Morgunblaðið - 11.02.2017, Qupperneq 14

14 FRÉTTIRInnlent
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 11. FEBRÚAR 2017
bestalambid.isBeztu uppskriftirnar okkar
Enn einn dagur
í Paradís
Bez
t á k
júklinginn
viðtölum og á samfélagsmiðlum.
Þeir sem eru hlynntir því að þetta
verði lögleitt tala um að þetta sé
hollt og sá boðskapur hefur farið
víða. En þessi þróun, að dregið hafi
úr neyslunni þrátt fyrir þetta, sýnir
hvað við erum með klára krakka og
að mörg þeirra sjá í gegnum svona
umfjöllun.“
Margrét segir að annað, sem
hugsanlega gæti haft áhrif, sé
hversu margt ungt fólk, sem er
áberandi í samfélaginu, hafi lýst því
yfir að það neyti engra vímuefna.
„Vinsælir tónlistarmenn, leikarar
og landsliðskonur og -karlar stíga
fram og segjast ekki nota vímuefni.
Það er mikilvægt fyrir ungt fólk að
hafa flottar fyrirmyndir og er gjör-
breyting frá því sem áður var þegar
það þótti eiginlega stórskrýtið að
vera edrú.“
Telja nám frekar tilgangslaust
Rannsóknin Ungt fólk var gerð í
október síðastliðnum og lögð fyrir
ungmenni í öllum framhaldsskólum
landsins. Þar eru ýmsir þættir
skoðaðir, m.a. vímuefnaneysla og
viðhorf til hennar. Meðal þess sem
fram kom í niðurstöðum var að 18%
framhaldsskólanema höfðu notað
kannabis einu sinni eða oftar á æv-
inni, en árið 2010 var þetta hlutfall
23%. Núna svöruðu 32% stráka,
eldri en 18 ára, því játandi að hafa
neytt kannabis, en árið 2010 var
þetta hlutfall 42%. Kannabisneysla
stúlkna á sama aldri stendur nán-
ast í stað, hún var 22% árið 2010 og
mælist nú 21%. Sama þróun hefur
orðið í neyslu stráka og stelpna
undir 18 ára; 9% stelpna á þeim
aldri hafa notað kannabis miðað við
10% árið 2010 og 14% stráka á
sama aldri hafa neytt efnisins nú en
árið 2010 var hlutfallið 22%.
Margrét segir erfitt að nefna ein-
hverja skýringu á því hvers vegna
eingöngu hafi dregið úr neyslu pilta
en ekki stúlkna. „Slíkt þarf að
skoða betur,“ segir hún.
Annað, sem fram kom í rann-
sókninni, var að ungmenni, sem
neyta kannabisefna, meta sjálf sig á
neikvæðari hátt en þau sem ekki
neyta efnanna. Til dæmis eru þau
líklegri til að finna fyrir þunglynd-
iseinkennum og þau töldu ólíklegra
að þau myndu ljúka námi sínu á til-
settum tíma. Einnig voru þau lík-
legri til að telja nám sitt tilgangs-
laust.
Þegar ungmennin voru beðin um
að meta líkamlega heilsu sína töldu
40% þeirra, sem aldrei höfðu neytt
kannabisefna hana vera mjög góða
en einungis 20% þeirra sem höfðu
neytt efnanna þrisvar sinnum eða
oftar síðastliðinn mánuð. Áþekkur
munur kom í ljós þegar þátttak-
endur voru beðnir um að meta and-
lega heilsu sína.
Færri strákar reykja kannabis,
en lítil breyting hjá stelpum
 Rannsókn sýnir að krakkar sem reykja kannabis eru þunglyndari og nei-
kvæðari í eigin garð en aðrir krakkar  Góðar fyrirmyndir eru mikilvægar
Unglingar sem höfðu reykt kannabis þrisvar sinnum eða oftar síðastliðna 30 daga:
Finnst námið
tilgangslaust
Mælast
miklu
hærri á
þunglyndis-
kvarða
Telja ólíklegra
að þau ljúki
framhaldsskóla
á tilsettum
tíma Meta andlega og líkamlega
heilsu sína lakari en aðrir
Hlutfall framhaldsskólanema á Íslandi sem
hafa notað kannabis einu sinni eða oftar
- árin 2010, 2013 og 2016
Heimild: Rannsóknin Ungt fólk 2016/Rannsóknir og greining
50%
40%
30%
20%
10%
0%
2010
10 9
9
22 21
23
22
1415
23
18
42
32
35
2013 2016
Stelpur U18 Strákar U18 Strákar 18+ AllirStelpur 18+
19
SVIÐSLJÓS
Anna Lilja Þórisdóttir
annalilja@mbl.is
Færri ungmenni neyta kannabis-
efna nú, en fyrir nokkrum árum.
Dregið hefur úr kannabisneyslu
unglingspilta á framhaldsskólaaldri
en neysla stúlkna á sama aldri
stendur nánast í stað. Þetta sýnir
rannsóknin Ungt
fólk 2016 sem
gerð var af
Rannsóknum og
greiningu. Sá
hluti rannsókn-
arinnar, sem
snýr að fé-
lagslegum þætti
kannabisneyslu
ungmenna var
kynntur á fundi
samtakanna
Náum áttum fyrr í vikunni og þar
sagði Margrét Lilja Guðmunds-
dóttir, sérfræðingur hjá Rann-
sóknum og greiningu og aðjunkt á
íþróttafræðisviði Háskólans í
Reykjavík þessa þróun athygl-
isverða fyrir margra hluta sakir.
„Það sem mér finnst fagnaðar-
efni er hversu mikið neyslan hjá
strákum eldri en 18 ára hefur
minnkað,“ segir Margrét. „Ekki
síst í ljósi þess hvernig umfjöllunin
um þetta vímuefni er orðin, neysla
þess er sýnd jákvæð m.a. í bíó-
myndum, tónlistarmyndböndum,
Margrét Lilja
Guðmundsdóttir
Árleg tónlistarmessa verður haldin
í Akraneskirkju á morgun, sunnu-
dag, og hefst hún kl. 17. Þetta er
10. árið, sem Ragnar Bjarnason,
Þorgeir Ástvaldsson og sókn-
arpresturinn Eðvarð Ingólfsson
standa að þessum viðburði.
Að vanda syngur Ragnar Bjarna-
son mörg af fallegustu lögum sínum
við undirleik Þorgeirs og Eðvarð
flytur stutta hugleiðingu á milli
laga. Gestasöngvari verður Elfa
Margrét Ingvadóttir tónlistarkenn-
ari. Hún mun syngja tvö lög með
Ragnari og eitt að eigin vali.
Eðvarð segir að Ragnar og Þor-
geir hafi alltaf verið klappaðir upp
í messulok. „Ragnar syngur þá
aukalag, eitt af vinsælustu dæg-
urlögum allra tíma, Vertu ekki að
horfa svona alltaf á mig!“ segir Eð-
varð og bætir við að söngvarinn
hafi kynnt lagið á eftirfarandi hátt í
fyrra: „Þetta lag söng ég 1960; það
var árið sem sóknarpresturinn ykk-
ar fæddist, árið sem John F. Ken-
nedy var kosinn forseti Bandaríkj-
anna og árið sem Þorgeir
Ástvaldsson lokaði gamla kerlingu í
Dölunum inni í hæsnakofa heilan
dag en þá var hann aðeins tíu ára.“
Alltaf hefur verið húsfyllir á
dægurlagamessunni. Allir eru vel-
komnir og segir Eðvarð að sér-
staklega sé vænst þátttöku ferm-
ingarbarna og foreldra þeirra.
Alltaf sama auka-
lagið á Skaganum
 Raggi Bjarna og Þorgeir í Akraneskirkju
Tríó Ragnar Bjarnason, sr. Eðvarð Ingólfsson og Þorgeir Ástvaldsson.
„Við erum ekki að rifta samningnum
við Norðurtanga en bæjarfélagið hef-
ur ekki greitt leigu af húsinu enda
stenst það ekki þær kröfur sem gerð-
ar voru í skilalýsingu,“ segir Gísli
Halldór Halldórsson, bæjarstjóri
Ísafjarðarbæjar, spurður um hús-
næði Norðurtanga á Ísafirði.
Jón Sigurpálsson, forstöðumaður
Byggðarsafns Vestfjarða, hefur sagt
húsið ónothæft fyrir safnið og sagt
upp samningi við Ísafjarðarbæ um
leigu á geymsluhúsnæði Norð-
urtanga.
„Bærinn átti að fá húsið afhent í
byrjun árs 2016 en þá var ýmislegt
sem þurfti að ganga frá og laga. Síðar
komu í ljós byggingarfræðileg vanda-
mál sem hvorki við né Norðurtangi
gat reiknað með. Bærinn hefur rætt
við forsvarsmenn hússins og óskað
þess eftir tímaáætlun fyrir afhend-
ingu og ég býst við svörum á næstu
dögum,“ segir Gísli.
Söfnin þurfa húsnæðið
Bæjarstjórinn segir þörf á hús-
næði fyrir söfn svæðisins og vonar að
það leysist með endurbótum á Norð-
urtanga.
„Jóna Símonía Bjarnadóttir, for-
stöðumaður safna, og Jón Sig-
urpálsson, forstöðumaður Byggða-
safnsins, gerðu ítarlega
þarfagreiningu fyrir söfn bæjarins
vorið 2015 og þá var ljóst að nauðsyn-
legt væri að fá þetta húsnæði til að
svara þeirri þörf sem upp var komin.
Ég veit ekki betur en að sú þörf sé
enn til staðar.“
Byggðasafnið flutti inn í húsnæði
Norðurtanga um tíma en vegna að-
stæðna þurfti það að flytja úr húsinu.
Skrifað var undir samning um
leigu á Norðurtanga haustið 2015 og
er samningurinn til tíu ára.
Ísafjörður Bæjarstjórinn segir þörf
á húsnæði fyrir söfn svæðisins.
Ísafjarða-
bær segir
ekki upp