Fréttablaðið - 04.07.2019, Blaðsíða 30

Horfðu á
heildarmyndina
Uppsetning á interneti innifalin.
Kynntu þér málið á vodafone.is, í síma 1414, í næstu verslun
eða hjá umboðsaðilum okkar um land allt.
Ótakmarkað
Internet
Netbeinir og WiFi
framlenging
Ótakmarkaður
heimasími
Sjónvarps-
þjónusta
+ Afþreying frá
Stöð 2
Allt í einum pakka á lægra verði
Á dögunum átti undirritaður fund með umsjónarmanni hreindýra, sem er starfs-
maður Náttúrustofu Austurlands.
Ágætismaður, sem veit meira um
hreindýrin á Íslandi og málefni
þeirra en f lestir aðrir. M.a. kom
fram, að af þeim hreindýrum, sem
felld voru í fyrra, höfðu 33 dýr
gömul skotsár. Það er ekki hátt
hlutfall af heildarf jölda felldra
dýra í fyrra, en það sýnir samt, með
skýrum hætti, að hreindýraveiðum
– eins og öllum veiðum – fylgir
heiftarlegt dýraníð. 33 dýr höfðu
lifað fyrri skotárásir veiðimanna
af. Kannske bækluð og limlest, þó
þau hafi tórað, til þess eins, að vera
skotin aftur og þá drepin.
En, hvað með öll þau dýr, sem
voru skotin, án þess að lifa af; kom-
ust undan veiðimanni til þess eins
að deyja drottni sínum í sárum og
kvölum. Blýkúlur valda oft ígerð í
sárum og svo drepi og blóðeitrun;
langvinnum og heiftarlegum dauð-
daga. Kannske ráfa særð dýr, með
brotinn fót eða mjöðm eða sundur-
skotið trýni eða haus – ófær um að
ná sér í næringu – um dögum eða
vikum saman. Þar til dauðinn loks
líknar. Yfirkeyrð lýsing? Nei, þetta
er raunveruleikinn; skuggahlið
hreindýraveiða.
Úr því að 33 dýr, sem höðu verið
skotin áður, en lifðu af, voru drepin
í fyrra, þá er ljóst, að heildarfjöldi
þeirra hreindýra, sem hefur verið
skotinn og lifað af, eða særst, og
komist undan, til þess eins, að
kveljast til dauða f jarri veiði-
manni, skiptir mörgum hundr-
uðum. Hræðileg meðferð á sak-
lausum og varnarlausum dýrum,
sem ekkert hafa sér til sakar unnið.
Og, áhugi veiðimanna er slíkur, að
aðeins helmingur þeirra, sem vilja
komast í drápið, kemst að. Kostar
þó 150.000 kr. að fá að drepa tarf og
86.000 kr. að fá að drepa kú.
Veiðimenn virðast hafa af þessu
mikla gleði og unun, og verða þá
þessir fjármunir, sem sumum finnst
verulegir, óverulegir og smáir, alla
vega miðað við þá drápsgleði og
fróun, sem drápið virðist veita.
Hvers konar menn eru þetta? Alls
konar menn, líka f lottir og fínir, en
það hlýtur að vera blindur blettur
í þeim; einhvers staðar í sálinni.
Sumir veiðimenn, líka konur, tala
um „kikkið“, sem það veitir, að sjá
fallegt og tignarlegt – en saklaust og
varnarlaust – dýrið falla í valinn, ef
drápstilraunin tekst þá, og skiptir
þá litlu máli, þó að eftir standi 8-10
vikna móðurlaus og hjálparvana
kálfur. Skítt með einn kálf.
Lengi vel var skylda við dráp á
heindýrakúm, að drepa kálf með,
því vitað var, að hann myndi eiga
erfitt uppdráttar – ósjálf bjarga
ungviðið, enn á spena og það til
margra mánaða, ef móður ætti. Þá
kom í ljós, að í stað þess að skjóta
kálf felldrar kýr, þá skutu veiði-
menn bara stærsta kálfinn í hjörð-
inni – meira kjöt – og sköpuðu þar
með enn meiri angist, vansæld,
hörmungar og ringulreið í hjörð-
inni.
Einhverjum ráðherra fannst
þetta ekki gott, og var þá ákveðið,
að skjóta bara kýr. Skyldu kálfar
lifa áfram – þó sumir væru rétt 8
vikna, þegar kúadráp hefst – í þeirri
von, að einhverjar eftirlifandi kýr
myndu taka þá að sér – þótt ónátt-
úrulegt væri –, vetur yrði mildur
eða kraftaverk Móður Náttúru
myndu gerast og kálfar myndu tóra
veturinn af; kannske þyrstir, svang-
ir, magrir og heiftarlega hrjáðir, en
hvað með það. Skítt með einn kálf.
Í ár ákvað umhverfisráðherra,
Guðmundur Ingi, að drepa mætti
1.451 hreindýr, þar af 1.043 kýr.
Dráp tarfa, 408 dýra, má hefjast 15.
júlí. Venjulega hefur svo mátt byrja
að drepa kýr 1. ágúst, en þar sem
kálfar fæðast mest um mánaðamót-
in maí/júní, eru þeir þá rétt 8 vikna.
Með tilliti til þess, að kálfar eru á
spena minnst í 5 til 6 mánuði, ef
móðir lifir, er auðvitað óheyrilegt,
að drepa mæður frá þeim 8 vikna
gömlum. Er þá önnur umönnun,
vernd og hjálp móður, m.a. við gerð
krafshola á vetrum, ótalin.
Við í Jarðarvinum höfum síðustu
mánuði og misseri lagt að stjórn-
völdum, þó einkum umhverfis-
ráðherra, sem síðasta orðið hefur,
að griðatími hreindýrakálfa verði
lengdur, með afgerandi hætti, til að
auka velferð þeirra, líka til að byrj-
að væri að fylgja lögum nr. 55/2013
um dýravelferð – sem eru góð, en
ekki hefur verið fylgt, sem skyldi –
og er málið nú í höndum ráðherra.
Það eru í raun bara tvær villtar
hreindýrahjarðir eftir í Vestur-
Evrópu; í Noregi og hér. Í Noregi
gildir griðatími hreindýrakálfa
til 20. ágúst. Þá fyrst má byrja að
drepa kýr.
Undirritaður vill með þessum
pistli endurtaka áskorun sína á
Guðmund Inga, sem gert hefur
ýmsa góða hluti í öðru, um það,
að hann taki nú fyrsta skrefið í átt
að aukinni velferð hreindýra, með
því, að færa byrjunartíma kúaveiða
á 20. ágúst til samræmis við það,
sem gildir í Noregi. Þetta væri spor
í rétta átt, en samt ekki meira.
Skítt með einn kálf
Ole Anton
Bieltvedt
stofnandi
og formaður
Jarðarvina Kannske ráfa særð dýr, með
brotinn fót eða mjöðm eða
sundurskotið trýni eða haus
– ófær um að ná sér í nær-
ingu – um dögum eða vikum
saman. Þar til dauðinn loks
líknar.
4 . J Ú L Í 2 0 1 9 F I M M T U D A G U R20 S K O Ð U N ∙ F R É T T A B L A Ð I Ð