Pilsaþytur: afmælisblað Kvennalistans - 19.06.1991, Blaðsíða 14

Pilsaþytur: afmælisblað Kvennalistans - 19.06.1991, Blaðsíða 14
KOLD ERU KARLARAÐ - í EB Iallri opinberri umræðu um Efnahagsbandalag Evrópu hér á landi hef- ur fiskurinn leikið aðal- hlutverkið. Ef horft er á málið frá öðru sjónarhorni fæst víðari sýn þó á því verði ef til vill engin eðlisbreyting. Tök- um sem dæmi sjónarhorn kvenna. —Aður en lengra er haldið er óhætt að fullyrða að EB var ekki búið til af konum fyrir konur. Það eru hagsmunir fyr- irtækja og fjármagnseigenda sem liggja að baki EB og hafa sett mark sitt á þróun banda- lagsins til þessa. Það sem byrj- aði sem kola- og stálbandalag er nú á góðri leið með að verða að pólitískri og efnahagslegri einingu ólíkra þjóðríkja. Hinn margumtalaði Innri markaður sem taka á gildi 1992 er skref á þeirri leið. Með honum á að ryðja burt síðustu hindrunum í vegi þess að fjár- magn, vörur, vinnuafl og þjón- usta geti flætt frjálst milli að- ildarríkjanna. Áætlunin um Innrl markað byggir á Cecchini-skýrslunni en hún er mat 11.000 fyrirtækjastjórn- enda á því hvernig styrkja megi EB í samkeppninni við Bahdaríkin og Japan. Það hefði óneitanlega verið gaman að vita hver svör 11.000 Hús EB í Briissel. kvenna hefðu orðið við ámóta spurningu! Lausnarorð fyrirtækjastjórn- endanna voru aukin sam- keppni, aukin neysla og þar með aukinn hagvöxtur. En hver er fórnarkostnaðurinn? Aukin samkeppni hefur ævin- lega í för með sér að þeir fara halloka sem hafa slæma sam- keppnisstöðu. Á vinnumarkað- inum eru það konur af þeirri einföldu ástæðu að þær eru bundnari af börnum og heim- ili en karlar og því ekki eins hreyfanlegt vinnuafl. Aukin samkeppni á að leiða til lægra vöruverðs og þ.a.l. aukinnar neyslu. Slík hagvaxtarsókn hefur hins vegar í för með sér aukna sóun verðmæta og harð- ari sókn í þann höfuðstól sem liggur í auðlindum Jarðar. f Cecchini-skýrslunni er því haldið fram að störfum sem ekki eru talin „dæmigerð" geti fjölgað. Þarna er um að ræða árstíðabundin störf og hluta- störf sem eru einmitt „dæmi- gerð" fyrir atvinnuþátttöku kvenna. Þessum störfum fylgja hins vegar engin félagsleg rétt- indi og þau sem við þau starfa njóta engrar verndar á vinnu- markaði. Verkalýðshreyfingin hefur á undanförnum árum lagt áherslu á að auka hinn félags- lega þátt bandalagsins. Félags- málasamningur EB var sam- þykktur árið 1989 og á að tryggja almenn félagsleg grunn- réttindi. En eins og annað inn- an EB miðast hann við æðsta guð okkar tíma - markaðinn. Hann snýst með öðrum orðum um þá sem tengjast vinnu- markaðinum með einum eða öðrum hætti. Rökin eru þau að þannig megi ná til flestra þar sem „vinnandi fólk" (heima- vinnandi fólk vinnur ekki!) sé í meirihluta innan EB. Þetta er alls ekki rétt. fbúar EB eru 324 milljónir og þar af eru 184 milljónir ekki á vinnumarkaði eða 57%. Konur sem búa í aðildarríkj- um EB hafa auðvitað reynt að hafa áhrif á þróun mála innan bandalagsins. Það er alsiða hjá hagsmuna- og þrýstihópum að ráða sér svokallaða „lobbyista" sem staðsettir eru í Brussel og hafa þann einn starfa að reyna að hafa áhrif á ákvarðanir framkvæmdastjórnar banda- lagsins. Tvær konur vinna nú sérstaklega að því að halda hagsmunum kvenna á lofti. Til samanburðar má geta þess að. bílaiðnaðurinn rekur 20 skrif- stofur með aragrúa starfsfólks sem hefur það eitt verkefni að gæta hagsmuna bílaframleið- enda. Stjórnkerfi EB er karlstýrt eins og stjórnkerfi annarra ríkja. En þar við bætist að það er bæði miðstýrðara og ólýð- ræðislegra. Kjörnir fulltrúar fólksins á þingi EB hafa mjög takmörkuð völd. Á þessu stigi í stjórnkerfinu eru konur 18.4% fulltrúanna. Ráðherraráðið er hin eiginlega löggjafarsam- kunda EB en það fer eftir málaflokkum hverjir sitja þar hverju sinni. Það þarf þó ekki annað en að skoða ríkisstjórn- ir aðildarríkjanna til að ljóst verði að konur eru álíka sjald- séðar í ráðherraráðinu og hvít- ir hrafnar. Hið eiginlega fram- kvæmdavald er hjá embættis- mönnum. Á þeim stað í stjórnkerfinu eru konur innan við 5%. Vegna alls þessa er ekki nema eðlilegt að konur gjaldi varhug við aðild að EB. Sjálf- stæðisbarátta kvenna vinnst ekki í gegnum ríkjaheildir eða alþjóðastofnanir heldur á heimavelli. Ef við viljum ná til valdsins verður það að vera innan seilingar. Hitt er svo annað mál að hafi EB upp á eitthvað að bjóða sem er kon- um til hagsbóta þá er ekkert því til fyrirstöðu að íslensk stjórnvöld taki það til eftir- breytni. INGIBJÖRG SÓLRÚN GÍSLADÓTTIR Höfundur skipar 1. sætið á fram- boðslista Kvennalistans í Reykja- vík í komandi kosningum. FRAMTÍÐ LANDBUNAÐAR A ISLANDI andbúnaður er ekki eins illa staddur og oft er látið í veðri vaka. Aðeins tvær framleiðslugreinar, sauð- fjárrækt og loðdýrarækt, eru í verulegum vanda. Framtíðarsýn Kvennalistans er að landbúnaður standi und- ir sér eins og hver önnur at- vinnugrein í landinu, að ís- lendingar verði sjálfum sér nógir í framleiðslu þeirra matvara sem hægt er að fram- leiða hér á landi og að tryggt verði að landið verði hvergi of- nýtt. Miðstýrður landbúnaður með flóknum gjalda- og sjóða- kerfum er að drukkna í eigin kerfi. Það er í hæsta máta óeðlilegt að hafa ein sjö fram- leiðslugjöld: Framleiðsluráðs- gjald, bjargráðasjóðsgjald, neytenda- og jöfnunargjald, búnaðarmálasjóðsgjald, stofn- lánadeildargjald, matsgjald á kartöflur og rófur og lífeyris- sjóðsgjald. Auk þessara gjalda eru níu sjóðir í landbúnaðar- kerfinu. Það er tímabært að stokka þetta fyrirkomulag upp. Af- skipti ríkisvaldsins eiga að vera sem minnst og skipulag landbúnaðarins á að vera í höndum bænda sjálfra. í mjólkur- og kindakjöts- framleiðslu er fullvirðisréttur. Hann þarf að afnema í áföng- 14 um. Aðlögunartímann verður að brúa með gerð búvöru- samnings sem tekur mið af neysluþörf landsmanna og skipting fullvirðisréttar á að vera í höndum hagsmunasam- taka bænda. Það ætti að vera hlutverk framleiðenda að fram- leiða í takt við eftirspurn. Fullvinnsla landbúnaðarvara ætti að vera sem næst fram- leiðslustað, þannig skapast at- innflutningi landbúnaðarvara, einnig þeirra sem hægt er að framleiða hér á landi. Rökin eru þau að íslenskar vörur séu dýrari en vörur í nágranna- löndum okkur. Ástæðan er m.a. sú að bændur hér á landi búa ekki við sömu rekstrar- skilyrði og bændur erlendis. Þeim verður að sumu leyti ekki breytt vegna þess að gripi á fs- vinna á viðkomandi svæði og vörumerki tengjast svæðinu. Fækkun bænda næstu ár verður að mæta með annarri atvinnuuppbyggingu. Þá upp- byggingu á að miða við frum- kvæði heimamanna, ekki fjar- stýra henni að sunnan eins og gert hefur verið síðustu ár með hörmulegum afleiðingum og á ég þá við loðdýramartröðina. Fyrir þremur árum voru stjórnvöld enn að hvetja bænd- ur út í loðdýrarækt. Fólk trúði og treysti stjórnvöldum, fór út í þennan búskap, en situr nú eftir á köldum klaka. Sérstak- lega þarf að huga að frum- kvæði kvenna því þær eiga undir högg að sækja. Raddir eru uppi um frelsi í landi þarf að hýsa lengur en í nágrannalöndunum, vaxta- hraði plantna er minni hjá okkur og sumrin styttri. Þetta er og verður íslenskum bænd- um óhagstætt. Aftur á móti ér hægt að bæta samkeppnisað- stöðu íslenskra bændi með því að flytja inn fósturvísa af sömu kúastofnum og erlendir bænd- ur hafa. Við óheftan innflutning á landþúnaðarvörum og inn- flutning á nýjum stofnum er næsta víst að sjúkdómar berist til landsins með ófyrirsjáanleg- um afleiðingum. íslenskar kýr yrðu tæpast samkeppnishæfar við erlendar kýr hvað varðar af- köst. Allir myndu skipta yfir í erlendar kýr og hvað verður þá um íslensku kúna sem aðlag- ast hefur íslenskum aðstæðum frá landnámsöld? Hætt er við að hún myndi deyja út og við myndum ekki einu sinni vita hvað við misstum því litlar sem engar rannsóknír hafa verið gerðar á eiginleikum ís^ lensku kýrinnar. Hvernig myndu erlendu kynin bregðast við skammdeginu, langri inni- stöðu, íslensku fóðri o.s.frv.? Hætt er við að frjósemi myndi dala, fótaveiki aukast og afköst minnka miðað við getu í þeirra heimalandi. Auk þess yrði að breyta fjósum því erlendar kýr eru yfirleitt stærri en íslensk- ar. Við sjáum það ekki í hendi okkar að nettóhagnaður yrði mikill fyrir þjóðarbúið. Við vilj- um að innflutningur landbún- aðarafurða verði því aðeins leyfður að innanlandsfram- leiðsla anni ekki eftirspurn og við innflutning verði gerðar ítrustu kröfur um heilbrigði og sjúkdómavarnir. Metnaður okkar íslendinga ætti að felast í því að vera sjálf- um okkur nóg á sem flestum sviðum landbúnaðar, það veit- ir okkur visst öryggi. Við ætt- um að varast að láta stundar- hagsmuni ráða á meðan ekki er vitað hver fórnin er. SIGURBORG DAÐADÓTTIR Höfundur er dýralaeknir á Akur- eyri og skipar 2. saeti Kvennalist- ans á Norðurlandi eystra í kom- andi kosningum. XV 3 T^ 1\ zO vK 1 ^\ \ <s*/ ,*&> r%n i« J M ] ' \^Lr^ r\ ^V fifjyfar \ yxvj^w |0^5^£- ^7 1° \JQ&^ ( M 1 X s**\ EIIMNIBIL ÓÞARF »?•* FERÐUM 4|FLEIRI m SAMAN SPÖRUM STRÆTISVAGNAR REYKJAVÍKUR

x

Pilsaþytur: afmælisblað Kvennalistans

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Pilsaþytur: afmælisblað Kvennalistans
https://timarit.is/publication/1231

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.