Fréttablaðið - 24.11.2018, Blaðsíða 97

bækur
Titill: Sálumessa
HHHHH
Gerður Kristný
Útgefandi: Mál og menning/For-
lagið
Fjöldi síðna: 88
Sálumessa nefnist ný ljóðabók
eftir Gerði Kristnýju. Falleg bók,
létt í hendi en þung fyrir brjósti.
Grannar bjarkargreinar sem mynd-
skreyta bókina eiga sér systur í einu
ljóðanna:
Það vantar orð yfir snjóinn
sem sest á örgranna
grein bjarkar í stingandi stillu (85)
Í bókinni er ort til og um konu
sem fallið hefur fyrir eigin hendi
eftir kynferðisofbeldi í æsku og
andleg veikindi. Tilefni ljóðanna
eru raunverulegir atburðir sem
Gerður Kristný fjallaði sjálf um í
tímaritsviðtali sem hún skrifaði
fyrir allnokkrum árum og ollu
málaferlum gegn henni. Hún á þess
vegna ýmislegt ósagt og bókin ber
þess merki. Í nýlegu kynningarvið-
tali segir Gerður Kristný frá þessum
aðdraganda og kynnum sínum af
konunni sem ort er um. Þær upp-
lýsingar opna sýn á efni ljóðanna
sem satt að segja væru sum hver
býsna torskilin annars.
Gerður Kristný (f. 1970) á að baki
fjölda útgefinna ritverka sem hafa
aflað henni viðurkenningar og
verðlauna á ýmsum vettvangi. Ljóð
hennar eru hárbeitt og myndræn,
afar hnitmiðuð og skörp í fram-
setningu og hugsun. Hún hefur ein-
stakt vald á ljóðmáli og það bregst
ekki heldur í þessari bók.
Grýlukerti uxu
fyrir glugga
Þú horfðir út um vígtenntan skolt
vetrarins … (15)
Eins og oft áður leitar höfundur
í smiðju fornsagna og goðaheims
til þess að skapa hugblæ og hug-
renningatengsl. Viðfang ljóðanna
– konan sem sungið er yfir – liggur
utangarðs í orðsins fyllstu merk-
ingu. Það er myndgert með dysinni
þangað sem ljóðmælandinn hefur
vitjað hennar. Þar hvílir hin látna
umlukin þögninni sem sveipað
hefur líf hennar og þjáningu, því
að:
Þau þyrluðu þögn
yfir orð þín
örfínu lagi af lygum
svo enginn þyrði
að hafa þau eftir (50)
Þessi þrúgandi þögn sem sveipað
hefur viðfang ljóðanna þráir þó að
verða rofin og er við að bresta:
Þungt dynur
þögnin í
moldinni (31)
Samviskuerindi
Sem fyrr segir eru ljóð bókarinnar
hvert öðru fegurra að smíð og áferð.
Helsti gallinn er þó sá að ef lesand-
inn hefur ekki fyrrgreindar forsend-
ur fyrir framan sig – sögu konunnar
og upplýsingar sem höfundur hefur
gefið í viðtölum um efni bókar-
innar – missa sum ljóðin marks því
þau vísa ekki öll út fyrir sig. Fyrir
vikið verður einhverskonar rof á
trúnaðarsambandinu sem einatt
þarf að vera til staðar milli ljóð-
mælanda og lesanda. Gerði Kristn-
ýju liggur mikið á hjarta. Bókin er
öðrum þræði persónulegt uppgjör
hennar við skyldmenni konunnar.
Hún á erindi – samviskuerindi. Um
leið verður lesandinn meira eins
og áheyrandi eða vottur að mál-
flutningi heldur en þátttakandi eða
trúnaðarvinur. Þetta er helsti galli
bókarinnar sem annars er meistara-
smíð að formi og framsetningu því
mörg ljóðanna grípa fast og bíta.
Sálumessa er kannski ekki rétta
hugtakið yfir það sem fram fer
í þessum ljóðabálki. Sálumessa
er bæn lifenda fyrir sálu látinnar
persónu. Þessi ljóð eru ekki bæn
heldur málstaður og tjáning. Jafn-
vel geðlausn. Bókin hefst í dysinni
með fullkominni samsömun ljóð-
mælandans með viðfangi sínu.
Leiðin liggur svo um refilstigu
sársauka og reiði. Um síðir þegar
„tennurnar hafa verið dregnar úr
vetrinum“ (81) þiðnar klakinn og
„tjarnir fljóta yfir bakka sína“ (77).
Eitthvað hefur mýkst og slaknað.
Því er þó ekki hægt að lýsa og enn
er margt ósagt því að „það vantar
orð“ (87).
Ólína Kjerúlf Þorvarðardóttir
NiðurSTaða: Ljóðin eru
meistarasmíð, úrlausn efnis sem
höfundi liggur þungt á hjarta.
LOKADAG
UR
ÚTSÖLU Í
DAG
OPIÐ 10-
18
SÍÐASTI
SÉNS Í D
AG
Reykjavík • Hallarmúla 2 • 563 6900 | Akureyri • Undirhlíð 2 • 430 6900
BLACKFRIDAY
LOKADAGUR BLACK FRIDAY ÚTSÖLUVIKUNAR Í DAG OPIÐ 10-18
Af lyklaborðum og músum
Allt að
50%Afsláttur Af minnislyklum og minniskortum
Allt að50%AfslátturAf fartölvum
Allt að40.000Afsláttur Af prenturum
Allt að20%Afsláttur Af hátölurum
Allt að50%Afsláttur
27.993BENQ GW2780Lúxus 27” IPS skjár með
örþunnan skjáramma! VERÐ ÁÐUR 39.990
Aðeins 100 stk1 stk á mann!
30%Afsláttur
SEINASTI SÉNS!
Lokadagur tilboða í dag
998PRIMO 5200mAhAllt að 21 tíma hleðsla fyrir
síma og 8 tíma fyrir spjaldtölvur VERÐ ÁÐUR 3.990
AÐEINS Í DAG!
75%Afsláttur
BROTHER MERKIVÉL
Já þetta er sú eina sanna;)
Fullkomin í jólapakkann!
1.495
Aðeins 100 stk1 stk á mann!
50%Afsláttur
VERÐ ÁÐUR 2.990
TILBOÐ DAGSINS
Gildir aðeins laugardag
Chili krydd
Glósur stærðfræðiHrannar Máni 1. b
Bláberja
sulta27” IPS FHD
178° Ultra Wide sjónarhorn
AÐEINS Í DAG!
20.000Afsláttur
14” FHD IPS
Ultra-Narrow skjárammi
Intel N5000
2.7GHz Pentium Quad Core
8GB minni
DDR4 2400MHz
256GB SSD
M.2 diskur
TRUST PAXO
Frábær þráðlaus
heyrnartól með Active
Noise Cancellation
hljóðeinangrandi tækni
VERÐ ÁÐUR 9.990
5.994
AÐEINS Í DAG!
40%Afsláttur AÐEINS Í DAG!
30%Afsláttur
VERÐ ÁÐUR 9.990
6.993STAR WARS DRÓNINý kynslóð dróna þar sem hægt er að keppa
við aðra spilara í Laser
Tag leikjum ;)
99.990
SWIFT 1 2018
Nýja lúxus línan með
enn öflugri 4 kjarna
örgjörva, fislétt og ör-
þunn úr gegnheilu áli VERÐ ÁÐUR 119.990
24 N
óvem
ber 2018 • B
lack Friday tilboð gilda 19-24. nóvem
ber eða m
eðan birgðir endast.
B
irt m
eð fyrirvara um
breytingar, innsláttarvillur og m
yndabrengl
m e N N i N g ∙ F r É T T a b L a ð i ð 57L a u g a r D a g u r 2 4 . N ó v e m b e r 2 0 1 8
2
4
-1
1
-2
0
1
8

0
3
:4
0
F
B
1
1
2
s
_
P
1
1
2
K
.p
1
.p
d
f
F
B
1
1
2
s
_
P
0
9
7
K
.p
1
.p
d
f
F
B
1
1
2
s
_
P
0
0
1
K
.p
1
.p
d
f
F
B
1
1
2
s
_
P
0
1
6
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
ti
o
n
P
la
te
r
e
m
a
k
e
:
2
1
7
F
-C
1
F
4
2
1
7
F
-C
0
B
8
2
1
7
F
-B
F
7
C
2
1
7
F
-B
E
4
0
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
1
A

F
B
1
1
2
s
_
2
3
_
1
1
_
2
0
1
C
M
Y
K