Reykjalundur - 01.10.1980, Qupperneq 29

Efni fyrirlestra og umræðu á þessu alþjóð-
lega þingi um endurhæfingu var misjafnlega
hagnýtt af íslendingum, sem sóttu jsað. Þeir
dreifðu sér meðal þeirra liópa sem starfandi
voru á hverjum tíma og feituðust þannig við
að kynnast umræðuefnunum sem best. Ekki
verður efnið rakið hér frekar heldur getið
tvenns sem nokkra athygli vakti öðru fremur
á þinginu. Annars vegar var urn að ræða sýni-
lega óánægjuundiröldu ákveðins hóps þeirra
sem sóttu [jingið og sjálfir voru fatlaðir, hins
vegar kynningu og umræður um tillögu að
samþykktaskrá Alþjóðlegiar endurhæfingar
fyrir 9. áratuginn (The Charter for the 80’s).
UNDIRALDAN
Samtök fatlaðra í hinum ýmsu fylkjum Kan-
ada mynda Heildarsamband fatlaðra. Gáfu þau
út fjölritað fréttablað á þinginu. Af því mátti
ráða að fatlaðir telja lilut sinn skertan í sam-
bandi við frumkvæði og ákvarðanatöku um
ýmis málefni sem þá varða. Létu þeir talsvert
til sín taka á þinginu utan og innan dagskrár
ásamt ýmsum fulltrúum fatlaðra frá öðrum
Jjjóðum. Bent var á m. a. að fatlaðir í heim-
inum væru neytendur endurhæfingar og fé-
lagslegrar Jyjónustu og bæri Jæim sem neytend-
um að koma meir við sögu en tíðkast hafi.
Fréttablað þeirra greindi frá Jjví að Svíi hefði
á fulltrúajjingi RI, ltaldið dagana fyrir heims-
þingið, flutt tillögu um að Jjjónustuneytendur
hlytu viðurkenningu sem hlutaðeigendur að
RI að jöfnu við aðra. Tillagan naut ekki
stuðnings og var felld. Undirritaðan brestur
vitneskju til að geta metið réttmæti tillögunn-
ar eða dæmt um afgreiðslu hennar, en telur
Jtó víst að annað komi til af hálfu fulltrúa-
þings RI en útilokunarstefna gagnvart „neyt-
endum“. Hafa ber í huga á hvern hátt RI er
byggt upp af heildarsamtökum hvers lands og
finnst ýmsum skjóta skökku við, ef fólk er
flokkað á þeim vettvangi eða öðrum eftir lík-
amsástandi og að slíkt leiði fremur til að-
skilnaðar en samlögunar í þjóðfélaginu. Um
Jjetta ætti ekki að Jturfa að deila enda er
hverju landi í sjálfsvald selt hverjir skipa sæti
fulltrúa Jress ltjá RI.
Hvað sem Jtessu líður virðast Jreir, sem
nefndu sig „neytendur” á heimsþinginu, hafa
talið Jjörf á sérstökum aðgerðum af sinni hálfu,
sem leiddi til Jjess, að stofnað var til Heinis-
samtaka fatlaðra (World Coalition of Disab-
led), bráðabirgðastjórn Jjess kosin og lagðar
línur um áform, markmið og leiðir. Ýmsa
undraði stofnun samtakanna sökum [jess að
til eru fyrir önnur aljjjóðleg samtök fatlaðra.
Okkur íslendingum kernur kynlega fyrir
sjónir ágreiningur af Jjessti tagi, sem virðist
vera fólginn í togstreitu ntilli fatlaðra og ekki
fatlaðra, um aðild að trúnaðarstörfum heims-
samtaka á borð við RI og e. t. v. einnig lands-
samtaka. Einnig kannast Islendingar varla við
Jjað viðhorf, að [jeir sem eru í einhvers konar
endurhæfingu, séu skoðaðir og flokkaðir sem
sérstakir neytendur endurhæfingarstarfsemi,
að fatlaðir og öryrkjar séu að sama skapi sér-
legir neytendur félagslegrar Jjjónustu.
Það er án efa breytilegt frá einu landi til
annars, hver hlutur öryrkja hefur verið í upp-
byggingu endurhæfingarstarfsemi og félagslegr-
ar Jjjónustu. Hér á landi hefur hlutur þeirra
verið stór. Sent dæmi má nefna að Félag
blindra, SÍBS, Sjálfsbjörg, Landssamband fatl-
aðra og á síðari árum Öryrkjabandalag íslands,
sem öll liafa átt og eiga áfram verulegt frum-
kvæði að endurhæfingarstarfsemi í landinu og
marka Jjar stefnu, sem og á öllum sviðum end-
urbóta í félagslegum málefnum öryrkja. Af
Jjeim sökum hefur ekki verið — og verður von-
andi ekki — togstreita á milli fatlaðra/öryrkja
annars vegar og Jjeirra sem atvinnu sína hafa
á Jjessum vettvangi. Endurhæfingarstarfsemi
er hluti heilbrigðis-, félags- og menntamála
hvers lands og virðist rétt að líta svo á að all-
ir landsmenn séu Jjar jafnt neytendur en ekki
einvörðungu Jjeir sem Jjegar hafa skertst af
völdum sjúkdóma eða slysa. Heldur er ekki
sanngjarnt að segja, að fatlaðir séu sérlegir
REYKJALUNDUR
27