Morgunblaðið - 11.12.2019, Side 10

10 MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 11. DESEMBER 2019
Vagnhöfða 11 - 110 Reykjavík - www.ofnasmidja.is - sími 577 5177
hafðu það notalegt
vottun reynsla
ára
ábyrgð
gæði
miðstöðvarofnar
AF 200 MÍLUM Á MBL.IS
Samhliða því að KG Fiskverkun, í eigu Hjálmars Kristjánssonar,
keypti 46,6 milljónir hluta í Brimi af Guðmundi Kristjánssyni, for-
stjóra Brims, á 1,77 milljarða króna, keypti Útgerðarfélag Reykjavík-
ur alla hluti í eigu KG Fiskverkunar í eignarhaldsfélaginu Kristján
Guðmundsson ehf. sem á um 37% hlut í Útgerðarfélagi Reykjavíkur.
Með viðskiptunum eru fjárhagsleg tengsl bræðranna Hjálmars og
Guðmundar sögð rofin og eignarhald þeirra í Brimi aðskilið, að því er
segir í fréttatilkynningu frá Útgerðarfélagi Reykjavíkur. Jafnframt
er tekið fram að Hjálmar muni ekki hafa neina eignaraðild að félag-
inu og muni hverfa frá öllum stjórnunarstörfum.
Einnig segir í tilkynningunni að Útgerðarfélag Reykjavíkur og
tengd félög fari nú með um 46,26% af heildarhlutafé í Brimi.
Hluthafafundur Brims er haldinn á morgun.
Morgunblaðið/Hari
KG Fiskverkun keypti hluti í Brimi og seldi í Kristjáni Guðmundssyni.
Eignarhald Hjálmars
og Guðmundar aðskilið
„Þegar við lendum í þessum vand-
ræðum að geta ekki leigt kvóta en
höfum stólað á það getur það leitt til
þess að hver útgerðin á fætur ann-
arri einfaldlega stöðvast á þessu
fiskveiðiári, þar sem menn hafa ekki
ýsukvóta og geta ekki farið á sjó og
náð eingöngu þorski,“ segir Örn
Pálsson, framkvæmdastjóri Lands-
sambands smábátaeigenda. Hann
segir fiskveiðiárið verða erfitt fyrir
útgerðir í krókaaflamarkskerfinu
þar sem veiðiheimildir í ýsu eru
fimmtungi minni í kerfinu en síðasta
fiskveiðiár.
Breyttar aðstæður
„Þorskveiðikvótinn var aukinn og
eru um 4% meiri heimildir í þorski.
Þegar línuveiðar eru stundaðar er
mjög blandað þorskur og ýsa. Þá er
alveg ljóst að það þarf að forðast dá-
lítið ýsuna núna og miðað við ráð-
gjöf Hafrannsóknastofnunar mátti
gera ráð fyrir minni ýsu, en það hef-
ur komið mun meiri ýsa en und-
anfarin ár. Þess vegna hefur bát-
unum gengið verr að vera nánast
eingöngu í þorski og það gengur
mjög hratt á veiðiheimildirnar í ýsu
hjá þeim. Núna á fyrsta fjórðungi
[fiskveiðiársins] voru þeir búnir að
veiða um 54% af veiðiheimildunum.
Þessi tala í fyrra var 43%,“ útskýrir
Örn.
„Það sem gerir þetta enn erfiðara
er að það er engan ýsukvóta að fá.
Hann var skorinn niður um fjórð-
ung hjá öllum og stærri skipin eru
lítt aflögufær með ýsu. Þess vegna
geta krókaaflamarksbátarnir ekki
stólað á það að geta leigt ýsukvóta
eins og undanfarin ár til sín,“ bætir
hann við. Þá hefur skortur á veiði-
heimildum einnig haft þær afleið-
ingar að leiguverð hefur hækkað til
muna.
Spurður hvort þetta geti orðið til
þess að bátar verði í fastir í höfn þar
sem þeir geta ekki treyst því að
veiða eingöngu þorsk, svarar fram-
kvæmdastjórinn því játandi. Hann
segir rekstraraðila grípa til allra
ráða til þess að leysa þá stöðu sem
upp er komin, en leit að svæðum
með minni þorsk er lílega til þess
fallin að auka rekstrarkostnað og
gefa af sér afurð sem fæst minna
fyrir.
„Menn fóru til dæmis seinna af
stað núna en í fyrra. Þá verður að
vega það dálítið hversu langt er
hægt að sækja þorsk til þess að
komast út úr ýsunni. Oft leiðir það
líka til þess að farið sé á þessa bletti
þar sem er engin ýsa, eða telja að sé
lítið um ýsu, en þá leiðir það til þess
að þorskurinn er verri og ekki eins
verðmætur. Þannig að þetta leiðir af
sér margvísleg vandamál.“
Hefði getað skort meira
„Þegar þetta krókaflamarkskerfi
fór af stað var ekki reiknað með að
menn myndu veiða eins mikið af ýsu
og þeir gerðu og undanfarin ár hef-
ur alltaf verið leigður kvóti frá afla-
marksskipunum,“ segir Örn og
bendir á að á síðustu tíu árum hefur
rekstraraðilum í krókaaflamarks-
kerfinu verið úthlutað um 15% af
ýsukvótanum en flotinn hefur veitt
milli 25% til 30% af allri ýsu.
„Við höfum rætt þetta við núver-
andi sjávarútvegsráðherra, og ein-
hverja tvo eða þrjá ráðherra þar á
undan, um að þetta yrði metið til
aflareynslu hjá krókaaflamarksbát-
unum. Því það er ljóst að þessi afli
veiðist ekki í aflamarkskerfinu held-
ur veiðist þetta í krókaaflamarkinu.
Það er núna komin tíu ára samfelld
reynsla af þessu og þá finnst okkur
eðlilegt að það sé tekið tillit til þess í
úthlutun, en það þarf lagabreytingu
til,“ útskýrir framkvæmdastjórinn.
Hann bendir þó á að ráðherra hafi
farið í breytingar á aflareglu í sum-
ar og að ef það hefði ekki verið gert
hefði skorturinn verið um sex þús-
und tonnum meiri „og það er sá afli
sem okkur vantar inn í kerfið núna.
Það er slæmt að ekki hafi orðið
meiri umræða um þetta þá.“
Þá segist Örn bíða spenntur eftir
nýjum niðurstöðum úr skoðunum
Hafrannsóknastofnunar og að hann
voni að það sýni að það sé betri
ástand á ýsunni heldur en talið var
við upphaf fiskveiðiársins. „Það yrði
þá grundvöllur fyrir ráðherrann að
íhuga það að auka ýsukvótann.“
Rekstur útgerða gæti stöðvast
Gunnlaugur Snær Ólafsson
gso@mbl.is
Kerfislægur skortur á ýsu-
kvóta gæti stöðvað þorsk-
veiðar útgerða í krókaafla-
markskerfinu. Það veiðist
mikið af ýsu um þessar
mundir og ekki er mikill
kvóti til leigu.
Morgunblaðið/Kristinn Benedikt
Línubátar hafa sótt í þorskinn en ýsa er óhjákvæmilegur fylgifiskur veiðanna og veiðist mikið af henni, en verulegur skortur er á aflaheimildum.