins jókst því þrýstingur innan ríkisstjómarinnar um að bregðast við ástandinu. Þegar leið á sjöunda áratuginn varð þetta æ ljósara. Innan ríkisstjómarinnar hreyfðum við ráðherrar Alþýðuflokksins því með vaxandi þunga, að mótuð yrði ný stefna í málefnum landbúnaðarins, komið yrði í veg fyrir offramleiðslu landbúnaðarafurða og markaðsöfl yrðu ráðandi í ríkari mæli við verðmyndun innanlands... En samkomulag var um það milli flokkana að gera þessar deilur ekki opinberar.38 Það að við þrýstingi Alþýðuflokksráðherranna var ekki bmgðist, útskýrði Gylfi þannig, að „Ingólfur Jónson reyndist hafa traust fylgi fyrir sínum málstað innan Sjálfstæðisflokksins. Og það verður að játa, að ekki var nægilega sterkur áhugi á þeim sjónanniðum, sem ég var einkum talsmaður fyrir, í mínum flokki.“39 Hann bendir líka á það að stefnan í landbúnaðarmálum hafi aldrei verið gagnrýnd af stjómarandstöðuflokkunum.40 Reyndar hafði Timinn hreykt sér af því að stjómarflokkamir hefðu guggnað „fyrir baráttu Framsóknarmanna og Stéttarsambandsins“41 í útflutningsuppbótamálinu þó svo að landbúnaðarráðherra væri ekki sammála þeirri skýringu.42 Til er sú saga að upptaka útflutningsbóta sem máttu nema 10% af verðmæti heildarframleiðslunnar hafi verið mistök af hálfu Olafs Thors og Gylfa Þ. Gíslasonar sem hafi talið sig vera að semja um 10% uppbætur á verðmæti útflutningsins.43 Þótt þetta hafi ekki verið staðfest á prenti, hvorki af Gylfa né Olafi sjálfum, getur sú skýring talist nokkuð líkleg í ljósi þess hversu ólíka meðhöndlun landbúnaður og aðrar atvinnugreinar fengu við umskiptin í upphafi Viðreisnarstjómaráranna. En hvort sem sagan er sönn eða ekki hefur þurft afl til að halda kerfinu við og það afl vora sjónarmið Ingólfs og annarra sem Gylfi segir að hafi notið stuðnings innan Sjálfstæðisflokks og að nokkra leyti Alþýðu- flokks. Þá kemur upp sú spuming hver þau sjónarmið vora. ffcrcÖur er juííi Uetrí skilning almennings á mikilvægi landbúnaðar fyrir þjóðarheildina 44 Allt hefur efnið að geyma greinar um stöðu og framtíðarhorfur land- búnaðar á þessum tíma frá sjónarhóli þeirra sem vörðu kerfið og héldu því við. Forsvarsmenn bænda vora ráðandi í stefhumótun ríkisins í málaflokknum sem má t.d. sjá á því að meirihluti sjömannanefndar tengdist landbúnaðarkerfinu á einhvem hátt eins og bent hefur verið á. Landbúnaðarsýningin 1968. ffcrcÖur er auffi ffetri Vamarstaða land&unaðarkerfisins kemur skýrt fram í greinum rituðum vegna landbúnaðarsýningarinnar árið 1968 en þar varð mönnum tíðrætt um þjóðarheill, mikilvægi landbúnaðarafurða fyrir þjóðarbúið og hinn mikilvæga þjóðararf sem bjó í sveitum. Yfirskrift sýningarinnar „Gróður er gulli betri“ hefur væntanlega vísað til þess að þeir fjármunir sem fóra í að borga í niðurgreiðslur og útflutningsbætur væra smámunir ef tekið var tillit til þess sem fengist í staðinn. Landbúnaðarsýningunni var ætlað aö sýna fram á þetta eins og Ingólfur Jónsson ráðherra benti á: Landbúnaðarsýningin mun verða til þess að auka þekkingu og skilning almennings á landbúnaðinum. Sýningin mun sannfæra alla um, að landbúnaðurinn leggur mikið verðmæti til þjóðarbúsins og tryggir efhahagslega aðstöðu þjóðarinnar. Þessi sýning mun ennfremur fræða þjóðina um fjölbreytni og framleiðslugem landbúnaðarins ... Það er von mín, að áhrifin af sýningunni megi leiða til góðs fyrir landbúnaðinn og þjóðarheildina ...45 Afstaðan til framleiðsluaukningar var eitt helsta hitamálið í tengslum við landbúnað á þessum tíma og hart var tekist á um hvort sú þróun væri jákvæð eða ekki. Því var haldið fram að það viðhorf að framleiðslan ykist meira en neysla innanlands væra hrakspár eingöngu. Rökin vora ekki síst þau að vegna þess hve mjög fækkaði í bændastétt myndi vandamálið leysast af sjálfu sér, stöðugt færri bændur gætu ekki framleitt endalaust meira en fólki fjölgaði í landinu.46 í sýningarskrá landbúnaðarsýningarinnar ritaði Ingólfur Jónsson landbúnaðarráðherra ávarp og svaraði gagnrýni á framleiðsluaukninguna með þessum orðum: ú er fancfótcfjoi Sjónarmið, rökstuðning og viðhorf til landbúnaðar er víða að finna en hér er sótt í rit sem gefin vora út á vegum aðila innan landbúnaðarins, Arbók landbúnaðarins og Frey Búnaðarblað. Heimildir um andrúmsloft og tíðaranda vora einnig sóttar í rit og umfjöllun um land- búnaðarsýningu sem haldin var í Reykjavík árið 1968 en í tengslum við hana var gefið út nokkuð af rimðu efni, sýningarskrá og veglegt rit. Bœllir eru bœnda hœttir, safn ritgerða um stöðu landbúnaðar á þessum tíma. Landbúnaðarsýningin var andsvar forsvarsmanna bænda við gagnrýni á landbúnaðarkerfið og var henni beinlínis ætlað að auka Hefir hin síðari ár oft verið rætt um offramleiðslu, sem mikið vandamál fyrir landbúnaðinn, þar sem selja verður á óhagstæðu verði erlendis það sem ekki er notað í landinu. Þjóðinni fjölgar, en mönnum sem vinna að iandbúnaði hefur fækkað árlega eins og opinberar skýrslur sýna. Þess vegna er ekki ástæða til að bera ótta í brjósti vegna of mikillar framleiðslu í landbúnaðinum. Auk þess er hætt við, að kólnandi tíðarfar geti haft mikil áhrif á heildarframleiðsluna og dregið úr henni. Það er nauðsynlegt fyrir þjóð, sem býr norður við íshaf að ffamleiða í landinu nægilega mikið af hinum hollu og ágætu búvöram fyrir þjóðarbúið.47 ^Sajnir zooé J1
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118

x

Sagnir

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Sagnir
https://timarit.is/publication/1025

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.