Fréttablaðið - 24.11.2018, Qupperneq 33

Valfrelsi
og árangur
Frjálsi lífeyrissjóðurinn stendur fyrir valfrelsi og leggur áherslu á að sjóðfélagar hafi val um ölbreyar leiðir til að
ávaxta iðgjöld sín. Frjálsi lífeyrissjóðurinn er margverðlaunaður sjóður* sem öllum er frjálst en enginn er skyldugur að
greiða í. Þeim sem velja Frjálsa lífeyrissjóðinn býðst að ráðstafa allt að 78% af 15,5% skylduiðgjaldi í erfanlega séreign.
Hæsta meðalávöxtunin í tíu ár
Fjárfestingarleiðirnar Frjálsi 2 og Frjálsi 3 hafa skilað hæstu meðalnafnávöxtun sl. 10 ár í sínum flokki, skv. samantekt
Landssamtaka lífeyrissjóða. Sjá nánar á www.ll.is.
Vilt þú slást í hópinn?
Bókaðu fund í
Borgartúni 19
Hringdu í síma
444 7000
Sendu póst á
frjalsi@frjalsi.is
Komdu á
fræðslufund
Kíktu á
www.frjalsi.is
10%
9%
8%
7%
6%
5%
4%
3%
2%
1%
0%
8,0%
8,5%
Frjálsi
Áhæ Frjálsi 1 Frjálsi 2 Frjálsi 3
7,4%
8,2%
Nafnávöxtun séreignarleiða Frjálsa lífeyrissjóðsins sl. 10 ár**
Nafnávöxtun á ársgrundvelli frá
31.12.2007 til 31.12.2017 á
viðbótarlífeyrissparnaði og séreignar-
hluta skyldulífeyrissparnaðar. Nánari
upplýsingar um ávöxtun sjóðsins er
að finna á www.frjalsi.is.
*Nánari upplýsingar á www.frjalsi.is.
**Athygli er vakin á því að ávöxtun í fortíð endurspeglar ekki endilega ávöxtun í framtíð.
fram á veginn, halda áfram að vinna
í sér og þá verður allt í lagi. Það er
von fyrir alla.
Þurfa enga hörku
Þið eruð að tala um meiri mýkt í
nálgun á fíknivanda?
Vagna: Mér finnst við þurfa að
mæta þeim með meiri skilning og
kærleik. Þetta eru mikið til veikir
einstaklingar, jafnvel búnir að
brjóta allar brýr að baki sér og sjá
enga leið út. Harka er að mínu mati
andstæðan við það hvað fólk vantar
á þessum tíma í lífi sínu.
Gunný: Það sem er svo mikilvægt
líka er að fólk getur verið að nota
efni til að deyfa erfiðar tilfinningar.
Þær geta verið kvíði, eða afleiðingar
ofbeldis, eða einhver áföll sem fólk
verður fyrir. Svo þurfum við að fara
varlega með þetta hugtak, fíkn. Því
þetta er aðeins að breytast.
Við viljum skoða fíknihegðun í
stærra samhengi, án þess að setja
merkimiða á fólk og mér finnst oft
svo mikil áhersla á hugbreytandi
efni en ekki bara fíknihegðun í
samskiptum, í tengslum við vinnu,
við að spila fjárhættuspil, eða hvað
sem er. Þar sem þú ert úr tengslum
við sjálfan þig og þar af leiðandi úr
tengslum við aðra. Það hefur alltaf
einhverjar slæmar afleiðingar fyrir
þig. Svo er heldur ekki hægt að tala
bara um fíkn og einangra hana frá
meðvirknishugtakinu, af því að
meðvirkni og fíkn haldast í hendur.
Flestir sem eru með fíknihegðun eru
líka að díla við meðvirknishegðun.
Það er líka hugtak sem við erum allt-
af að henda á allt og alla, að allir séu
meðvirkir. Það er bara ekki rétt. Fólk
er til dæmis alltaf að rugla saman
góðmennsku og meðvirkni.
Vagna: Fólk deyr úr meðvirkni.
Hún er hættuleg og heilsuspillandi.
Að nota og að misnota
Er eina leiðin fyrir fólk með fíkni-
hegðun að fara í algjört bindindi?
Vagna: Nei. En þú ferð ekki auð-
veldlega frá því að hafa notað
áfengi illa yfir í að drekka „eðli-
lega“. Örugglega hefur einhver gert
það, en þetta er svo misjafnt. Þú
getur notað áfengi við ákveðnar
aðstæður, kannski þrisvar á ári, eða
notað áfengi í ákveðinn tíma til að
sefa eitthvað. Það er þetta róf frá
því að vera að drekka „eðlilega“ í að
verða alkóhólisti. Það þarf að greina
vandann og velja úrræði fyrir hvern
og einn.
Gunný: Við verðum að mæta fólki
eins og það er. Það er ábyggilega
fullt af fólki sem er að koma í með-
ferðir, aftur og aftur, sem eru allar
líkur á að verði ekki edrú en með-
ferðaraðilar á Íslandi eru samt að
sinna þeim. Við verðum sem sam-
félag að gera það. Og það er held ég
ekkert hægt að gera þá kröfu að allir
geti orðið edrú að eilífu.
Vagna: Við gerum líka greinar-
mun á því að nota og misnota, að
nota til sefa sig. Fólk á alveg tímabil
í sínu lífi þar sem það drekkur of
mikið. Ég gerði það sjálf frá ungl-
ingsaldri og fram að tvítugu. En ég
fór aldrei yfir þessa línu að þurfa að
drekka til að komast af. En svo er
kannski annað fólk sem gerir það.
Það gerist eitthvað, kannski er það
genetískt, kannski kom eitthvað
fyrir. Hvað sem því líður, þá gerir
það það að verkum að viðkomandi
getur ekki snúið til baka.
Gunný: Ég veit ekki um neinn
sem hefur farið yfir þessa línu á ein-
hverjum tíma, og farið svo aftur í að
drekka einu sinni í mánuði.
Svo þurfum við að fara
varlega með þetta hug-
tak, fíkn. því þetta er
aðeinS að breytaSt.
fólk Sem Sýnir af Sér
fíknihegðun er á rófi.
það þurfa ekki allir
inniliggjandi áfengiS-
meðferð Sem fara illa
með áfengi.
h e l g i n ∙ F R É T T A B l A ð i ð 33l A U g A R D A g U R 2 4 . n ó v e m B e R 2 0 1 8
2
4
-1
1
-2
0
1
8
0
3
:4
0
F
B
1
1
2
s
_
P
0
8
0
K
.p
1
.p
d
f
F
B
1
1
2
s
_
P
0
6
9
K
.p
1
.p
d
f
F
B
1
1
2
s
_
P
0
3
3
K
.p
1
.p
d
f
F
B
1
1
2
s
_
P
0
4
4
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
tio
n
P
la
te
re
m
a
k
e
: 2
1
8
0
-1
0
F
4
2
1
8
0
-0
F
B
8
2
1
8
0
-0
E
7
C
2
1
8
0
-0
D
4
0
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
1
A

F
B
1
1
2
s
_
2
3
_
1
1
_
2
0
1
C
M
Y
K