Slökkviliðsmaðurinn - 01.04.1988, Side 10

Ástvaldur Eiríksson, varaslökkviliðsstjóri
Keflavíkurflugvelli:
„Sjálfvirkt
vatnsúðunarkerfi“
Inngangur
„Sjálfvirkt vatnsúðunarkerfi“ (Automatic
sprinkler system) hafa verið að ryðja sér til
rúms hér á landi á undanförnum árum,
aðallega vegna tilkomu reglugerðar frá
Brunamálastofnun ríkisins upp úr 1980. Er
það með ólíkindum hversu seint við íslend-
ingar höfum tileinkað okkur þá hagkvæmni
og öryggi, sem slík kerfi bjóða upp á
gagnvart eldsvoðum í stórum byggingum.
Próun sjálfvirka slökkvikerfa er orðin löng
og margt skrautlegt komið fram í þeim
efnum. T.d. fékk einn hugvitsmaður þá
hugmynd og framkvæmdi hana, að hafa
tunnur eða belgi fulla af vatni uppi við þak
hússins og slatta af púðri við botninn með
kveikiþræði, sem kviknaði átti í ef eldur yrði
laus, tundrið átti síðan að sprengja tunnuna í
loft upp og innihaldið dreifast um húsnæðið
og drepa snarlega allan eld. Ekki fara sögur
af árangri þessarar aðferðar, allavega hefur
hún ekki náð neinni útbreiðslu, enda reyndist
vandi að halda vatni í tunnunum og tundrið
vildi drekka í sig raka og verða óvirkt. En
þróun vatnsúðunarkerfa er einnig orðin löng
eða frá því um 1880. Sú þróun hefur stöðugt
verið í gangi og er það enn í dag. Kemur það
til af mjög góðri reynslu. Sem dæmi má nefna
að í ákveðinni athugun, sem gerð var í
Bandaríkjunum og náði yfir 10 ára tímabil,
hjá nokkur þúsund iðnfyrirtækjum, þá var
meðaltjón af völdum eldsvoða innan við
100.000 kr. í hvert sinn sem eldur varð laus í
húsnæði sem varið var með virku vatnsúðun-
arkerfi, en meðaltjón, í óvörðu húsnæði eða
hálf eða óvirkt úðakerfi fyrir hendi varð
meðaltjón meira en tífalt hærra. Enda gefa
tryggingafélög allt að 70% afslátt af iðgjöld-
um í sumum löndum og neita jafnvel að
tryggja visst húsnæði og eða starfsemi ef ekki
Ástvaldur Eiríksson.
er úðunarkefi fyrir hendi. Árangur úðakerfa
kemur fram í því hversu fáir úðahausar
opnast í hvert sinn. í sömu athugunum og
minnst er á hér að framan kemur fram að í
76% tilfella var eldurinn slökktur með færri
en 5 úðahausum og í 95% tilfella með færri
en 25 hausum. Menn láta gjarnan í ljós ótta
við vatnsleka eða að úðahausar opnist fyrir
slysni eða bilun þegar síst skyldi og valda
þannig verulegum vatnsskaða. En reynslan
sýnir hið gagnstæða, árlega er talið að slík
bilun eða slysni hendi einn úðastút af milljón.
Athugun á þeim fáu tilfellum sem þessi kerfi
hafa brugðist (innan við 4%) hefur leitt í ljós
að helstu orsakir eru:
A: Lokað fyrir kerfið eða hluta þess.
B: Röng hönnun og eða vatnsskortur.
/ CJ
SLÖKKVILIÐSMAÐ URINN