Verslunartíðindi - 01.04.1933, Side 7

VERSLUNARTÍÐINDI
33
að lækkað verði gengi íslenskrar krónu,
leyfir Verslunarráðið sjer að vekja athygli
á nokkrum þeim atriðum, er beinlínis snerta
verslunarstjettina, og sýna hve alvarlegar
afleiðingar slík ráðstöfun mundi hafa fyrir
hana.
Eins og kunnugt er, hefur hin unga og
lítt efnum búna verslunarstjett orðið að
afla sjer veltufjár að miklu leyti hjá erlend-
um viðskiftamönnum, því bæði er það að
fjármagn bankanna hefur ekki nægt til
þess að standa straum af versluninni, sem
til síðasta tíma hefur farið sívaxandi, og
hinsvegar hafa þeir, sem unnið hafa sjer
trausts, oft komist að hagfeldari lánskjör-
um erlendis. Hve miklar þessar erlendu
verslunarskuldir eru, verður ekki sagt
með vissu, en eftir hagskýrslum frá árinu
1930 voru þær þá um 13 milj. króna og
munu vafalaust hafa aukist nokkuð síðan-
Það er augljóst hve miklum erfiðleikum
það myndi valda verslunarstjettinni, ef þessi
þunga skuldabyrði yxi í hlutfalli við lækk-
un á íslenskri mynt.
Jafnframt er á það að líta, að kjörum
verslunarstjettarinnar hefur verið tilfinnan-
lega íþiyngt með innflutningshöftunum og
gjaldeyristakmörkunum, er eftir því sem
oss er kunnugt, höfðu að aðaltakmarki að
bæta verslunarjöfnuðinn við útlönd og halda
íslensku myntinni stöðugri gagnvart enskri
mynt.
Sú fórn, sem verslunarstjettin hefur þann-
ig verið skylduð til þess að láta í tje, með
atvinnu- og teknarýrnun, lántraustsspjöllum
og veltufjártapi yrði þá ekki aðeins gagns-
laus, heldur heinlinis til þess að leiða yfir
verslunarstjettina það skulda- og ófrelsis-
ástand, sem engum kaupsýslumanni er
mögulegt að ráða við.
Með tálmunum þeim, sem nú eru á
versluninni, er stjettin næstum því neydd
til þess að nota allt sitt erlenda gjaldtraust
og stæði því varnarlaus, ef ráðstöfun yrði
gjörð til þess að bæta á skuldasöfnunina
með lækkuðu gengi krónunnar. Auk þess
er gjaldtrausti verslunarsíjettarinnar og
landsins stefnt í voða ef gildi íslensku
krónunnar er breytt með stjórnarráðstöfun,
þegar svo býður við að horfa. Væri þá
heppilegra að öll höft á verslun og gengi
yrðu þegar upphafin og hvorutveggja látið
lúta hinum eðlilegu lögum um framboð og
eftirspurn.
Að skyndileg og veruleg krónulækkun
myndi baka kaupsýslumönnum alment mik-
ið beint tap, fær víst engum dulist, en hitt
er aftur á móti ekki á nokkurs manns færi
að sjá fyrir um óbeina tjónið, nje heldur
að meía hvað af þessu samanlögðu getur
hlotist.
Hinni háttvirtu landstjóm er án efa vel
kunnugt um þá erfiðleika, sem ísíenska
verslunarstjettin hefur átt undanfarið og á
ennþá við að stríða og hún veit að þol
hennar til þess að geta starfað þjóðfjelag-
inu til heilla, er takmörkum bundið. Smá-
saman hefur þessari stjett tekist að ávinna
sjer traust út á við fyrir heiðarleik í við-
skiftum, og óneitanlega er þá gengið nærri
sóma landsins, ef hún verður neydd til
þess að glata því trausti að ineira eða
minna leyti.
í þessu erindi hefur Verslunarráðið að-
eins haft þá hlið fyrir augum er að versl-
unarmálum og að verslunarstjettinni snýr,
en vitanlega kemur rnargt til greina, er
allan almenning varðar, sem gjörir krónu-
lækkunina mjög varhugaverða, þrátt fyrir
þó innlend framleiðsla hefði af því einhvern
stundarhagnað, ef sú lækkun næði að ganga
frain með ró og friði, sem í raun og veru
er engin trygging fyrir.
Virðingarfyllst«.