Fréttablaðið - 06.08.2020, Síða 6

Við erum ekki að
keppa við ódýrari
túrbínur sem eru smíðaðar í
Asíu, það er ekki hægt.
Sæþór Ásgeirsson,
stjórnarformaður
IceWind
H
N
O
T
S
K
Ó
G
U
R
g
ra
fí
sk
h
ö
n
n
u
n
Hljóðritasjóður
Rannís auglýsir eftir styrkumsóknum í Hljóðritasjóð.
Hlutverk Hljóðritasjóðs er að efla hljóðritun á íslenskri tónlist.
Veittir eru styrkir til að taka upp nýja, frumsamda íslenska
tónlist og þannig er stutt við nýsköpun hennar.
Hljóðritin skulu kostuð af íslenskum aðilum en mega einnig
vera samstarfsverkefni við erlenda aðila. Athugið að ekki eru
veittir framhaldsstyrkir til verkefna sem áður hafa hlotið styrk.
Útgáfa verkefnis má ekki hafa átt sér stað áður en umsókn
um styrk berst Hljóðritasjóði.
Styrkir eru veittir til ákveðinna verkefna að hámarki til eins árs.
Umsóknarfrestir eru tvisvar á ári í mars og september.
Næsti umsóknarfrestur er 15. september 2020 kl. 16:00
Upplýsingar og umsóknargögn er að finna á www.rannis.is
Umsóknum og lokaskýrslum skal skila
á rafrænu formi.
Stjórn Hljóðritasjóðs
Rannís, Borgartúni 30, 105 Reykjavík
Netfang: hljodritasjodur@rannis.is
Umsóknarfrestur til 15. september
SNILLD Á G
RI
LL
IÐ
JALAP
EÑO
Afgreiðslutímar á www.kronan.is
Fáðu töfra
innblástur á
kronan.is/
töfrar
Jalapeño ...
lauflétt trix en algjör
LEIKBREYTIR
Á GRILLIÐ!
ORKUMÁL Íslenska sprotafyrirtækið
IceWind söðlar um og opnar brátt
starfsemi í Texas-fylki í Banda-
ríkjunum. Fyrirtækið framleiðir
og selur litlar vindtúrbínur fyrir
einkaaðila og stofnanir.
Þróunin hófst árið 2014 og starfs-
menn fyrirtækisins eru nú tíu,
fimm á Íslandi og fimm í Banda-
ríkjunum, þaðan sem fjárfestirinn
Daryl Losaw kemur. Sæþór Ásgeirs-
son stjórnarformaður segir að nú sé
verið að undirbúa að koma banda-
rísku starfseminni af stað og eigi
fyrstu viðskiptin að fara fram á
næstu sex mánuðum.
Um er að ræða tvær tegundir af
túrbínum sem hafa fengið heitin
Freya og Njord fyrir Bandaríkja-
markað. Freya fyrir sumarhús og
kerfi þar sem útlit skiptir máli, til
dæmis strætisvagnaskýli. En Njord
er hönnuð fyrir möstur, svo sem
fyrir fjarskipta- eða eftirlitskerfi.
„Við erum að einblína á þá turna
sem eru keyrðir á dísilolíu, sem eru
óheyrilega margir, eða 18 prósent af
fjarskiptakerfinu í heiminum,“ segir
Sæþór. En með vindtúrbínum yrðu
þessir turnar sjálf bærir með orku.
Sæþór segir að þróunin hafi verið
unnin hér á Íslandi og túrbínurnar
prófaðar í verstu veðrum. „Mark-
miðið fyrir turnatúrbínurnar var að
þær þoli allt sem getur gerst hér, 70
til 80 metra á sekúndu á hálendinu
og aðeins lægra á láglendi,“ segir
hann. „Við höfum verið að setja
upp túrbínur fyrir Landsvirkjun
þar sem þeir eru að keyra eftirlits-
kerfi fyrir uppistöðulónin.“
Landsvirkjun hefur sett sér það
markmið að verða kolefnislaus
fyrir árið 2030 og er nú að skipta út
þeim kerfum sem keyra á jarðefna-
eldsneyti. Sæþór segir að samtal sé
einnig hafið við Veðurstofuna sem
einnig reki ýmiss konar kerfi um
allt land. Aðrar stofnanir sem keyri
lítil kerfi í óbyggðum séu til dæmis
Neyðarlínan og Vegagerðin.
Samkvæmt Sæþóri kostar Freya-
túrbínan frá 3.200 dollurum, eða
430 þúsund krónum. „Við erum
ekki að keppa við ódýrari túrbínur
sem eru smíðaðar í Asíu, það er ekki
hægt. Þetta er smíðað úr koltrefjum,
ryðfríu stáli og áli sem hentar fyrir
f lugvélar. Þetta eru græjur sem eiga
að endast endalaust,“ segir hann.
Þá segir hann að útlitið skipti einn-
ig miklu máli.
Aðstæður geta verið mismunandi
á hverjum stað og Sæþór segir það
þjóna litlum tilgangi að setja svona
túrbínur upp til dæmis á svæðum í
Arizona þar sem hreyfir ekki vind
en sólin skín skært. Þá séu sólarsell-
ur hentugri. Annað gildi um vinda-
söm svæði þar sem sólarljósið er
minna. En víða séu aðstæður þann-
ig að sniðugt geti verið að hafa bæði
sólarsellu og vindtúrbínu og kerfin
tengd saman.
kristinnhaukur@frettabladid.is
Vindmyllufyrirtæki á
bandarískan markað
Sprotafyrirtækið IceWind söðlar nú um og hyggst hefja sölu á vindtúrbínum
í Bandaríkjunum. Helmingur starfsmanna fyrirtækisins er nú í Texas-fylki.
Stjórnarformaðurinn segir túrbínurnar prófaðar í illviðrum hér á Íslandi.
Freya-túrbínan sem smíðuð var á Íslandi var til sýnis í Corpus Christi í Texas fyrir skemmstu. MYND/AÐSEND
ME NNTUN Lilja A lf reðsdóttir,
mennta- og menningarmálaráð-
herra, segir að stefnt sé að því að
kennsla á framhaldsskólastigi verði
með hefðbundnum hætti í haust.
Það er, að kennt verði á staðnum en
ekki í fjarkennslu eins og þegar far-
aldurinn blossaði upp síðasta vor.
Eins og Fréttablaðið greindi frá
í gær eru skólastjórnendur fram-
haldsskóla óvissir um hvernig
kennslunni verði háttað þegar starf-
semi hefst í lok ágúst og búast allt
eins við því að þurfa að grípa til fjar-
kennslu, að minnsta kosti að hluta.
Samkvæmt Lilju verður samráðs-
fundur með lykilaðilum í mennta-
kerfinu á föstudag til að meta
stöðuna og skipuleggja starfið út
frá tilmælum sóttvarnalæknis, það
er að 100 manns megi vera saman í
hverju rými.
„Ég legg höfuðáherslu á að skól-
arnir geti hafist í haust. Á fund-
inum munum við ræða leiðir til
þess að það geti gerst,“ segir Lilja.
En Þórólfur Guðnason sóttvarna-
læknir hefur ekki sagt að loka þurfi
skólunum, heldur halda sig innan
reglnanna.
„Í síðustu viku byrjuðum við að
ræða við okkar fólk, í menntakerf-
inu og hvað varðar menningarmál-
in, til þess að undirbúa veturinn og
hvaða aðgerðir farið verður í til að
styðja við menntakerfið og menn-
inguna,“ segir hún. – khg
Kennt á staðnum en ekki í fjarkennslu
Lilja Dögg
Alfreðsdóttir,
mennta- og
menningarmála-
ráðherra.
6 . Á G Ú S T 2 0 2 0 F I M M T U D A G U R6 F R É T T I R ∙ F R É T T A B L A Ð I Ð