Pilsaþytur: afmælisblað Kvennalistans - 19.06.1991, Blaðsíða 15

Pilsaþytur: afmælisblað Kvennalistans - 19.06.1991, Blaðsíða 15
MOLAR Aðeins þrjár íslenskar konur hafa hingað til borið titilinn ráðherra. Auður Auðuns var ráðherra, Ragnhildur Helga- dóttir var ráðherra og Jóhanna Sigurðardóttir er ráðherra. All- ar voru þær vel að þessu starfi komnar en það er hins vegar ástæða til að spyrja sig hvort titillinn hæfi þeim sem kon- um. í orðabók Menningarsjóðs er eftirfarandi skilgreining gef- in á orðinu herra: 1. húsbóndi, yflrmaður: minn herra, Herr- ann guð. 2. tltill karlmanns: kæri herra, herra Jón Jóns- son, herra biskupinn, herra Jorseti íslands. Kvenkyns „ráð- herrarnir" hafa með öðrum orðum borið karlmannstitil. Margar konur hafa velt því fyr- ir sér hvernig þessu megi breyta og hafa m.a. heyrst uppástungur um orð eins og ráðfrú, ráðskona eða ráðfreyja. Ef allt um þrýtur mætti líka hugsa sér að beygja ráðherra eins og kerra. Þá myndu frétta- mennirnir segja: Það kom fram í máli Jóhönnu Sigurðar- dóttur ráðherru. . . MOLAR í Morgunblaðinu 16. febrúar s.l. er að finna eftirfarandi málsgrein: „Eftir því sem næst verður komist ku rithöfundur- inn lesa mest ljóð. . . Dómar- inn er hrifnastur af ævisögum og þjóðlegum fróðleik, en einn- ig af kvennasögum. Leikhús- fræðingurinn unnir mest nýj- um, íslenskum skáldsögum og Súrmjólk MéÖ kiwi MjólkursamlagJ$~ Sauðárkróki-Sími 95-35200 ljóðum og herma sagnir að hann sé friðlaus fyrir hver jól þegar bækurnar byrja að streyma á markaðinn." Ekki er ólíklegt að þau sem þetta lesa spyrji sig, hvaða körlum þarna sé verið að lýsa? Svarið er, þetta er ekki lýsing á körlum heldur konum. Þarna er verið að fjalla um þrjár merkiskonur sem allar gegna nú forsetaem- bættum á vegum íslenska rík- isins. Rithöfundurinn er Guð- rún Helgadóttir forseti Alþing- is, dómarinn Guðrún Erlends- dóttir forseti Hæstaréttar og leikhúsfræðingurinn Vigdís Finnbogadóttir forseti fsland. Málfræðilega er ekkert út á málsgreinina að setja því rit- höfundur, dómari og leikhús- fræðingur eru allt karlkyns orð en mikið ósköp væri nú gaman ef konur sem slíkum stöðum gegna fengju að halda kyni sínu óbrengluðu. . . MOLAR Talandi um málfar. Vættur er gamalt og gott íslenskt kven- kynsorð og þar af leiðir að bjargvættur er það líka. Það er hins vegar óðum að færast í flokk karlkyns orða og skal ósagt látið hvort það er vegna þess að konur þykja ótilhlýði- legar bjargvættir. Einar Oddur er bjargvættur, eftir því sem sögur herma, og ef Morgun- blaðið héldi fast við kórrétta ís- lenska málfræði ætti það að skrifa á þessa leið um Einar Odd: Morgunblaðið hafði sam- band við bjargvættina Einar Odd vegna þessa máls og að- spurð svaraði hún að við und- irritun þjóðarsáttarsamning- anna hefði fjármálaráðherra gefið VSÍ og ASÍ loforð. . . molar m^mam Og enn um málfar. f Heimsljósi eftir Halldór Laxnes er sögð saga skáldsins Ólafs Kárason- ar Ljósvíkings. Skáld er hvor- ugkynsorð og því er málfræði- lega rétt að segja, það skáldið. En skáldið í sögunni er karl- maður og því skrifar Halldór Laxnes ævinlega um skáld sitt í karlkyni. „Þessi spurning bjargaði hinu únga skáldi; hann var undra fljótur að skynja samúðarvott í ávarpi og gánga þar á lagið, ílýtti sér sem mest mátti að svara játandi: hann sagðist vera alveg sér- staklega náttúraður fyrir alt andlegt." Þetta þætti ekki góð lenska hjá þeim sem harðast ganga fram í því að varðveita rétt kyn íslenskrar tungu, svona þegar það á við. . . . nw> Nýtíng náwjruauölinda ísátt viö umhverfið Fáar aðrar þjóðir geta fullnœgt rafmagnsþörf sinní án þess að valda ómœldum umhverfis- sþjöllum með brennslu á kolum og olíu og ekki bœta kjamorkuknúin orkuver úr skák með þeirri ógn, sem þeim fylgir. Ef vel er á haldið þarí nýting orkulinda okkar íslendinga ekki að brjóta í bága við umhverfis- vemdarsjónarmið og getur hún því verið undirstaða atvinnuvega okkar og góðra lífsskilyrða um ófyrlrsjáanlega framtíð. í dag hbfum við aðeins beislað um 8% afþeim hluta vatnsafls okkar ogjarðhita, sem virkja má á hagkvœman hátt til rafmagnsframleiðslu að teknu tilliti til náttúruvemdarsjónarmiða. Rafmagn er undírstaða góðra lífskjara og framfara á sviði iðnaðar og tœknl í nútímaþjóðfélagi, íslendingar fá sltt rafmagn nœr elngöngu með vlrkjun vatns- afls ogjarðhita, en nýting slíkra orkugjafa er mengunarlaus með öllu. Öllum virkjanaframkvœmdum fylgir óhjákvœmi- lega eitthverí rask á gróðurlendi og umhverfi virkjunarstaða. Landsvirkjun hefur um árin lagt áherslu á að halda sliku raskl og náitúruspjöll- um í lágmarkl og bœta allt tjón af vbldum framkvœmda slnna með uppgrœðslu og gróðurvemd. Hefurþetta verið drjúgur þáttur í starfsemi fyriríœkisins. Á 25 ára starfsferll sinum hefur Landsvirkjun grœtt uþþ rúmlega 3000 hektara lands, sem áður voru að mestu öríoka sandar og auðnir. Auk stóríelldrar uppgrœðslu hefur fyrlríœkið kostað umfangsmiklar rannsóknir á gróðuríarí og lífríkl víða um landið. Landsvirkjun framleiðir meir en 93% af öllu ratmagni, sem notað er á íslandi og mun áfram kappkosta að leggja sitt afmörkum til betri lífskjara með nýtingu náttúruauðlinda þjóðarinnar í sem bestri sáft við umhverfið. E immitm 15

x

Pilsaþytur: afmælisblað Kvennalistans

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Pilsaþytur: afmælisblað Kvennalistans
https://timarit.is/publication/1231

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.