Morgunblaðið - Sunnudagur - 21.08.2016, Síða 34

FERÐALÖG Öryggisgæsla er enn með mesta móti í París eftirhryðjuverkin síðustu mánuði, eins og sjá mátti þegar
kaþólikkar gengu fylktu liði um borgina í vikunni.
Ennþá stíf gæsla
34 MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 21.8. 2016
Ungverjaland er svipað aðstærð og Ísland eða 93.000km2. Íbúafjöldi er þó nokk-
uð meiri, eða um 10 milljónir íbúa.
Ungverjar urðu aðilar að Evrópu-
sambandinu árið 2004, en notast
ennþá við eigin mynt, florinta.
Dóná skiptir landinu og höfuðborg-
inni í tvo hluta. Af 2.850 langri ánni
renna 417 km um Ungverjaland.
Vestari hluti höfuðborgarinnar kall-
ast Búda, en austari hlutinn Pest
og af því dregur borgin nafn sitt,
Búdapest.
Austari hluta landsins má einnig
skipta í tvennt eftir farvegi árinnar
Tisza. Hún á upptök sín í Úkraínu,
en í Ungverjalandi liggja um 596
km af 965 km langri ánni, sem
sameinast Dóná áður en hún renn-
ur í Svartahafið. Báðar þessar ár
hafa skipt miklu máli í lífi og sam-
göngum Ungverja í gegnum tíðina.
Ungverjar eiga ekki landamæri að
sjó heldur umlykja landið sjö önnur
ríki. Bæði Dóná og Tisza eru skip-
gengar og hefur það skipt sköpum
á tímum þegar flutningar á sjó
voru auðveldustu flutningaleiðir
sem þekktust. Um austurslétturnar
rennur fjöldi annarra áa, lækja og
fljóta. Landið er mjög flatlent,
hæðarmunur á lægsta og hæsta
punkti er innan við einn kílómetri,
en hæsta fjall landsins er Kékes
norðarlega í landinu, eilítið hærra
en Esjan okkar eða 1.014 metra
hátt.
Saga ábúðar á þessum frjósömu
svæðum er löng, en Ungverjar líta
svo á að þeir hafi numið landið um
árið 895 með komu Árpád og hans
manna. Konungsríkið Ungverjaland
var svo stofnað um árið 1.000, sem
kristið kaþólskt ríki, viðurkennt af
páfanum í Róm. Síðan þá hefur
saga þess verið róstusöm, eins og
saga margra Evrópuríkja. Tímabil
hafa einkennst af byltingum, stríð-
um og sögulegum stórviðburðum
auk tímabila þar sem lönd hafa
unnist og tapast. Saga Ungverja-
lands er því saga mikilla átaka og
segja Ungverjar sjálfir að þeir beri
þess merki, sem tilfinningaríkir
skapmenn, þó að ferðalangur hitti
enga nema ljúflinga á ferð sinni um
landið.
Morgunblaðið/Sölvi
Tilfinningarík-
ir skapmenn
Íslendingum sem ferðast til Ungverjalands hefur
fjölgað. Ræður þar mestu að nú er reglulega hægt
að fljúga þangað beint frá Íslandi, til dæmis með
flugfélaginu Wizz air, til Búdapest.
Sölvi Ólafsson solvi@mbl.is
Götumynd frá
Besenyszög, þorpi
með um 3.000 íbúa.
Ungmenni frá Besenyszög sýna þjóðdansa á bæjarhátíð.
Hátíðir
Eitt af því sem ferðamaður þarf að kanna
við heimsókn er hvort einhver af bæjum
Ungverjalands er með útihátíð eða festi-
val. Þetta eru yfirleitt samkomur sem
miðaðar eru við áhuga heimamanna og er
því líklega besta tækifærið til að kynnast
alþýðumenningu þeirra. Á vegi ferða-
langs var hátíð í bænum Besenyszög,
sem er þorp með rúmlega 3.000 íbúa. Þar
voru eldri kynslóðir að kenna yngri hand-
verk fyrri tíma. Unnið var úr tré, ull,
leðri, leir og fleiru. Á hátíðinni sýndu
börn og fullorðnir dansa sveitar sinnar og
þjóðar. Einnig fékk ferðalangur að borða
mat sem eldaður var yfir eldi, allt að forn-
um og nýjum hætti heimamanna. Og allir
eru þátttakendur, meira að segja ferða-
maður varð að láta sig hafa það að reyna
að dansa með heimamönnum og það er
erfiðara en það lítur út fyrir að vera.
Þekktasti matur Ungverjalands er án efa ungversk
gúllassúpa. Á árum áður þegar smalar fóru um
slétturnar var hentugt að kveikja eld, hengja upp
pott og elda súpur úr kjöti og bragðmiklu kryddi
eins og papriku. Grunnhráefnin í súpuna eru kjöt
(má vera nauta-, kálfa-, svína- eða lambakjöt), salt,
olía, paprika og vatn sem sett er í pott og allt látið
krauma. Síðan hefur súpugerðarmaðurinn bætt
við öllu mögulegu sem hann hefur haft við hönd-
ina, hvítlauk, kúmeni, grænmeti, selleríi, kart-
öflum, tómötum og allskyns kryddi að eigin smekk.
Í síðari tíð jafnvel hvítvíni eða rauðvíni og allskonar
jukki úr dósum eða túpum, auk ýmissa tegunda af
pasta. Mikilvægt er að sjóða súpuna lengi, í það
minnsta eina og hálfa klukkustund.
Ungverjar halda því fram að melóna sú sem þeir
rækta sé sú besta í heimi. Ég hef ekki vit á því, en
góð er hún, hafði ekki smakkað aðra betri. Við alla
vegkanta í sveitunum eru markaðir með ýmiskon-
ar grænmeti og melónur til sölu. Pylsugerðarmenn
eru Ungverjar miklir og í hverri sveit framleiða
þeir ýmsar tegundir af ostum, bæði reykta og
blandaða kryddi, einkum papriku. Það má reyndar
segja að paprika sé þjóðarkrydd Ungverja. Hún er
til í ýmsum útgáfum, m.a. sæt, reykt og sterk.
Þegar Ungverjar koma saman eru gjarnan eldaðar kraft-
miklar kjötsúpur undir berum himni, við opinn eld.
Matur