Morgunblaðið - 18.09.2019, Síða 6

6 FRÉTTIRInnlent
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 18. SEPTEMBER 2019
Rauðagerði 25 · 108 Reykjavík · Sími 440 1800 · www.kaelitaekni.is
Okkar þekking nýtist þér
Varmadælur
Hagkvæmur kostur til
upphitunar
Verð frá aðeins
kr. 145.000 m.vsk
Midea KMB-E09
Max 3,4 kW
2,65 kW við -7° úti og
20° inni hita (COP 2,85)
f. íbúð ca 40m2.
• Kyndir húsið á veturna
og kælir á sumrin
• Fyrir norðlægar slóðir
• Fjarstýring fylgir
• Hægt að fá WiFi sendi
svo hægt sé að stjórna
dælunni úr GSM síma
Uppsetningaaðilar og
umboðsmenn um allt
land
Mission Extreme
Umhverfisvænn kælimiðill
Agnes Bragadóttir
agnes@mbl.is
Rakel Theodórsdóttir, móðir drengs með skarð í
mjúkgómi, hefur kært þá niðurstöðu Sjúkra-
trygginga Íslands að synja beiðni um að SÍ taki
þátt í kostnaði í nauðsynlegum forréttingum
barnsins, sem framhald af aðgerðum sem þegar
hafa verið gerðar á drengnum. Kæran var send
til úrskurðarnefndar velferðarmála í fyrradag.
Rakel, sem er fyrrverandi stjórnarmaður í
Breiðum brosum, samtökum foreldra barna sem
fædd eru með skarð í vör og/eða gómi, upplýsir
um kæruna á facebooksíðu sinni. Í niðurlagi
færslu sinnar segir hún: „Mismunun barna á
ekki að líðast.“
Morgunblaðið fjallaði um baráttu foreldra,
Foreldrafélagsins Breiðra brosa og Félags lang-
veikra barna í janúar á þessu ári, þar sem Rakel
og Ragnheiður Sveinþórsdóttir, móðir drengs
sem fæddist með skarð í harðgómi, fögnuðu
breyttri reglugerð Svandísar Svavarsdóttur heil-
brigðisráðherra, sem hafi verið til hagsbóta fyrir
börn með skarð í gómi.
Vildi sömu reglur fyrir öll börn
Rakel var í gær spurð hvað hefði gerst fyrst
hún hafi nú ákveðið að kæra synjun Sjúkra-
trygginga: „Þegar reglugerðinni um kostnaðar-
þátttöku ríkisins í aðgerðum á börnum með
skarð í gómi/og eða vör var breytt kom skýrt
fram í máli ráðherra að hún vildi að sömu reglur
um kostnaðarþátttöku giltu um öll börn fædd
með skarð. Eftir breytinguna á reglugerðinni
fórum við og raunar fleiri foreldrar í það að
senda aftur inn beiðni um kostnaðarþátttöku rík-
isins, en fengum þá höfnun sem byggðist á því að
alvarleikinn væri ekki nógu mikil, sem er vit-
anlega algjörlega út í hött,“ sagði Rakel.
Hún segir afgreiðslu Sjúkratrygginga Íslands
sýna að stofnunin virði einfaldlega ekki eða
framkvæmi það sem yfirmaður stofnunarinnar,
heilbrigðisráðherra, hafi þegar ákveðið.
Dómsmál í undirbúningi
Höfnun Sjúkratrygginga barst Rakel hinn 20.
júní sl. og þar sem hún hafði þrjá mánuði til þess
að kæra synjunina var kæran send til úrskurð-
arnefndar velferðarmála í fyrradag. Sömuleiðis
hafi Ragnheiður Sveinþórsdóttir sent inn kæru
og Sigurður Oddsson sé með í undirbúningi
dómsmál vegna dóttur sinnar, sem einnig fékk
synjun. Sérmenntaðir mannréttindalögfræðingar
séu að undirbúa málsókn Sigurðar á hendur rík-
inu.
„Það kemur skýrt fram í hinni breyttu reglu-
gerð að ráðherra vill að 95% endurgreiðslan
vegna tannréttinga nái einnig til barna sem ein-
göngu eru með skarð í gómi. Þennan vilja ráð-
herrans hunsa Sjúkratryggingar og segja að al-
varleikinn sé ekki nægur. Sjúkratryggingar
hafna þannig kostnaðarþátttöku í forréttingum
tanna barnanna sem eru nauðsynlegar vegna
þess að mikil örvefsmyndun hefur átt sér stað í
gómi barnanna eftir aðgerðir sem framkvæmdar
hafa verið til að búa til góm í þau svo þau geti
nærst eðlilega og talað,“ sagði Rakel.
Gísli Vilhjálmsson, sérfræðingur í tannrétt-
ingum, sendi, að sögn Rakelar, ítarlega lýsingu á
alvarleika sjúkdóms þessara barna sem og sína
skoðun á meðferð þeirra innan Sjúkratrygginga
Íslands til heilbrigðisráðherra sem og Sjúkra-
trygginga í ágúst síðastliðnum. En öll börnin hafi
fengið synjun.
„Mismunun barna á ekki að líðast“
Barátta Rakel Theodórsdóttir ásamt syni sínum,
Bergi Páli Guðjónssyni. Þau fengu höfnun hjá SÍ.
 Móðir drengs með skarð í gómi hefur kært synjun Sjúkratrygginga Íslands til úrskurðarnefndar vel-
ferðarmála  Segir að SÍ hvorki virði né framkvæmi það sem heilbrigðisráðherra hafi þegar ákveðið
Stefán Gunnar Sveinsson
sgs@mbl.is
Engar ákvarðanir hafa verið teknar
um hækkun á leigu á félagslegu hús-
næði á næstunni hjá þremur stærstu
sveitarfélögum landsins, en nokkra
athygli vakti fyrir helgi þegar bæj-
arstjórn Seltjarnarness samþykkti að
hækka leiguna á sínum félagsíbúðum,
en áætlað var að heildarhækkunin
næmi um 45%, og að leiga á dýrustu
íbúðunum yrði um 174.000 krónur.
Lítill munur er á leiguverði sveitarfé-
laganna þriggja, Reykjavíkur, Hafn-
arfjarðar og Kópavogs, þrátt fyrir að
mismunandi aðferðum sé beitt við út-
reikning leiguverðsins, en dýrustu
íbúðirnar þar eru á bilinu 147-157
þúsund krónur.
Misjafnt eftir hverfum
Sigrún Árnadóttir, framkvæmda-
stjóri Félagsbústaða í Reykjavík,
segir í svari sínu við fyrirspurn
Morgunblaðsins að leiguverð Fé-
lagsbústaða sé að jafnaði reiknað út
sem hlutfall af fasteignamati eignar,
en hlutfallið er kallað leigustuðull og
er mismunandi eftir hverfum. Þannig
eru íbúðir í hverfum 101 og 107, það
er miðbæ og Vesturbæ, þar sem fast-
eignaverð er jafnan hærra, með leig-
ustuðulinn 5%, á meðan íbúðir í
hverfum 109 og 111 eru með stuðul-
inn 6,41%. Íbúðir í hverfunum 103,
104, 105 og 108 eru með stuðullinn
5,44% og íbúðir í hverfunum 110, 112,
113 eru með stuðulinn 6,28%. Mark-
miðið með hinum mismunandi stuðl-
um er að draga úr vægi þeirra í þeim
hverfum þar sem fasteignaverðið er
hærra.
Sumar eignir eru án fasteigna-
mats, og er þá leiguverðið reiknað út
frá stærð íbúðarinnar, sem marg-
földuð er með 1.058 krónum auk
þess sem 41.036 krónur leggjast of-
an á sem grunnleiga. Í þeim tilfell-
um uppfærist leiguverðið mánaðar-
lega í samræmi við breytingu á
Hækkar ekki umfram
verðlag í borginni
 Leiguverð á félagsíbúðum áþekkt á höfuðborgarsvæðinu
Morgunblaðið/Sigurður Bogi
Fasteignir Leiguverð hjá Félagsbústöðum mun ekki hækka umfram verð-
lagsbreytingar, en leigan er reiknuð út frá fasteignamati íbúðarinnar.
neysluvísitölu til verðtryggingar.
Sigrún segir jafnframt í svari sínu
að leiguverðið hjá Félagsbústöðum
muni ekki hækka umfram verðlags-
breytingar.
Í svari Sigrúnar segir einnig að Fé-
lagsbústaðir hafi átt 2.639 íbúðir til
útleigu í árslok 2018, auk þess sem
stofnunin hafi haft umsjón með gerð
leigusamninga 126 félagslegra leigu-
íbúða sem eru í eigu annarra aðila. Þá
væri gert ráð fyrir að Félagsbústaðir
myndu festa kaup á 125 leiguíbúðum
til viðbótar á þessu ári og er allt útlit
fyrir að þær áætlanir muni ganga eft-
ir.
Í svörum Sigrúnar kemur einnig
fram að meðalleiga á stúdíóíbúð hjá
Félagsbústöðum sé 92.423 krónur á
mánuði, en samsvarandi meðalverð á
almennum markaði sé um 129 þús-
und krónur. Þá sé meðalleiga á fjög-
urra herbergja íbúð hjá Félagsbú-
stöðum 157.764 krónur á mánuði, en
meðalleiga á samsvarandi íbúð er
rúmlega 241 þúsund kr. á mánuði,
samkvæmt gögnum Þjóðskrár um
þinglýsta leigusamninga. Rétt er að
taka fram að á almennum markaði er
misjafnt hvort hiti, rafmagn og hús-
sjóður sé innifalið í leiguverðinu, en
ekkert af því er innifalið í tölum Fé-
lagsbústaða. Þá er ekki reiknað með
húsaleigubótum í gögnum stofnunar-
innar.
Horft til Reykjavíkur
Í svörum Kópavogsbæjar við fyr-
irspurn Morgunblaðsins kemur fram
að bærinn hafi átt 464 félagslegar
íbúðir síðastliðið vor, en að einhverjar
hafi bæst við á síðustu mánuðum.
Leiguverðið á félagslegum íbúðum í
Kópavogi er samkvæmt svörum bæj-
arins á bilinu 53 þúsund krónur fyrir
minnstu íbúðirnar og upp í um 157
þúsund.
Í svörum bæjarins til blaðsins kem-
ur einnig fram að nú sé verið að skoða
og bera saman hvernig önnur sveit-
arfélög hagi leiguverði sínu og hvern-
ig húsaleigubótum sé háttað, og verð-
ur í þeirri vinnu sérstaklega horft til
Reykjavíkur.
Í svörum Hafnarfjarðarbæjar
kemur fram að engar ákvarðanir hafi
verið teknar um hækkun leigu. Segir í
svarinu að ákvörðun um hækkun
leigu verði væntanlega til umfjöllunar
við fjárhagsáætlunargerð fyrir árið
2020, en jafnframt var ítrekað að ekki
hefði verið tekin ákvörðun þess efnis.
Í Hafnarfirði eru 272 íbúðir skráð-
ar í félagslega kerfið, en leiguverðið
þar miðast við 1.286 krónur á fer-
metra. Í svörum bæjarins við fyrir-
spurn blaðsins kom fram að stærstu
félagslegu íbúðirnar séu um 115 fer-
metrar, sem aftur þýði að leiguverðið
sé 147.890 kr.
Fram kemur í breyttri reglugerð
heilbrigðisráðherra frá 21. des-
ember í fyrra að greiðsluþátt-
taka Sjúkratrygginga taki að-
eins til kostnaðar vegna
nauðsynlegra tannlækninga og
tannréttinga, m.a. vegna eftir-
talinna tilvika: „Skarðs í efri
tannboga eða klofins góms,
harða eða mjúka, sem valdið
hefur alvarlegri tannskekkju.
Sama á við ef meiri líkur en
minni eru á að afleiðingar fæð-
ingargallans verði alvarlegar …
Meðfæddrar vöntunar fjög-
urra eða fleiri fullorðinstanna
framan við 12 ára jaxla.
Annarra sambærilega alvar-
legra tilvika, svo sem alvarlegs
misræmis í vexti beina í höfuð-
kúpu og kjálka þar sem meðferð
krefst kjálkafærsluaðgerðar þar
sem bein eru bæði tekin í sund-
ur og fest á nýjum stað í sömu
aðgerð.“
Alvarlegar
afleiðingar
BREYTT REGLUGERÐ