Hugur og hönd - 01.06.1994, Page 18

Taska í einkaeign.
Hliðartaska. Eigandi Kolbrún
Harðardóttir. Fiskddlksmunstrið leynir
sér ekki á lokinu.
J
Taska með tvöfóldum sporði.
Seld í Frakklandi.
STEINBITSROÐ
/slenskt almúgafólk notaði steinbítsroð til skógerðar allt fram á fyrri hluta tuttugustu
aldar, jafnhliða sauðskinnsskóm. Roðið var skafið, spýtt og þurrkað áður en skógerðin
hófst. Þessir skór urðu oft harðir vegna þess að aðeins var búið að spýta roðið. Mögu-
leikar á notkun roðs affiski hafa þannig lengi verið þekktir. A undanfórnum árum hefúr
miklum verðmætum úr hafinu verið kastað, en í dag virðist sem menn séu farnir að sjá að
hafið er ekki aðeins gullkista matvœla, þar er einnig auðlind sem nýta má til margra ann-
arra hluta. Roðið afýmsum sjávardýrum er engu síður nothœft en skinn landdýra.
Arndís Jóhannsdóttir hefur sérhæft
sig í vinnslu úr steinbítsroði og hún er
jafnframt fyrsta konan, sem lærði söðla-
smíði á Islandi. Arndís starfaði við
söðlasmíði þar til fyrir átta árum að
hún fór svo til eingöngu að vinna muni
úr steinbítsroði. Hún hefur gert úr því
töskur, hatta, buxur, pils, skálar, áklæði
á stóla og ýmsa smáhluti, en hefur
einnig áhuga á að finna fleiri möguleika
á nýtingu roðsins, bæði í gerð nytja-
hluta og minjagripa.
ÆTTOG ÆVIFERILL
Arndís er fædd 1956 og alin upp í
Dalsgarði í Mosfellsdal. Faðir hennar er
Jóhann Kr. Jónsson, rósabóndi og garð-
yrkjumaður. Móðir hennar var dönsk,
Birta Fróðadóttir, innanhússarkitekt og
húsgagnasmiður. Hún á því ekki langt
að sækja listfengi sitt og sköpunarþörf.
Áhugi hennar á leðurvinnu kom fljótt í
ljós. Þegar hún var í handmennt í
barnaskóla og mátti velja sér frjálst
verkefni gerði hún sér buddu úr leðri.
Áhuga sinn á söðlasmíði fékk hún
þegar hún var sextán ára. „Eg hafði
alltaf áhuga á leðurvinnu, kannski
vegna þess að ég var alin upp í sveit og
Arndís Jóhannsdóttir.
þar var alltaf nóg af biluðum reiðtygj-
um,“ segir Arndís.
Hún komst ekki strax í læri hjá söðla-
smíðameistara hér heima, svo hún fór
til London árið 1976 til náms í faginu.
Þar var hún í skóla í eitt ár. Það var í
senn bæði bókleg og verkleg kennsla.
Tíminn var nýttur vel og honum ekki
eytt í neina snúninga. Þar var ekkert
unnið í vélum, heldur var allt hand-
saumað. Þegar heim kom átti Arndís í
nokkrum erfiðleikum með að fá nám
sitt viðurkennt af ráðuneytinu. Árið
1978 vann hún hjá Steinbirni Jónssyni,
söðlasmið í Hveragerði, og síðan var
hún hjá Þorvaldi Guðjónssyni söðla-
smíðameistara, og smíðaði hjá honum
hnakk. Hann skrifaði síðan upp á að
hún kynni að smíða hnakk, svo að nú
hefur hún meistarabréf innrammað
uppi á vegg í vinnustofu sinni á Lauga-
vegi 83.
Árið 1979 tók Arndís sér frí frá söðla-
smíðinni og fór vestur til Kaliforníu.
Þar málaði hún hús í sumarvinnunni
og sótti námskeið í gerð leðurmuna,
einkum formun og notkun á leðri.
Arndís hefur kennt við Heimilisiðn-
aðarskólann síðan 1986, en auk þess
hefur hún haldið fjölda námskeiða í
gerð leðurmuna víðs vegar um landið.
SÚTUNÁ ROÐI
Hún hefst ekki fyrr en á stríðsárun-
um 1940-1945. Við sútun breytist roð-
ið í leður og verður mýkra og endingar-
betra. Hér er um að ræða íslenskt hrá-
efni sem nýta má til háþróaðrar iðn-
18