Fréttablaðið - 23.04.2015, Síða 18

23. apríl 2015 FIMMTUDAGUR| FRÉTTIR VIÐSKIPTI | 18
Skuldir heimila námu rúmlega 90,5
prósentum af landsframleiðslu í
árslok 2014. Að raunvirði lækkuðu
skuldir heimila um 1,5 prósent á
liðnu ári. Í hlutfalli af landsfram-
leiðslu lækkuðu þær um tæplega
10 prósent á árinu. Til samanburð-
ar lækkuðu skuldir heimila um 5
prósent árið 2013 og 3,5 prósent
árið 2012. Þetta kemur fram í rit-
inu Fjármálastöðugleiki sem Seðla-
bankinn gaf út í gær.
Már Guðmundsson seðlabanka-
stjóri og Sigríður Benediktsdóttir,
forstöðumaður fjármálastöðugleika
Seðlabankans, kynntu ritið í gær.
„Það er mesta lækkun á skuld-
um heimila sem hlutfall af vergri
landsframleiðslu frá því að fjár-
malaáfallið hófst,“ sagði Sigríður
Benediktsdóttir á fundinum. Sigríð-
ur benti á að í alþjóðlegum saman-
burði hefðu skuldir heimila hækkað
upp úr öllu valdi en væru teknar að
lækka aftur mjög hratt. „Einu þjóð-
irnar þar sem heimili hafa verið að
minnka skuldsetningu sína eru í
raun Írland og Ísland. Önnur heim-
ili hafa í raun verið að auka skuld-
setningu,“ sagði Sigríður.
Í skýrslunni er bent á að skuld-
ir hafi ekki verið lægri síðan 2004
sé tekið mið af landsframleiðslu.
Lækkun á hlutfallinu megi bæði
rekja til lækkunar á nafnvirði
skulda og aukinnar landsfram-
leiðslu. Lækkun á nafnvirði skulda
megi síðan bæði rekja til lítillar
verðbólgu á síðasta ári og aðgerða
stjórnvalda um niðurfærslu verð-
tryggðra lána.
Sigríður sagði að langtímaáhrif
skuldaniðurfærslu ríkisstjórn-
arinnar á verðtryggðum lánum
væru óljós. „Þau eru öll háð því í
hvaða mæli heimilin munu taka ný
lán gegn því aukna svigrúmi sem
þarna myndast. Við þurfum að bíða
aðeins lengur áður en stóri dómur
fellur varðandi það hver skuldsetn-
ing heimila verður í framtíðinni,“
sagði hún.
Sigríður benti einnig á að hrein
eign heimila, sem hlutfall af ráð-
stöfunartekjum, hefði aldrei verið
meiri en í lok síðasta árs. Hrein
eign heimila var þá 505 prósent af
ráðstöfunartekjum en þetta hlutfall
var 380 prósent í lok árs 2008.
jonhakon@frettabladid.is
140%
120%
100%
80%
60%
40%
20%
0%
2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014
LÁN EFTIR LÁNAFLOKKUM SEM HLUTFALL
AF VERGRI LANDSFRAMLEIÐSLU 2004–2014
VERÐTRYGGÐ LÁN LÁN Í ERLENDUM GJALDMIÐLUM
ÓVERÐTRYGGÐ LÁN YFIRDRÁTTARLÁN
EIGNALEIGUSAMNINGAR
Skuldir heimilanna lækka
Skuldir heimila lækkuðu um tæplega 10 prósent af vergri landsframleiðslu í fyrra. Þetta er mesta lækkun frá
upphafi fjármálaáfallsins. Einu þjóðirnar þar sem skuldir heimilanna hafa minnkað eru Írland og Ísland.
STAÐAN KYNNT Már Guðmundsson og Sigríður Benediktsdóttir kynntu skýrsluna. Seðlabankastjóri segir að staða stóru við-
skiptabankanna sé sterk. Þegar dýpra er kafað sé myndin hins vegar ekki eins björt og virðist við fyrstu sýn. FRÉTTABLAÐIÐ/GVA
5.440 einstaklingar höfðu
sótt um greiðsluaðlögun í lok
febrúar síðastliðins. Þar af voru
75 umsóknir í vinnslu innan
embættisins, 282 í vinnslu hjá
umsjónarmönnum og búið að
loka 5.083 umsóknum. Af þeim
hefur um 2.682 umsóknum verið
lokað með frjálsum samningum.
Greiðsluaðlögunartímabil þessara
frjálsu samninga hefur verið að
styttast en það var að meðaltali
20 mánuðir árið 2011 en var á
síðasta ári 14 mánuðir. Að jafn-
aði er eftirgjöf samningskrafna
um 88 prósent en um er að ræða
ótryggðar kröfur.
Yfir 5.000 sótt um
greiðsluaðlögun
Fulltrúar Faxaflóahafna og banda-
ríska iðnfyrirtækisins Silicor
Materials undirrituðu í gær samn-
inga um lóð, lóðarleigu og afnot af
höfn vegna fyrirhugaðrar sólar-
kísilverksmiðju á Grundartanga.
Theresa Jester forstjóri og Gísli
Gíslason hafnarstjóri undirrit-
uðu fyrir hönd Silicor og Faxa-
flóahafna. Dagur B. Eggertsson
borgarstjóri og Skúli Þórðarson,
sveitarstjóri Hvalfjarðarsveitar,
vottuðu undirritunina.
Stefnt er á að hefja framkvæmd-
ir haustið 2015 og framleiðslu á
síðari hluta árs 2017. Áætlað er að
um 450 manns starfi á Grundar-
tanga á vegum Silicor. - jhh
Hefja framkvæmdir í haust:
Borgin semur
við Silicor
SKRIFAÐ UNDIR Samningurinn um
lóðarleigu var undirritaður í gær.
FRÉTTABLAÐIÐ/STEFÁN
Stjórnarmenn í Vátryggingafélagi
Íslands hafa ákveðið að afsala sér
hækkun stjórnarlauna. Á aðal-
fundi í mars síðastliðnum sam-
þykktu hluthafar að hækka mán-
aðarleg laun stjórnarmanna um
75% þannig að stjórnarmönnum
yrðu greiddar 350 þúsund krónur
á mánuði og laun stjórnarfor-
manns yrðu hækkuð um 50 pró-
sent svo honum yrðu greiddar 600
þúsund krónur á mánuði.
Eftir ákvörðunina verða laun
stjórnarmanna 200 þúsund krónur
á mánuði og laun stjórnarfor-
manns 400 þúsund krónur á mán-
uði.
Í tilkynningu til Kauphallar
Íslands bendir VÍS á að samhliða
hækkun mánaðarlegra launa hafi
greiðslum fyrir aukalega stjórn-
arfundi hætt. - ih
Stjórn bregst við gagnrýni:
Afsala sér
hækkun launa
Eignir lífeyrissjóðanna hafa ríf-
lega tvöfaldast frá aldamótum og
námu um 3.000 milljörðum króna
síðastliðin áramót. Það er ríflega
ein og hálf landsframleiðsla. Þetta
kom fram í Markaðspunktum
Arion banka sem komu út í gær.
Greining Arion banka telur að
staða íslenskra lífeyrissjóða sé á
heildina litið nokkuð sterk. Hrein
raunávöxtun þeirra hafi farið
batnandi síðustu ár eftir að hafa
verið innan við 1% á árunum 2007
og 2009 og neikvæð um 22% árið
2008. Á árunum 2010-2011 var
ávöxtunin komin yfir 2% og upp í
7,3% árið 2012.
Á árinu 2014 er áætlað að raun-
ávöxtunin hafi verið 7,2%. Slík
ávöxtun myndi tvöfalda eign-
irnar á tíu árum. Engu að síður
eru lífeyrissjóðir skyldaðir til að
miða við 3,5% ávöxtunarkröfu við
núvirðingu á framtíðarskuldbind-
ingum. Greining segir meðalraun-
ávöxtun síðastliðinna 13 ára vera
lítillega undir því, eða 3,2%.
Greining segir mikilvægt að
hafa í huga að markmið lífeyris-
sjóða sé ekki að stækka eignasafn-
ið, ávöxtunin sé mun mikilvægari.
„Þó er mikilvægt að lífeyrissjóð-
irnir auki við eignir um þess-
ar mundir því aldurssamsetning
þjóðarinnar mun breytast á næstu
áratugum þar sem þjóðin er að eld-
ast. Þá mun hlutfallið milli eftir-
launaþega og launþega hækka sem
þýðir að meira fer út úr lífeyris-
sjóðum heldur en inn í þá, miðað
við stöðuna í dag,“ segir Greining.
- jhh
Greining Arion segir mikilvægt að eignir lífeyrissjóða aukist vegna aldurssamsetningar þjóðarinnar:
Eignir lífeyrissjóðanna ríflega tvöfaldast
STERK STAÐA Regína Bjarnadóttir er
forstöðumaður Greiningar. Greining
segir stöðu lífeyrissjóðanna vera sterka.
FRÉTTABLAÐIÐ/ARNÞÓR
Hagnaður Boeing-flugvélafram-
leiðandans jókst um 38 prósent á
fyrsta fjórðungi. Nam hagnaður-
inn 1,34 milljörðum dala, eða sem
samsvarar 184 milljörðum króna,
á fyrsta fjórðungi.
Ástæðan er fyrst og fremst
aukin framleiðsla flugvéla sem
notaðar eru í borgaralegt flug,
segir fréttastofa BBC.
Boeing framleiddi 184 flugvélar
á fjórðungnum og jókst framleiðsl-
an um 14 prósent frá sama tímabili
árið áður.
Heildartekjur á fjórðungnum
jukust um 8 prósent og námu um
3.000 milljörðum króna. Tekjur af
smíði borgaralegra flugvéla juk-
ust um átta prósent. Niðurskurður
Bandaríkjamanna til varnarmála
varð hins vegar til þess að draga
úr tekjum vegna flugvéla sem not-
aðar eru í hernaði.
Boeing býst við því að heildar-
tekjur yfir árið verði í kringum 13
þúsund milljarðar króna. Búist er
við því að framleiddar verði milli
750 og 755 borgaralegar flugvélar
á þessu ári og tekjurnar af þeim
verði í kringum 9 þúsund milljarð-
ar króna.
„Góð rekstrar- og fjárhagsstaða
styrkir getu okkar til þess að skila
hluthöfum okkar arði á sama tíma
og við fjárfestum í tækni og mann-
auði,“ hefur BBC eftir Jim McNer-
ney, stjórnarformanni Boeing. - jhh
Framleiðsla á flugvélum fyrir borgaralegt flug eykst og hagur Boeing-framleiðandans verður betri:
Hagnaður Boeing jókst um tæp 38 prósent
BOEING 787-9 Þetta er líkan af Boeing-
vél í litum R2-D2 vélmennisins úr Star
Wars. NORDICPHOTOS/AFP
Landssamband íslenskra verzl-
unarmanna (LÍV) er óánægt með
þann seinagang sem verið hefur í
kjaraviðræðum.
Telur sambandið að Samtök
atvinnulífsins sýni lítinn vilja til
þess að ná ásættanlegri niðurstöðu.
„Það er því nokkuð ljóst að
til tíðinda muni draga innan
skamms og að félög innan LÍV
muni leita eftir heimildum til
aðgerða til þess að bregðast
við. Ákveðið var að hvert félag
myndi hefja vinnu við undirbún-
ing aðgerða,“ segir í ályktun for-
mannafundar LÍV. - jhh
Verslunarmenn stefna í hart:
Telja SA sýna
lítinn áhuga
Viðskiptaráð Íslands telur að
ályktun sem þingflokkur Sam-
fylkingarinnar sendi frá sér í
fyrradag vegna kjaraviðræðna sé
full af rangfærslum.
Segir Viðskiptaráð að álykt-
unin sé til þess fallin að afvega-
leiða umræðuna um kjaramál.
Til að mynda segir Viðskiptaráð
að jöfnuður tekna hafi aukist en
ekki minnkað. Þetta sýni Gini-
stuðullinn, sem mælir samþjöpp-
un tekna. Hann hafi lækkað á
árunum 2009 til 2013. -jhh
Segja rangfærslur í ályktun:
VÍ ósátt við
Samfylkinguna
milljarða
króna hagn-
aður var á rekstri Boeing.
184