Úti - 15.12.1936, Side 19

Ú T I
19
Hvers vegna verða menn úti?
Hvernig á að grafa sig í fönn?
„Sannleikurinn er sá, að mikill liluti
þeirra manna, sem verða úti hjer á
landi, líða þennan dauðdaga vegna van-
þekkingar og gáleysis og sumir vegna
ofdrykkju“.
Steingr. Matthiasson, Skírni 1909.
Fjöldi iiianna verða árlega úti lijer á
landi.
Þessum slysum má oft afstýra ef beitt
er fyrirhyggju og' varkárni.
Þess skyldi ávalt gaett, þegar farið er
i ferðalög, að hafa með sjer áttavita og
landahrjef. Áttavitar, sem hægt er að
liafa í vasa og' nægja í ferðalögum á
landi, fást fvrir 5—8 krónur. Hin ágætu
nýju sjerkort af suðvesturlandi, miðvest-
urlandi og svo frmv. (stærð 1:250,000)
hegning, að þú veist, að hann er rang-
lega fenginn. Og svo tölum við ekki meira
um þetta“.
Hann losaði af sjer skíðin, bjó til sleða
úr þeim og skíðum Andrjesar og lagði
fjelaga sinn varlega á liann. Siðan ók
hann honum til næsta bæjar. Þaðan var
honum svo ekið á sleða með liesti fyrir
heim á prestssetrið, og þangað kom lækn-
irinn og batt um brotna fótinn.
Sama kvöldið sendi Andrjes eftir
Hannesi kennara og sagði honum upp
alla söguna. Kennarinn ræddi lengi við
Þóri, en hann vildi ekkert láta gera frek-
ar í málinu. Hjelt hann fast við það, sem
hann hafði sagt við Andrjes uppi i skóg-
inum, og Andrjes varð að halda verð-
laununum. En hann ljet engan sjá grip-
inn, og enginn heyrði hann nokkurntíma
minnast á hann.
En hann varð einn af hraustustu og
bestu drengjum í skólanum.
kosta 2,50. Kostnaðurinn við að afla sjer
þessara hluta er því hverfandi litill, en
gagn þeirra ómetanlegt.
Besta ráðið til þess að verjast kulda er
að vera vel húinn.
Góð ullarnærföt og vönduð hlífðarföt,
olíuborin eða úr skinni, valda miklu um
það, hve lengi menn geta varist voshúð
og kulda.
Jafnvel þótt ekki sje farin nema hæjar-
leið, er sjálfsagt að ha/'a með sjer nesti.
Mörg' dæmi eru til þess, að þetta tvent,
AÐ KLÆÐA SIG ILLA OG AÐ HAFA
EKKI MEÐ SJER NESTI, hafi valdið því
að menn hafa orðið úti.
Hitt er alkunna, að þegar menn eru
orðnir viltir gefa þeir sjer ekki tíma til
hvíldar, heldur arka áfram uns yfir lík-
ur, í stað þess að nema staðar, livílast og
reyna að átta sig', eða jafnvel að graf sig
í fönn, þar til veðri slotar.
Um það segir í Skátabókinni:
„Þegar maður villist í stórhríðairbyl
eða skafrenningsblindu með frosti, þá
kemur hrátt að því, að hann gefst upp
og sest fyrir eða legst út af yfirkominn
af þreytu. Þá heltekur frostið liann, svo
að öll kuldatilfinning hverfur, það sækir
á hann svefnmók og hann fer að dreyma
sæla drauma, uns yfir hann svífur algjör
dauði — og hann verður úti.
Eitt er ráð við þessum lífslokum, og
kemur oft að góðu haldi, það er, að grafa
sig í fönn i tæka tið, áður en maður er
orðinn aðframkominn af kulda og
þreytu.
Náttúran liefir kent mönnum þetta ráð.
Snjókoman er stundum svo mikil, að
vegviltur ferðamaður hlýtur að staðnæm-
ast sjálfkrafa í ófærðinni — hann legst
út af og hylst allur af snjónum. En þá