Úti - 15.12.1936, Qupperneq 20

20
ÚTI
bregður svo við að frostið hverfur, hon-
nm hiýnar öllum og liann getur sofnað
eðlilegum svefni, þar til hann vaknar á
ný, nægilega liress til að hrjótast áfram
á ný ef hriðinni er slotað, eða ef svo er
eigi, getur hann í næði hugsað sitt ráð,
og finnur þá eina úrræðið, að halda enn
kyrru fyrir, þar til styttir upp.
Niðri í fönninni er venjulega nóg'
loft til að anda að sjer, en ef þröngt er
um andrúmið, þá er ætið liægt að gera
sjer dálítinn stromp með stafnum eða
hendinni. En liitt er víst, að strax undir
þunri snjóbreiðunni er ekkert frost fram-
ar og engin hætta á kali fvrir þann,
sem ekki liefir þegar kalið eða er því
ver á sig kominn, vegna veikhmar eða
[jreytu.
Mennirnir hafa einnig lært af skepn-
unum, hvernig fara skal að. Þær bjarg-
ast þráfaldlega, þó þær grafist í fann-
fergi. Hestar að vísu sjaldan, því þeir
þráast við að standa upp úr snjónum
þar til yfir tekur og frostið hefir gagn-
tekið þá. En sauðfje fennir oft og bjarg-
ast jafnvel þó að það verði að iig'gja
marga daga eða vikur í fönninni. Dæmi
eru til, að kind hafi náðs lifandi úr fönn
eftir 18 vikur.
Þegar æðarkollan liggur á eggjum og
iiríð skellur á, þá situr hún sem fastast
og lætur skefla vfir sig. Bjargar hún með
því oft og tíðum bæði sjálfri sjer og eggj-
um sínum.
Vilhjálmur Stefánsson lærði það af
Grænlendingum, að leggjast fvrir ofboð
rólega og' láta skefla yfir sig likt og æð-
arkollan gerir, og hlessast þetta ágæt-
lega.
Um að gera að taka þetta ráð í tíma,
meðan kraftar eru óskertir. Það er of
seint þegar „frýs í æðum blóð“.
Hafi maður nestisbita með sjer, eins
og allir óvitlausir ferðamenn eiga að
hafa, þá er öllu óhætt í fönninni fyrst
um sinn, og sje maður vel búinn, i góð-
um stígvjelum og vatnsheldum jakka,
með lambhúshettu á höfði, Þá er vistin
fullgóð. En sje engu að bita nje brenna
og klæðnaður ljelegur, þá vöknar maður
að sjálfsögðu af snjóbráðinni og verður
lítt svefnsamt og hrollkalt. búi fullfrísk-
an mann sakar ekki, þó svo þjaki að
honum um hríð.
Mýmörg dæmi eru þess, að menn hafi
bjargast í fönn. Unglingar ættu að æfa
sig í því að grafa sig í snjó í stórlirið og
finna, hvílíkt snjallræði hjer er um að
ræða, ef í tíma er tekið.
Það segir sig sjálft, að varasamt er að
fara úr fönninni of snemma, áður en
upp styttir, eða ef frostið er liart, því að
þá er liætt við kali. Það má fullyrða, að
eins og skepnurnar bjargast, sem liggja
vikum saman, eins getur maður þolað
við að minsta kosti í nokkra daga“.
Kafli þessi er eftir Steingrím Mattbi-
asson lækni. Hann hefir og skrifað á-
gæta ritgerð um sama efni í „Skírni“
1909. Skátar og aðrir ferðalangar ættu
að fara að ráðum læknisins og æfa sig í
því að grafa sig í fönn, næst er þeir fara
í vetrarferðalag. ,/. O. ,/.
Eins og sjá má á greininni Blaðamál
ísl. skáta hjer í blaðinu, hefir Bandalag
ísl. skáta nú tekið að sjer útgáfu allra
hinna þriggja skátablaða, sem út koma
lijer á landi. Einum manni liefir verið
falin afgreiðsla allra blaðanna. Hann sjer
og um innheimtu og öflun. auglýsinga.
Til þess að sjá um þessi störf, befir B. í. S.
kosið Axel L. Sveins, sem Uti birtir lijer
mynd af.