Morgunblaðið - 18.09.2019, Blaðsíða 12

12 FRÉTTIRErlent
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 18. SEPTEMBER 2019
Smáratorgi 1, 201 Kóp., s. 588 6090, vl@verkfaeralagerinn.is
Vefverslunin alltaf opinwww.listverslun.is
Verkfæralagerinn
Mán.-fim. kl. 9-18, fös. kl. 9-18:30, lau. kl. 10-18, sun. kl. 12-17
Kolibri trönur
í miklu úrvali, gæða-
vara á góðu verði
Kolibri penslar
Handgerðir þýskir penslar
í hæsta gæðaflokki
á afar hagstæðu verði
Ennþá meira úrval af
listavörum
WorkPlus
Strigar frá kr. 195
Bogi Þór Arason
bogi@mbl.is
Fjölmiðlar í Bandaríkjunum höfðu í
gær eftir hátt settum embættismönn-
um í Washington að fram hefðu kom-
ið vísbendingar um að árásirnar á
tvær olíuvinnslustöðvar í Sádi-Arabíu
um helgina hefðu verið gerðar frá Ír-
an. CBS-sjónvarpið hafði eftir einum
þeirra að beitt hefði verið meira en
tuttugu drónum og stýriflaugum sem
hefði verið skotið frá suðurhluta Ír-
ans.
Loftvarnakerfi Sádi-Arabíu hafði
verið beint í suður vegna dróna- og
flugskeytaárása uppreisnarhreyfing-
ar Húta í Jemen síðustu mánuði og
var því gagnslaust þegar árásirnar
voru gerðar úr norðri, að því er frétta-
maður CBS hafði eftir heimildar-
manni sínum. Ein stýriflauganna fór
inn í lofthelgi Kúveits á leiðinni til
Sádi-Arabíu og bandarískir sérfræð-
ingar eru m.a. að rannsaka ratsjár-
gögn til að afla frekari upplýsinga um
árásirnar. Bandarískir rannsóknar-
menn eru einnig í olíuvinnslustöðvun-
um, sem urðu fyrir árásunum, og leita
þar að vísbendingum um hvers konar
vopnum var beitt.
AFP hafði einnig eftir ónafn-
greindum embættismanni í Wash-
ington í gær að bandarísk stjórnvöld
hefðu komist að þeirri niðurstöðu að
stýriflaugum hefði verið beitt í árás-
unum, auk dróna, og þeim hefði verið
skotið frá Íran.
Donald Trump Bandaríkjaforseti
kvaðst vera tilbúinn að aðstoða Sádi-
Arabíu eftir árásirnar og sagði að
m.a. kæmi til greina að svara þeim
með hernaði. „Við höfum marga
kosti,“ sagði hann við fréttamenn og
bætti við að ekki lægi á því að grípa til
aðgerða, fyrst þyrfti að ræða við leið-
toga samstarfslanda Bandaríkjanna.
Hann lagði áherslu á að hann vildi
ekki nýtt stríð. „Ég er ekki að reyna
að komast í ný átök en stundum er
ekki hægt að komast hjá þeim,“ sagði
hann. „Þetta var mjög stór árás og
hægt væri að svara henni með miklu,
miklu stærri árás.“
Berskjalda gagnvart drónum?
Fyrir árásirnar um helgina höfðu
Hútar í Jemen, sem njóta stuðnings
Írana, gert fjölda dróna- og flug-
skeytaárása á Sádi-Arabíu síðustu
mánuði. Þær kostuðu að minnsta
kosti fjóra menn lífið og nokkrar
þeirra ollu skemmdum á mannvirkj-
um.
Sérfræðingar í öryggismálum
segja árásirnar sýna að landið sé ber-
skjaldað gagnvart dróna- og stýri-
flaugaárásum þótt það hafi varið jafn-
virði hundraða milljarða króna í
loftvarnir á síðustu árum. Þær bendi
einnig til þess að hefðbundnar loft-
varnir dugi skammt gegn þessari
nýju og tiltölulega ódýru tækni.
Hættan sem stafi af drónum sé alltaf
að breytast og ríki heims þurfi því
stöðugt að endurskoða varnir sínar.
Sádi-Arabía hefur stóraukið út-
gjöld sín til varnarmála á síðustu ár-
um og var í efsta sæti á lista yfir lönd
sem fluttu inn mest af vopnum á ár-
unum 2014 til 2018, að sögn Alþjóð-
legu friðarrannsóknastofnunarinnar
(SIPRI) í Stokkhólmi. Um 88% af
innfluttu vopnunum komu frá Banda-
ríkjunum. Talið er að vopnainnflutn-
ingur Sáda hafi numið alls 7,3 millj-
örðum dollara á síðasta ári, jafnvirði
rúmra 900 milljarða króna, að sögn
Financial Times. Sádar hafa eflt loft-
varnir sínar með kaupum á nýjustu
ratsjártækjum, orrustuþotum á borð
við F-15 og Patriot-flaugum sem eru
ætlaðar til að verjast eldflaugaárás-
um.
Segja að árásirnar hafi
verið gerðar frá Íran
 Bandaríkjamenn segja að stýriflaugum hafi verið skotið á Sádi-Arabíu frá Íran
50 km
Hráolíuframleiðsla
Olíusvæði
Hráolíuvinnsla Sádi-Arabíu
Heimild: S&P Global Platts/JODI
Lönd sem kaupa hráolíu Sáda
Olíuleiðsla
Abqaiq
Khurais
RIYADH
Milljónir fata á dag
Meðalútflutningur í ár til 15. september
Kína
Japan
Indland
Egyptal.*
S-Kórea
Bandar.
Taívan
Taíland
Singapúr
Malasía
10,5
11
10
9,5
0 0,3 0,6 0,9 1,2 1,5
apríl ágúst
2018
des. apríl ágúst
2019
Safaniya Zuluf
Marjan
Hasbah
Manifa
Berri
Qatif
Ghawar
SÁDI -
ARABÍA
KATAR
ÍRAK
Persa-
flói
KÚVEIT
Milljónir
fata á
dag
*Megnið fer til Evrópulanda
Helstu olíumannvirki
og vinnslustöðvar
Nepalski fjallgöngumaðurinn Nir-
mal Purja stefnir að því að setja
nýtt met með því að klífa fjórtán
hæstu tinda heims á sjö mánuðum.
Metið er núna tæp átta ár.
Purja er í grunnbúðum fjallsins
Cho Oyu og býr sig undir að ganga
á þrjá síðustu tindana. „Þetta snýst
ekki um mig,“ sagði hann. „Þetta
snýst um að sýna hvað mannslíkam-
inn er fær um að gera.“
Purja, sem er 36 ára, gekk í
ghúrka-sérsveit breska hersins á
táningsaldri og gegndi herþjónustu
í sextán ár. Hann kleif Everest og
tindinn Lhotse á aðeins 10 klukku-
stundum og 15 mínútum árið 2017
og setti sér síðan það markmið að
slá met Suður-Kóreumannsins
Kims Chang-ho sem kleif tindana
fjórtán á sjö árum, tíu mánuðum og
sex dögum.
KATMANDÚ
ÍSLAMABAD
NÝJA-DELHÍ
INDLAND
KÍNA
PAKISTAN
NEPAL
Fjórtán tindar í Himalajafjöllum eru hærri en 8.000 m
8.035 m
8.051 m
8.080 m
8.091 m
8.125 m
8.163 m
8.027 m
8.167 m
8.188 m
8.485 m8.516 m
8.586 m
8.614 m
8.848 m
Helstu fjallstindar heims
Kortið byggist á maps4news.com
200 kmNanga Parbat K2
Gasherbrum I
Annapurna
Dhaulagiri
Manaslu
Shishapangma
Everest
Kangchenjunga
MakaluLhotse
Cho Oyu
Gasherbrum II
K3 (Broad Peak)
KÍNA
INDLAND
Hyggst klífa 14 hæstu
tindana á sjö mánuðum
Bandaríska sundkonan Sarah
Thomas varð í gær fyrst til að
synda fjórum sinnum yfir Ermar-
sund án þess að hvíla sig á milli
ferða. Sundið tók 54 klukkustundir.
Aðeins fjórir sundmenn höfðu
synt þrisvar yfir sundið milli Eng-
lands og Frakklands í einni lotu.
„Mér líður svolítið illa, er dálítið
dofin,“ sagði Thomas þegar hún
kom að landi í Dover eftir að hafa
synt alls um 209 kílómetra. Hún
sagði að erfiðast hefði verið að þola
saltvatnið, sem varð til þess að hún
fékk sár í hálsinn og munninn, og
marglyttur sem stungu hana í and-
litið.
Sundkonan nærðist á prótín-
drykkjum sem kastað var til hennar
með reipi á hálftíma fresti, að sögn
móður hennar.
Sarah Thomas er 37 ára og
greindist með brjóstakrabbamein
fjórum mánuðum eftir að hafa synt
rúma 104 kílómetra á Champlain-
vatni við landamæri Bandaríkjanna
og Kanada í ágúst 2017. Hún fór í
meðferð við krabbameininu sem
hafði breiðst út í eitla undir öðrum
handleggjanna, að því er fram kem-
ur á vefsíðu um afrek hennar.
„Ég vona bara að það komi ekki
aftur en ef það gerist vil ég vera
viss um að ég hafi gert allt sem ég
vildi í lífinu,“ sagði hún.
AFP
Langsund Sarah Thomas í fyrstu
ferðinni yfir Ermarsund.
Synti 209
kílómetra í
einni lotu
 Fór fjórar ferðir
yfir Ermarsund