SÍBS blaðið - feb. 2016, Blaðsíða 17

17
1. tbl. 2016
„Ég fann það svo sterkt þegar ég byrjaði í barnaskóla að það
var eitthvað að hjá mér og leið strax illa innan um krakkana,“
sagði Eymundur þegar við hittumst á dögunum yfir kaffibolla
í stuttri heimsókn hans til höfuðborgarinnar. „Ég var fullur
kvíða og skammaðist fyrir sjálfan mig. Þetta fór þó ekki að
hafa veruleg áhrif á mig fyrr en ég varð ellefu tólf ára gam-
all og gelgjuskeiðið að hefjast. Þá var ég kominn með mikla
félagsfælni. Vanlíðanin var stöðug og ég var farinn að fela
ástandið með trúðslátum til að enginn sæi hvernig mér liði. Ég
átti erfitt með að læra, erfitt með að einbeita mér og sá engan
tilgang með náminu. Ég var jafnframt reiður yfir því hvernig
mér leið, reiður í eigin garð. Ég þorði heldur ekki að tala um
líðan mína við nokkurn mann, var svo hræddur um að gert yrði
lítið úr mér. Eftir grunnskólann var því ekki mögulegt fyrir mig
að halda áfram og hefja nám í framhaldsskóla.“
Sjálfsmorðshugsanir á hverjum degi
Eymundur fór að vinna hjá gosdrykkjaverksmiðjunni Sana. „En
ég fór ekki í kaffi, ekki í mat og mætti ekki á starfsmannafundi.
Samt var ég alltaf virkur í íþróttum. Margir eiga mjög erfitt
með að skilja það. Ég var meira að segja í félagsíþrótt, spilaði
fótbolta með Þór. Ég leit út fyrir að fúnkera félagslega, en eftir
að ég varð fimmtán sextán ára fór ég aldrei með félögunum í
bíó eða neitt svoleiðis. Ég þorði aldrei að fara og þorði aldrei
að segja þeim af hverju það var. Ég vissi heldur í rauninni ekki
hvað var að mér. Ég réði ekkert við taugakerfið, ég roðnaði og
klökknaði í tíma og ótíma og það gerðist bara án þess ég réði
nokkru um það. Ég notaði áfengi heilmikið til að slá á líðanina,
þegar félagarnir voru að drekka þá gat ég komið, og var alltaf
búinn að drekka í mig kjark til að komast til þeirra. Hins vegar
kláraði ég íþróttirnar, fór upp alla leið upp í meistaraflokkinn
hjá Þór – en skipti þá yfir til Magna í Grenivík, hinumegin
Eyjafjarðarins, vegna þess að ég treysti mér ekki lengur til að
vera með gömlu félögunum. Ég var alltaf að flýja. Alltaf þegar
ég lagðist til svefns á kvöldin kveið ég fyrir að vakna daginn
eftir, kveið fyrir öllum deginum, kveið fyrir að þurfa að hitta
annað fólk.“
Tók fjölskylda þín ekki eftir hvernig þér leið?
„Nei, mér tókst alltaf að leyna þessu. Ég var fjórði í röðinni
af sex systkinum og reyndi eins og ég gat að taka ekki þátt í
fjölskyldulífinu. Ég fór ekki einu sinni út í búð. Átján ára var
ég farinn að borga þeirri yngstu af þremur systrum mínum
fyrir að út í búð fyrir mig, hún var níu ára og ég lét hana
einnig fara í bankann fyrir mig. Allir héldu að ég væri svona
góður að skaffa henni tækifæri til að vinna sér inn pening. Ég
keypti mér íbúð árið 1995 og bjó í henni í hálft ár. Ég fór aldrei
í Bónus að versla inn, heldur í Hagkaup klukkan hálfátta á
kvöldin, þá voru fæstir að versla og ég fór alltaf í kerfi fyrir
framan kassastelpuna.
Þegar ég tók bílpróf og eignaðist bíl rúntaði ég aldrei
niður í bæ á kvöldin, heldur fór í myrkrinu í stóran hring utan
um bæinn. Mér fannst meira að segja óþægilegt að stoppa
á rauðu ljósi og þegar ég ók á milli Akureyrar og Reykjavíkur
stoppaði ég aldrei í vegasjoppun um, heldur einhvers staðar á
milli þeirra ef mér var mál að pissa.“
Hvað með kærustur?
„Það var ekkert svoleiðis í gangi hjá mér. Ég kynntist koni-
um þegar ég var undir áhrifum áfengis og sumar vildu nánara
samband, en ég bara gat það ekki. Ég hætti í fótbolta 27 ára
gamall, greindist með bein í bein í mjaðmarlið. Fjórum árum
seinna var skipt um þann lið í mér, það var 1998. Ég fór illa
með mig á þessum árum, vann eins og brjálæðingur. Ég vann
lengstaf í bjórframleiðslunni hjá Víkingi á Akureyri. Ég var
einn á lagernum, sá um allt þar, og þótt ég fengi mörg tilboð
um önnur störf þorði ég aldrei að hreyfa mig út af lagernum.
Ég var í eins konar syndrómi og þorði ekki að fara úr því. Enn
þann dag í dag veit ég ekki af hverju ég er á lífi, vegna þess að
frá tólf, þrettán ára aldri herjuðu sjálfsmorðshugsanir á mig á
hverjum degi.“
Viðsnúningurinn hefst
Eymundur telur það hafa bjargað lífi sínu þegar hann þurfti
árið 2004 að fara aftur í mjaðmaliðarskipti, sömu megin.
„Aðgerðin heppnaðist reyndar ekki nógu vel þannig að ég
hef verið verkjasjúklingur æ síðan. En þess vegna þurfti ég
að fara í verkjaskólann inni á Kristnesi, og þar fékk ég mína
fyrstu fræðslu um kvíða, félagsfælni og þunglyndi. Þá má
segja að ferð mín til bata hefjist, því þegar ég fór að lesa mér
til um þessa hluti rann rann upp fyrir mér ljós: Ég var þarna
að lesa um sjálfan mig frá a til ö og skildi af hverju mér hafði
liðið svona illa allar götur frá því ég var krakki. Þetta var algjör
opinberun og þá sá ég líka að ég átti von um að losna úr þessu
víti.
Ég talaði strax við yfirlækninn á Kristnesi og hann
útvegaði mér viðtal við sálfræðing á staðnum. Ég man vel
eftir því að ég hágrenjaði bara í fyrsta tímanum hjá honum.
Þarna er ég 38 ára gamall. Þetta var að vori og ég átti von á
framhaldstímum um sumarið, en það varð aldrei. Um haustið
fór ég svo í örorkumat. Þá kom læknir að sunnan að meta mig
og hann spurði meðal annars um hvort ég ætti við einhverja
andlega erfiðleika að stríða. Ég sagði honum undan og ofan af
ástandi mínu og hann ráðlagði mér að hafa samband við heim-
ilislækninn minn og byrja að gera eitthvað í mínum málum.
Eftir að hafa hlustað á sögu mína spurði heimilslæknirinn
hvort ég vildi leggjast inn á geðdeild. Ég hélt nú ekki. Ég væri
ekki svoleiðis. Ég var auðvitað undir áhrifum frá bíómyndum
og hélt að geðdeildir snerust um raflost og spennitreyjur. Við
ákváðum þá að ég færi í samtalsmeðferð hjá honum, tvo tíma
á viku og ég fór á kvíðastillandi lyf sem heitir seroxat. Þetta
stóð yfir í þrjá mánuði og létti heilmikið á mér. En þar sem ég
hafði notað mikið áfengi til að drekka í mig kjark þá fór ég að
drekka oní lyfið og það gekk auðvitað ekki.
Það var einn félagi minn, sem er AA-maður, sem hafði
boðið mér hjálp ef ég vildi og eftir samtalsmeðferðina hjá
heimilislækninum hringdi ég hann og fór í framhaldi af því
í áfengismeðferð á Vogi í janúar 2006. Og þegar ég kom
þangað inn var eins og ég fengi einhvern kraft í mig og ég
hugsaði að nú hefði ég tækifæri til að eignast eitthvert líf. En
til að eignast það líf þyrfti ég að vinna fyrir því. Ég gerðist því
mjög virkur í SÁÁ strax á meðan ég var á Vogi og Staðarfelli.
Og þegar ég kom aftur heim til Akureyrar hélt ég áfram og var
á tveimur til þremur fundum á dag og nýtti mér alltaf pontuna
til að takast á við sjálfan mig. Ég féll reyndar eftir hálft ár en
strax daginn eftir hugsaði ég með mér að ég hefði náð vissum
árangri á sex mánuðum og vildi halda áfram. Það varð því bara
þessi eini dagur sem ég féll og ég fékk mér trúnaðarmann í
AA-samtökunum og fór að vinna með 12-sporakerfið.“
Starfsendurhæfing og innlögn á geðdeild
Næst skrefið tók Eymundur í ársbyrjun 2007 hjá Starfsendur-
hæfingu Norðurlands. „Þar er unnið að sjálfseflingu og þar
er líka skólanám og ég sem hafði hætt eftir grunnskólann
Ég þorði ekki að tala um líðan
mína við nokkurn mann, var
svo hræddur um að gert yrði
lítið úr mér