Morgunblaðið - 11.02.2017, Blaðsíða 31

UMRÆÐAN 31
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 11. FEBRÚAR 2017
Það er alkunna að
frelsi í viðskiptum er
einn af hornsteinum
hvers þróaðs sam-
félags. Oft er því
haldið fram að mark-
aðurinn leiti alltaf
jafnvægis og því séu
afskipti hins opinbera
óþörf og til trafala
eðlilegum við-
skiptaháttum. En er
það alltaf svo? Algert við-
skiptafrelsi er vandmeðfarið og
geta slík tilvik komið upp að grípa
þurfi til harkalegra en nauðsyn-
legra aðgerða, þegar viðskiptafrels-
ið hefur farið úr böndunum og oftar
en ekki með tilheyrandi sóun verð-
mæta. Gott dæmi um slíkt er að
mínu mati hinn takmarkalausi inn-
flutningur nýrra og notaðra fólks-
bíla. Er nú svo komið að þúsundir
notaðra bíla standa óseldir hjá bíla-
umboðunum og bílasölunum og
hvar annars staðar, sem hægt er
koma þeim fyrir í geymslu vegna
gífurlegs offramboðs af notuðum
bílum. Er markaður fyrir þessa bíla
fyrir löngu fullmettaður og fer
ástandið sífellt versnandi. Þarna
standa flestir bílanna mánuðum eða
jafnvel misserum saman ónotaðir
og engum til gagns með tilheyrandi
verðrýrnun og fjárhagstjóni, seljist
þeir yfirhöfuð einhvern tímann.
Hér koma bílaleigubílarnir ríkulega
við sögu, en það sama ætti að gilda
um þá og með aðra bíla, að teknu
tilliti til eðlis starfsemi þeirra.
Þýddi þó ekkert fyrir bílaleigurnar
að bera því við, að hinir erlendu
ferðamenn heimti að fá splunku-
nýja bíla, því varla hætta þeir við
að koma til Íslands, þurfi þeir að
notast við 1-2 ára gamla bíla-
leigubíla.
Til hvaða ráða má þá grípa eigi
að vinda ofan af núverandi ástandi,
nema þá að menn vilji halda þessu
ástandi óbreyttu áfram. Sú leið hef-
ur verið nefnd til lausnar að flytja
út notaða og óselda bíla í stórum
stíl, sem yrði þá ný útflutnings-
grein fyrir okkur Íslendinga. Þá
leið hafa þó margir talið óraun-
hæfa. Sú róttæka leið gæti verið
nauðsynleg eða jafnvel óumflýj-
anleg að banna innflutning nýrra
og notaðra bíla tímabundið meðan
verið er að fækka þeim eða öllu
heldur að koma þeim í notkun. Svo
slegið sé fram einhverjum tölum
mætti nefna t.d. 10-15 þúsund bíla
eða sem nemur 1-2 hekturum, vilji
menn frekar notast við
flatarmálsfræði varð-
andi bílaplönin sem
mælikvarða. Þetta
þýddi það m.a. að ég
og aðrir bílaeigendur,
sem alltaf hafa end-
urnýjað með nýjum bíl,
yrðum nú að þessu
sinni að sætta okkur
við það því miður, með-
an innflutningsbannið
stæði yfir, að þurfa að
kaupa notaðan bíl.
Þrátt fyrir bannið yrði þó að vera
heimilt eftir atvikum að veita und-
anþágur vegna bíla til sérþarfa.
Til einhverra ráða þarf að grípa
til að stöðva þetta ófremdarástand,
sem gengur ekki lengur að mínu
mati. Það sem mörgum blöskrar
fyrst og fremst er að þurfa að horfa
upp á þessa gífurlegu verðmæta-
sóun, sem þessi hömlulausi bílainn-
flutningur hefur leitt af sér, þar
sem viðskiptafrelsið hefur heldur
betur farið úr böndunum. Eitt er
þó víst að nauðsynlegt er að ræða
þetta mál á breiðum grundvelli og á
málefnalegan hátt, þar sem sjón-
armið sem flestra er koma að þess-
um málaflokki fái að heyrast, hvað
menn vilja gera í þessum efnum ef
eitthvað. Liggja líka víða miklir
fjárhagslegir hagsmunir undir hjá
þeim, sem hafa atvinnu af innflutn-
ingi og viðskiptum með bíla með
einum eða öðrum hætti, en ekki
bara hjá þeim einum. Við óbreytt
ástand verður ekki hægt að una,
nema menn kæri sig kollótta og
vilji halda áfram eftir sem áður að
flytja inn bíla á yfirfullan bílamark-
aðinn meðan gjaldeyrisforði þjóð-
arinnar endist og einhvers staðar
finnst pláss, þar sem hola megi nið-
ur ónotuðum og óseldum bílum og
halda þannig bílaleiknum áfram á
sama hátt og verið hefur. Flýtur á
meðan ekki sekkur getur þó varla
verið það sjónarmið, sem gildir hér
frekar en endranær.
Tímabundið
innflutnings-
bann bifreiða?
Eftir Jónas
Haraldsson
Jónas Haraldsson
» Það sem mörgum
blöskrar fyrst og
fremst er að þurfa að
horfa upp á þessa gífur-
legu verðmætasóun,
sem þessi hömlulausi
bílainnflutningur hefur
leitt af sér.
Höfundur er lögfræðingur.
Eftir lok síðari
heimsstyrjaldar töldu
herforingjar banda-
manna nauðsynlegt að
í kjölfarið sprytti upp
ný tónlist og slitin
væru öll tengsl við
hina ríku tónlistarhefð
gömlu sigruðu Evr-
ópu. Nýja stefnan var
kennd við Avant
Garde, digrir sjóðir
voru til hennar lagðir og hefur hún
ráðið í öllum stofnunum nýrrar
tónlistar á Vesturlöndum síðan.
Nánast öll ný tónverk sem flutt
eru á okkar dögum með fjárstyrk
opinberra aðila eru samin í þessum
stíl eða afbrigðum hans.
Stefnan einkennist best af því
sem bannað er. Laglínur, kontra-
punktur og heyranlegir hljómar,
sem er sá efniviður sem best dugði
klassískri tónlist, eru bannaðir.
Form, sem líkist framsögn efnis
eða frásögn, er líka bannað. Það
sem út úr þessu hefur komið er
það sem stundum er nefnt vefræn
tónlist. Henni má lýsa sem hljóði,
sem breytist litrænt eftir því hvaða
hljóðfæri eru notuð hverju sinni.
Vélrænum mjög kerfisbundnum
aðferðum er beitt við tónsmíðina,
sem einkennist oftast af miklum
endurtekningum. Mjög auðvelt er
að semja tónlist af þessu tagi og
fólki sem kallar sig tónskáld og
starfar meira og minna við tón-
smíðar hefur fjölgað gríðarlega.
Finna má alþjóðlegar tónlistar-
hátíðir um alla Evr-
ópu sem eru nánast
eingöngu sóttar af Av-
ant Garde tónsmiðum
og starfsfólki kerfisins
sem fjármagnar her-
legheitin.
Allt er þetta gott og
blessað, nema það að
tónlistin líður fyrir.
Hin vélræna veftónlist
er afar leiðinleg á að
hlýða, sérstaklega fyr-
ir tónelskt fólk. Marg-
ir kurteisir tónlistar-
unnendur, sem taka það nærri sér
að valda miklum truflunum á tón-
leikum, hafa lent í því að festast
undir vélrænu veftónverki og kom-
ast ekki út. Almennir unnendur
tónlistar forðast því Avant Garde
tónlist og sú andúð hefur færst yfir
á alla nýja tónlist í öllum stílteg-
undum.
Avant Garde stefnan notar opin-
bert fjármagn og vald yfir fjöl-
miðlum til þess að sannfæra hlust-
endur um ágæti sitt. Lengi vel var
kenningin sú, ef hlustanda þótti
tónverk leiðinlegt, þá var það
vegna þess að hann skildi ekki
verkið eða hafði ekki næga þekk-
ingu. Þegar smám saman varð ljóst
að allir gátu lært að semja svona
tónlist og ekki þurfti neina sér-
staka hæfileika til, breyttist tónn-
inn. Þá var sagt að tónlist þyrfti
ekki að vera góð, enda vissi enginn
hvað það orð merkti, heldur væri
aðalatriðið að hún væri ný. Nú
hafa menn samið vélræna vef-
tónlist í hálfa öld og enn er hún
sögð vera ný. Þetta minnir á ris-
ann Coca Cola Inc., sem býður upp
á sitt sykraða kolsýruvatn sífellt
undir nýjum slagorðum um að það
sé nýtt.
Margir nútímamenn virðast telja
að allt sé gott ef menn eiga pening
í vasanum. Minnihluti fólks gerir
meiri kröfur lífsins en þetta og
hluti af þeim minnihluta er annar
minnihluti, sem sækist eftir fagurri
tónlist til þess að halda hugsun
sinni og tilfinningalífi vakandi. Al-
varleg fögur tónlist á sér alltaf
stuðningsmenn eins og kemur fram
í mikilli eftirspurn eftir gömlu
klassíkinni, sem virðist halda sér
furðu vel enn þann í dag þrátt fyr-
ir mikinn áróður gegn henni.
Stjórnmálamenn þurfa ekki að ótt-
ast þessa eðlilegu hneigð fólks,
eins og herforingjar Ameríku
gerðu í lok stríðsins, því að hún er
friðsöm og félagslega jákvæð. Sag-
an kennir einnig að djúpt listalíf
hefur upplýsandi áhrif um allt
samfélagið. Tími er kominn til að
létta rétttrúnaði Avant Garde
stefnunnar af tónlistarskólum og
styrktarsjóðum tónlistar á Vest-
urlöndum. Það er ekkert að óttast.
Um tónlist nútímans
Eftir Finn Torfa
Stefánsson » Tími er kominn til að
létta rétttrúnaði Av-
ant Garde stefnunnar af
tónlistarskólum og
styrktarsjóðum tónlist-
ar á Vesturlöndum.
Finnur Torfi Stefánsson
Höfundur er tónskáld.
Frábær staðsetning
Skólavörðustígur - Leiga
588 9090 . www.eignamidlun.is . Grensásvegi 11 . 108 Reykjavík
Til leigu er 51 fm verslunarhúsnæði á jarðhæð við Skólavörðustíg 6b, 101 Reykjavík.
Miklir möguleikar. Húsnæðið er laust nú þegar til afhendingar.
Hilmar Þór Hafsteinsson
Löggiltur leigumiðlari
hilmar@eignamidlun.is
824 9098
Guðlaugur Ingi Guðlaugsson
Löggiltur fasteignasali
gudlaugur@eignamidlun.is
864 5464
Langtíma
leiga
Cocoa Mint umgjörð
kr. 14.900,-
Sérðu þetta?
Frábært
verð á glerjum
Einfókus gler
Verð frá kr. 16.900,-
Margskipt gler
Verð frá kr. 41.900,-
Eyesland . Grandagarði 13 og Glæsibæ, 5. hæð . sími 510 0110
www.eyesland.is