Morgunblaðið - 20.01.2012, Page 17

MORGUNBLAÐIÐ | 17
ÞORRAHLAÐBORÐ FYRIR 10 EÐA FLE
IRI!
SENDUM HEIM - VERÐ KR. 2.950 Á M
ANN
ÞORRINN Í KJÖTBÚÐINNI
GERUM TILBOÐ Í 50 - 300
MANNA HLAÐBORÐ!
kjotbudin@kjotbudin.is
eða í síma 571 5511
KJÖTbúðin
Grensásve i 48 - Sími 571 5511 -g
Á
öllum tímum hefur sam-
kvæmt íslenskri hefð tíðkast
að blóta þorra. Það var hins
vegar fyrst á sjötta áratugn-
um sem svo er nefndur, það
er milli 1950 og 1960, sem þorrablót í
núverandi mynd fóru að festast í sessi
og verða jafn snar þáttur í sam-
komuhaldi landans og nú er orðið. Lítil
frétt úr Morgunblaðinu frá í janúar 1959
segir mikla sögu að þessu leyti.
Eðli sagnfræðinnar er að stækka at-
burði eftir því sem stundir líða fram,
það er ef þeir marka skil á einhvern
hátt. Þannig var þorri fólks á þessum
tíma hættur að borða súrsaðan mat,
sem nú var hins vegar reiddur fram á
einu flottasta veitingahúsi bæjarins
sem veislukostur. Og þetta sló í gegn
meðal gesta á Naustinu við Vesturgötu í
Reykjavík.
Skammturinn kostaði 75 kr.
„Í fyrra tók Halldór Gröndal veit-
ingamaður í Nausti upp þann skemmti-
lega sið að bjóða gestum veitingahúss-
ins upp á íslenskan mat í trogum á
þorranum. Varð þetta ákaflega vinsælt,
fólk kom langar leiðir að í þorramatinn,
t.d. frá Selfossi, Akranesi, Keflavík, ofan
af Kjalarnesi og frá fleiri stöðum í nær-
sveitum Reykjavíkur. Nú er aftur kominn
þorri, og þorramaturinn kominn á borð-
ið í Nausti. Í fyrra var aðeins hægt að fá
trog, ef fjórir voru saman. Nú hafa verið
fengin minni trog, svo hægt er að fram-
reiða þennan íslenzka mat fyrir einn eða
tvo,“ sagði í frétt Morgunblaðsins um
þetta framtak.
Í fréttinni kom fram að skammturinn
á mann kostaði 75 kr. „og má hver
borða eins mikið og hann getur í sig lát-
ið“, eins og komist var að orði. Var
þorragestum á Naustinu raunar gefinn
kostur á að reyna sig við sérstakt verð-
launatrog, og tækist gestum að ljúka úr
því á tveimur tímum fengu þeir allan
matinn frían svo og drykkjarföng.
Súrmatinn veturinn 1959 létu veit-
ingamenn á Nausti útbúa í samvinnu við
kjötbúðina Borg í Reykjavík. Í skammt-
inum voru súr og ný svið, hangikjöt, róf-
ustappa, bringukollur, tvenns konar
sulta, hákarl, flatkökur og hverabrauð.
Sæmilegur matmaður
klári úr trogi
„Ekki virðist skammturinn þó svo mikill
að sæmilegur matmaður hafi ekki von
um að klára úr troginu,“ sagði í Morg-
unblaðsfréttinni þar sem fram kom að
íslenski maturinn yrði á boðstólum í
Nausti allan þorrann eða fram á Þorra-
þræl „og er ekki að efa að margir muni
nota tækifærið til að bragða þennan
mat, sem nú er að verða nokkurs konar
sjaldgæfur hátíðamatur hér í höfuð-
borginni“, sagði í fréttinni.
Um veitingamanninn Halldór Gröndal
er það að segja að hann starfaði lengi á
Naustinu. Venti svo kvæði í kross, las
guðfræði og var eftir vígslu í mörg ár
sóknarpestur við Grensáskirkju í
Reykjavík. Sr. Halldór lést 2007.
Veitt af mikilli rausn
Margir fréttaritarar Morgunblaðsins fyrr
á tíð gerðu þorrablótum sinnar sveitar
gjarnan sérstök skil í pistlum sínum.
Töldu slíkt einfaldlega vera það sem
hæst bar og fréttnæmast og auðvitað
felst sannleikskorn í því. „Aðaleinkenni
þorrans hér á Héraði eru þorrablótin,
sem siður er að halda í hverjum hreppi,“
sagði fréttaritari blaðsins á Egilsstöðum
í grein 19. febrúar 1967.
„Síðasta þorrablótið í vetur mun hafa
verið sl. laugardag í Fljótsdal. Nú tóku
tveir hreppar upp þá nýbreytni að halda
sín þorrablót í hinu glæsilega félags-
heimili Valaskjálf. Sérstaka athygli vakti
þorrablót Tungumanna í Valaskjálf, þar
sem þeir buðu til sín öllum Fellamönn-
um og fleiri gestum. Um 200 manns
munu hafa verið þar samankomin. Veitt
var og skemmt af mikilli rausn. Níu
heimili í Tunguhreppi sáu um þetta
þorrablót. Þess má geta að allir hafa
heimatilbúin skemmtiatriði á sínum
þorrablótum.“
Hesthúsuð af hestu lyst
Þá er í frétt í Morgunblaðinu hinn 15.
janúar 1973 sagt frá því að kvöldið áður
hafi verið haldin fyrsta skemmtunin í
Eyjum frá því eldgosið hófst. Skemmt-
unina sóttu heimamenn og varnarliðs-
menn af Keflavíkurflugvelli sem voru við
björgunarstörf. „Tveir kokkar úr Eyjum
matreiddu ásamt bandarískum kokkum.
Gekk það vel, en heldur urðu þeir
bandarísku kindarlegir á svipinn þegar
þeir fengu það verk að hreinsa 100
sviðahausa,“ segir í frétt Árna Johnsen
þar sem þess er getið að sviðin hafi ver-
ið hesthúsuð af bestu lyst.
sbs@mbl.is
Eins og þú get-
ur í þig látið
Þorrablót með núverandi hætti voru fyrst haldin
um 1960. Sviðin á Naustinu komu úr kjötbúðinni
Borg. Sérstakar skemmtanir í sveitum landsins.
Varnarliðsmenn hreinsuðu svið í Eyjum í gosinu.
Þorri Halldór Gröndal skapaði nýja menningarhefð á Íslandi með blótshaldinu.