Fréttablaðið - 25.03.2017, Qupperneq 28

María býr í fjöl-s k y l d u v æ n u hverfi í Reykja-vík. Út um stofu-gluggann sést grunnskólinn
sem sonur hennar gengur í. Þar fyrir
neðan er leikskólinn sem hann gekk
í áður. Veggir stofunnar eru prýddar
ljósmyndum. Flestar eru þær af syni
hennar og stórum viðburðum í lífi
hans. Skírn, ferming, afmæli og sigrar
á fótboltamótum.
María er sendiherra samnings
Sameinuðu þjóðanna um réttindi
fatlaðs fólks. Samninginn á að full-
gilda fyrir árslok. Í samningnum er
meðal annars kveðið á um rétt fatl-
aðra til fjölskyldulífs.
Maríu langaði alltaf til þess að
verða móðir. „Flestar konur upplifa
þessar tilfinningar og mig langaði
eins og margar aðrar konur að eign-
ast börn og verða móðir.“
María varð barnshafandi árið
2002, þá rúmlega þrítug. Hún upp-
lifði blendnar tilfinningar á með-
göngunni. „Fjölskyldan studdi vel við
bakið á mér. Einnig fólk sem þekkti
mig vel, það stóð með mér og studdi
mig. En svo var fólk sem þekkti mig
minna, vissi minna um getu mína,
sem var með fordóma í minn garð.“
Eftir að sonur hennar fæddist barst
barnaverndaryfirvöldum bréf um að
María væri ekki hæf vegna þroska-
leysis og heilsufars. „Sem betur fer þá
gerðu barnaverndaryfirvöld ekkert í
þessu. Ég var með það góðan stuðn-
ing að það var ekki tilefni til þess að
hafa þessar áhyggjur.“
María naut góðs stuðnings fyrstu
æviár sonarins. „Ég naut margs konar
stuðnings. Hann fólst til dæmis í því
að benda mér á ýmislegt, varðandi
snuð, pela, að skipta á barninu og
baða það. Þetta skipti allt máli. Seinni
árin hefur stuðningurinn snúist um
aga, nám, félagslíf, matarvenjur og
að gera eitthvað skemmtilegt saman.
Ég er líka heppin varðandi skólann
og finn fyrir stuðningi og skilningi.
Ég hef reyndar verið með gott fag-
fólk með mér í liði sem hefur komið
með mér á fundi í skólanum. Sonur
minn nýtur stuðnings þroskaþjálfa
inni á heimilinu sem hjálpar honum
með námið síðustu ár og hann hefur
stundum komið með á fundi í skól-
anum. Það gengur vel,“ segir hún.
María þekkir fleiri mæður með
þroskahömlun og segir reynslu
þeirra misjafna. „Auðvitað er reynsl-
an upp og ofan, eins og hjá öðru fólki.
Ég tek eftir því að fólk vantar oft
stuðning. Það þarf að vera skilningur
á því að þegar um seinfæra foreldra
er að ræða þarf að vera langtíma-
stuðningur.“
Sonur hennar er að komast á
unglingsár. Það leggst vel í Maríu.
„Honum gengur prýðilega. Auðvitað
gengur hann í gegnum skapsveiflur
eins og önnur börn en mér hefur
fundist ganga vel að takast á við upp-
eldið.“
Sonur hennar er heilbrigður með
lítils háttar frávik. „Hann á alla mögu-
leika,“ segir María. „Það voru engir
möguleikar fyrir mig þegar ég var
ung. Það var enginn stuðningur að
Vildi alltaf verða móðir
María segir mestu máli skipta að vera til staðar. „Veita ást, hlýju og viðurkenningu. Það þarf að hugsa vel um allt sem eru stórar stundir.“ Fréttablaðið/SteFán
Maríu Hreiðarsdótt-
ur hefur vegnað vel í
uppeldishlutverkinu.
Hún er seinfær móðir
og segist hafa notið
góðs stuðnings. Mar-
ía vill meiri umræðu
um ófrjósemisað-
gerðir á þroskaskert-
um og réttindi þeirra
til fjölskyldulífs.
ráði í barnaskóla, sem gerði það að
verkum að maður átti enga mögu-
leika. Þetta er allt annað í dag. “
María segir mestu máli skipta að
vera til staðar. „Það skiptir mestu
máli að vera til staðar, veita ást og
hlýju og viðurkenningu. Það þarf
að hugsa vel um allt sem eru stórar
stundir í lífi barnsins sem maður vill
að takist vel. Að búa til góðar minn-
ingar er mikilvægt. Mér finnst líka
mikilvægt að börn séu í íþróttum og
tómstundum. Sonur minn er í fót-
bolta og hefur aðeins verið að æfa
skák upp á síðkastið.“
Þegar hún lítur til baka segist hún
viss um að þeir fáu sem hafi haft for-
dóma fyrir henni sem foreldri hafi
skipt um skoðun. „Ég man sérstak-
lega eftir einni sem viðurkenndi að
hún hefði haft rangt fyrir sér.“
Hún nefnir að fagfólk á spítalanum
hafi sýnt að það hafi ekki búist við því
að hún eignaðist annað barn. Hún
upplifir engin sárindi vegna þessa
lengur. „Ég er ekki sár yfir neinu leng-
ur. En það var ekki verið að búast við
því að maður kæmi aftur. Það var ekki
ætlast til þess að ég myndi eignast
annað barn og því var komið til skila
af fagfólki á spítalanum,“ segir María.
Hún telur að fatlaðar konur eign-
ist ekki börn vegna fordóma í sam-
félaginu. Þá minnir hún á að enn eru
framkvæmdar ófrjósemisaðgerðir á
fötluðum konum án þess að þær séu
fyllilega upplýstar um hvað í þeim
felst. „Ófrjósemisaðgerðirnar eru
framkvæmdar til þess að koma í veg
fyrir að fatlaðar konur eignist börn.
Sumir segja að það sé til þess að koma
í veg fyrir kynferðislegt ofbeldi en
það hefur verið sýnt fram á það að
það er ekki leiðin til að koma í veg
fyrir ofbeldi, að taka konur úr sam-
bandi. Þessar aðgerðir eru stundum
framkvæmdar án þess að konurnar
hafi nægjanlegar upplýsingar um
hvað þær þýða. Konurnar skilja ekki
afleiðingarnar að fullu og það er
auðvitað mjög slæmt. Að skilja ekki
hvað er verið að gera við mann og að
maður geti ekki átt börn eftir þessa
aðgerð.“
Kristjana Björg
Guðbrandsdóttir
kristjana@frettabladid.is
Það var ekki ætlast til
Þess að ég myndi eign-
ast annað barn og Því
var komið til skila af
fagfólki á spítalanum.
2 5 . m a r s 2 0 1 7 L a U G a r D a G U r28 H e L G i n ∙ F r É T T a B L a ð i ð
2
5
-0
3
-2
0
1
7

0
4
:2
5
F
B
1
0
4
s
_
P
0
8
4
K
.p
1
.p
d
f
F
B
1
0
4
s
_
P
0
7
7
K
.p
1
.p
d
f
F
B
1
0
4
s
_
P
0
2
1
K
.p
1
.p
d
f
F
B
1
0
4
s
_
P
0
2
8
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
ti
o
n
P
la
te
r
e
m
a
k
e
:
1
C
8
5
-2
2
A
0
1
C
8
5
-2
1
6
4
1
C
8
5
-2
0
2
8
1
C
8
5
-1
E
E
C
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
6
A

F
B
1
0
4
s
_
2
4
_
3
_
2
0
1
7
C
M
Y
K