Morgunblaðið - 07.11.2020, Blaðsíða 37

MINNINGAR 37
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 7. NÓVEMBER 2020
fór strax að spinna og prjóna úr
kanínufiðunni og þær flíkur voru
einstaklega mjúkar og hlýjar.
Barnabörnin voru svo heppin
að Emelía hafði gaman af að spila
við þau og segja þeim sögur en
mér er til efs að þær hafi verið
sannar að öllu leyti! Þar var fært í
stílinn til að kalla fram hlátur og
auka gleðina í samskiptunum og
þá var hún í essinu sínu kímin á
svip.
Emelía átti sitt fasta sæti í eld-
húsinu í Vorsabæ og þurfti ekki
nema að snúa stólnum til að ná í
kaffikönnuna, opna búrið eða
teygja sig í eldavélina. Það var
hennar svæði og þar leið henni
vel.
Út um gluggann sá hún til
Birnustaða þar sem hún var fædd
og það útsýni var henni mikil-
vægt. Eftir að hún flutti á Ljós-
heima fækkaði ferðum hennar í
Vorsabæ og 6. júní settist hún í
síðasta skiptið í sætið sitt og
horfði til Birnustaða. Það var eft-
irminnilegt. Henni hrakaði mjög
seinustu mánuði og kvaddi þenn-
an heim í lok október. Ég vil af
einlægni þakka Emelíu alla já-
kvæðnina og umhyggjuna sem
hún sýndi mér frá fyrsta degi og
það mun ekki gleymast. Takk.
Guðmundur O. Ásmundsson.
Það eru líklega sjaldgæf for-
réttindi að eiga samfylgd með
ömmu sinni í næstum hálfa öld.
Ég var svo lánsamur að dvelja
langdvölum heima í Vorsabæ hjá
afa mínum og ömmu sem barn, sá
þráður slitnaði aldrei og síðar
kom ég þangað oft sem fullorðinn
maður með mín eigin börn.
Amma fæddist á Birnustöðum,
í skjóli Vörðufellsins, og lifði alla
sína ævi undir þessu sama fjalli.
Hún sótti mannsefnið ekki lengra
en á næsta bæ, Vorsabæ. Þar
byggðu þau afi upp nýbýli. Í íbúð-
arhúsinu var hennar ríki í búrinu
og eldhúsinu, úr eldhúsgluggan-
um gat hún horft á bernskuheim-
ilið. Reyndar setti hún það sem
skilyrði þegar húsið og útihúsin
voru teiknuð að útsýninu heim að
Birnustöðum yrði ekki raskað.
Þangað átti hún líka oft erindi,
enda bjó Sigrún systir hennar
þar og þær voru alla tíð einstak-
lega samrýndar.
Ef ég ætti að velja mér eina
minningu um ömmu í Vorsabæ
yrðu það sjálfsagt „flatkökupartí-
in“ sem þær systur héldu reglu-
lega í eldhúsinu. Ég man fyrst
eftir slíkum viðburði þegar ég var
átta ára og dvaldi í fyrsta sinn
einn sem snúningastrákur og
kúarektor í sveitinni. Einhverja
hugmynd hafði ég um merkingu
orðsins „partí“ og bjóst þess
vegna við miklu fjöri og jafnvel
fjölmenni. Svo var þó ekki. Þetta
nafn notuðu systurnar um það
þegar þær hittust tvær og bök-
uðu heilu staflana af flatkökum.
Ef maður kom sér fyrir á eldhús-
bekknum var manni stundum
réttur biti af köku, beint af
hellunni – þá varð að hafa hraðar
hendur og sporðrenna góðgætinu
áður en smjörið bráðnaði. Þetta
voru eftirminnileg „partí“ og í
minningunni um þau sameinast
margt í fari ömmu minnar, rösk-
leikinn og ákveðnin, en líka hlýj-
an.
Heimilið á Vorsabæ var oft
mannmargt og þar var mikill
gestagangur, enda var það líka
skrifstofa hreppsins og miðstöð
ýmissa félagsstarfa. Það mæddi
mikið á ömmu en hún var forkur
til vinnu og þrátt fyrir annríkið
átti hún sér líka sinn sérheim.
Það er ekki laust við að maður
velti því stundum fyrir sér þegar
maður gengur um gamla bæinn
hvort hún hefði, við aðrar að-
stæður, getað orðið enn meiri
listakona en hún var. Hannyrðir
léku í höndum hennar og hún
vann alla tíð að þeim. Hún fram-
leiddi prjónaföt í stórum stíl, en
hún lét sér það ekki nægja og
hannaði líka sjálf bæði flíkur og
mynstur. En hún hafði líka áhuga
á myndlist og málaði sjálf.
Eftir að amma og afi hættu bú-
skap hægðist um á heimilinu og
þau höfðu bæði meiri tíma til að
sinna sínu. Í rúman aldarfjórð-
ung var amma líka langamma og
þar var hún í essinu sínu, lang-
ömmubörnin muna hana sem
skemmtilega og ljúfa konu sem
spilaði við þau rommý og klepp-
ara og átti alltaf handa þeim lit-
ríka vettlinga og sokka, fyrst
heima í Vorsabæ, síðar á Ljós-
heimum þar sem hún dvaldi síð-
ustu árin.
Jón Yngvi Jóhannsson.
Elsku amma í Vorsabæ. Sorg-
in er þung þegar kveðja þarf svo
kærleiksríka og umhyggjusama
ömmu. Þegar við lítum til baka
yfir þann tíma sem við eyddum
saman koma margar minningar
upp í hugann.
Amma og afi höfðu bú í Vorsa-
bæ á Skeiðum. Okkur þótti ansi
flott að eiga tengingu í sveitina.
Oft spurðum við ömmu um
„gömlu dagana“ sem okkur þótti
mjög spennandi.
Öll fórum við systkinin í sveit
yfir sumrin til afa og ömmu, þó
misoft. Við eldri barnabörnin
fengum fleiri tækifæri til að eyða
sumrunum hjá ömmu og afa og
munum þá best eftir þeim sveita-
sumrum þar sem við vorum ráðin
í vinnu hjá þeim, en í því fólst að
hjálpa til við húsverkin auk þess
sem við hjálpuðum við kartöflu-
ræktina, í garðinum og í skógun-
um. Þar lærðum við að vinna,
sem og hvað það er að vinna fyrir
laununum sínum.
Í sveitinni upplifðum við margt
nýtt, eins og að borða fimm sinn-
um á dag en það þótti okkur mjög
skrítið. Stundum fengum við skyr
með arfa, sem við tíndum sjálf,
eða Litlu gulu hænuna, sem er
með bestu súpum í heimi! En þó
má ekki gleyma kjötsúpunni sem
hún gerði alltaf á réttardaginn en
hún var afbragðsgóð. Auðvitað
var allt sem amma bar á borð
lostæti en öll skiptin sem við
eyddum jóladegi uppi í sveit með
henni og afa standa mikið upp úr.
Þá bar amma kalt hangikjöt á
borð ásamt kartöflum, uppstúf og
auðvitað heimabökuðum flatkök-
um en það gerist ekki mikið betra
en hjá ömmu.
Amma var alltaf hress, hún tók
fólki opnum örmum og leyfði sér
að vera barn í anda. Sem dæmi
má nefna að hún gat verið mjög
hrekkjótt og átti það til að svindla
í spilum við okkur barnabörnin
og þá sérstaklega í rommí. Við
gátum þó aldrei sannað það, en
hún skemmti sér ætíð konung-
lega við að reyna að leyna spil-
unum og sást það á glottinu. Hún
fann alltaf tíma til að eyða með
okkur barnabörnunum, hvort
sem það var í formi útivistar,
spila, teiknimyndaáhorfs eða
föndurs. Einnig var hún dugleg
að hjálpa okkur við lestur. Eins
og kunnugt er var amma mjög
listræn, elskaði föndur og hafði
ómælda ánægju af að kenna okk-
ur barnabörnunum að föndra, og
þá kannski gagnaðist það henni
hversu þolinmóð hún var. Algeng
sjón var að sjá hana prjóna yfir
sjónvarpinu og eiga flestir í fjöl-
skyldunni sjálfsagt margar ullar-
peysur og sokka frá henni.
Amma var afar hlý manneskja
og við fundum vel hversu vænt
henni þótti um okkur. Þegar við
dvöldum í sveitinni og fengum
heimþrá á kvöldin leyfði amma
okkur að skríða upp í sitt rúm og
þá fengum við að kúra í faðmi
ömmu. Af og til gátum við barna-
börnin verið óþekk. Eitt okkar
datt t.d. í skítaskurðinn þegar
hann var að teygja sig í bolta, og
gekk inn heimreiðina þakinn kúa-
skít. Ömmu þótti það nú ekkert
fyndið en ekki skammaði hún
barnabarnið mikið.
Það er erfitt að hugsa til þess
að þú sért farin og við eigum ekki
eftir að eyða fleiri jólum með þér,
sem og öðrum gæðastundum, en
það er þó ákveðin huggun í því að
geta rifjað upp þær stundir sem
við höfum átt saman í gegnum
tíðina. Við munum ávallt minnast
þín af gleði, kærleik og þakklæti.
Takk fyrir að hafa verið amma
okkar!
Birgir, Berglind,
Davíð og Hilmar.
Það er eitthvað aðeins öðruvísi
við að missa þann sem maður
heitir eftir; þó að ég líti nú á það
þannig að amma hafi heitið eftir
mér því hún breytti nafninu sínu
úr Emilía í Emelía fyrir nokkrum
árum, eins og hún átti alltaf að
heita. Ég ólst upp að hluta til hjá
ömmu og afa í Vorsabæ, ég var
nefnilega hjá þeim öll sumur þar
til ég var 13 ára. Ég hlakkaði allt-
af til að fara í sveitina og fékk
meira að segja að taka vorprófin
fyrr til að komast í sauðburðinn
og setja niður kartöflur, ég var
vinnukona og tók það hlutverk al-
varlega. Þú tókst þitt hlutverk
líka alvarlega, þú ætlaðir greini-
lega ekki að skila mér í verra
ásigkomulagi en ég kom í en það
endurspeglaðist í því að þú pass-
aðir vel (stundum of vel) upp á að
ég færi mér ekki að voða, ég fékk
því aldrei að moka heyinu í blás-
arann eins og stóru krakkarnir
og ekki að keyra traktor fyrr en
mörgum árum á eftir stóra
frænda mínum. Ég komst því
klakklaust frá vistinni (fyrir utan
eitt ör á lærinu) enda var ég of
hrædd við þig til að óhlýðnast þér
mikið; sú hræðsla rann ekki al-
mennilega af mér fyrr en fyrir
svona sjö árum.
Þú varst ströng en við áttum
margar góðar stundir saman, oft
bara tvær einar þegar afi var á
flakki. Við spiluðum endalaust
mikið, þú varst alltaf til í að spila
við mig, kannski af því að þú
vannst oftar og þú elskaðir að
vinna; mögulega fæ ég þetta
mikla keppnisskap frá þér. Það
var ekki fyrr en fyrir nokkrum
árum sem ég fór að vinna þig
meira, það voru sætir sigrar þótt
þeir kæmu seint.
Ostabrauð í ofni þegar afi var
ekki heima, súkkulaðiskyr, kakó-
súpu, makkarónusúpu, litlu gulu
hænuna og fleiri eftirrétti tengi
ég við þig; það var alltaf eftirmat-
ur hjá þér og skyr finnst mér
óætt nema það sé baðað í kakó-
malti. Og í hvert sinn sem ég gisti
með dætur mínar hjá þér í sveit-
inni fyrir nokkrum árum dróstu
fram kvöldkaffi fyrir svefninn af
gömlum vana, það var nefnilega
alltaf kvöldkaffi í sveitinni.
Þú varst prjóna- og föndur-
brjálæðingur, varst alltaf að fyrir
framan sjónvarpið og alltaf voru
jólapakkarnir frá þér skreyttir
með einhverjum hlutum sem þú
bjóst til; mér þykir vænt um
þessa hluti sem prýða jólatréð
mitt árlega. Þú fékkst óteljandi
hugmyndir og fannst gaman að
prófa eitthvað nýtt sem þér hug-
kvæmdist eða sem þú last í ein-
hverju magasíni, þú miðlaðir
hugmyndum og aðferðum til
kvennanna í sveitinni en aldrei
tróðstu þessum áhuga þínum upp
á mig, þú leyfðir mér bara að vera
ég, þú tókst mér alltaf bara eins
og ég var.
Það voru forréttindi að fá að
alast upp í sveitinni hjá þér, vera
ávallt velkomin og líða elskað,
vera nóg. Þú komst líka oft í bæ-
inn að passa mig og Hauk bróður
þegar á þurfti að halda, alveg þar
til ég var tvítug. Og aldrei kvart-
aðir þú yfir neinu, heldur hélst
þínu striki.
Takk fyrir allar góðu stundirn-
ar og hlýjuna sem þú sýndir mér
alla tíð, amma mín.
Emelía litla.
Emelía Kristbjörnsdóttir,
besti kennarinn minn og elskuleg
húsmóðir, er fallin frá.
Við hittumst fyrst árið 1978.
Ég kom til Íslands til að læra ís-
lensku, sem ég hélt að myndi
hjálpa mér að skilja fornmálið.
Ég var svo heppin að lenda á
Vorsabæ á Skeiðum, þar sem
húsmóðurinni var jafn umhugað
um að kenna mér íslensku eins og
mér að læra hana. Í þá daga var
ekkert sjónvarp í júlí, og við not-
uðum allan daginn til að æfa: ég
hrærði í pottinum, setti hann á
borðið, nú var hann á borðinu hjá
diskunum, bollunum, o.s.frv. Á
kvöldin las ég upp úr æfingabók á
meðan Emelía prjónaði og leið-
rétti mig, bæði framburð og mál-
fræði. Auðvitað bannaði hún
krökkunum að tala við mig á
ensku. Allt þetta tókst svo vel að
ég skildi málið vel þegar ég kom í
háskólann næsta haust og það
jafnvel þótt Emilía sjálf hafi verið
hraðmæltasta manneskja sem ég
hef nokkurn tíma hitt, á hvaða
tungumáli sem var.
Hjá henni lærði ég meira en
tungumálið, t.d. að sauma vamb-
ir, og fyrsta árið, 1978, að rýja
kindur með gömlum klippum,
eins og sjást á myndum frá mið-
öldum. Næsta ár var það sonur
hennar, Bubbi, sem stjórnaði
rúningu, enda notaði hann raf-
magnsklippur.
Við Emelía urðum góðar vin-
konur og skiptumst gjarnan á
matar- og prjónauppskriftum. Á
hverju sumri, þegar ég kom til Ís-
lands og gisti í Vorsabæ, var
Emelía búin að læra eitthvert
nýtt handverk um veturinn; að
mála á postulín eða tré, brenna
myndir í tré, búa til muni úr perl-
um og margt fleira. Ég mat það
mikils, þegar ég var atvinnulaus
einu sinni, að hún ráðlagði mér að
sækja um ráðskonustöðu sem
laus var á næsta bæ – þá vissi ég
hvað ég hafði náð langt í íslensku
sveitamenningunni! Ég verð æv-
inlega þakklát fyrir bréfið sem
hún skrifaði til stuðnings umsókn
minni um íslenskan ríkisborgara-
rétt. Mér fannst ekkert geta ver-
ið betra en að geta framvísað
bréfi frá íslenskum bónda.
Emelía var athugul um allt og
hafði mikið ímyndunarafl. Hún
lýsti því þegar hún fór á næsta
bæ í jólasveinabúningi og lækn-
irinn ók fram hjá með börnum
sínum. Þessi börn hefðu aldrei
síðan efast um að jólasveinar
væru til og ættu heima í Vörðu-
felli!
Þegar ég sá Emelíu síðast var
hún rúmliggjandi og sofandi og
varð ekki vör við mig. En ein-
hverjir aðrir voru viðstaddir sem
hún ein sá, e.t.v. gestir sem hún
heilsaði og talaði við … „sælir“ …
„líklega“ … „er það svo?‘‘ sagði
hún. Ég hefði gjarnan viljað fá að
vita hverjir komumennirnir voru
og hvað þeir voru að segja en það
fæ ég aldrei. Ég sendi börnum
hennar, barnabörnum og barna-
barnabörnum mínar innilegustu
samúðarkveðjur.
Margaret Cormack.
Ástkær eiginmaður minn, faðir okkar,
tengdafaðir, afi og langafi,
ÁRNI MOGENS BJÖRNSSON
prentari og prentsmiðjueigandi,
lést föstudaginn 23. október á líknardeild
Landspítalans í Kópavogi.
Útförin fer fram frá Bústaðakirkju mánudaginn 9. nóvember
klukkan 13. Vegna aðstæðna í þjóðfélaginu verða aðeins
nánustu aðstandendur viðstaddir.
Streymt verður frá athöfninni og má nálgast virkan hlekk hér:
www.mbl.is/andlat
Sigþrúður Þórhildur Guðnadóttir
Björn Styrmir Árnason Jakobína Björk Sigvaldadóttir
Guðni Jón Árnason Hrönn Ámundadóttir
Árni Þór Árnason Soffía Lára Hafstein
Þyri Huld Árnadóttir Hrafnkell Hjörleifsson
barnabörn og langafabarn
Elskulegur eiginmaður minn, faðir,
tengdafaðir, afi og langafi,
ERLENDUR JÓHANNESSON,
Skólavegi 36a, Fáskrúðsfirði,
varð bráðkvaddur á heimili sínu
sunnudaginn 1. nóvember.
Útförin fer fram frá Fáskrúðsfjarðarkirkju laugardaginn
7. nóvember klukkan 14. Í ljósi aðstæðna verða einungis
nánustu aðstandendur viðstaddir athöfnina. Hægt verður að
nálgast streymi á facebooksíðu Fáskrúðsfjarðarkirkju.
Rannveig Ragna Bergkvistsdóttir
Bergkvist Ómar Erlendsson
Steinar Jón Erlendsson Dagbjört Snæbjörnsdóttir
Jóhannes Michelsen Erlendsson
Ragnar Steinarsson Agnes Rut Högnadóttir
Nína Lee, Marsibil Perla, Nanna Steinunn,
Elísabet Harpa og Birgitta Rós
Okkar ástkæra móðir, tengdamóðir, amma
og langamma,
SVANHEIÐUR Ó. FRIÐÞJÓFSDÓTTIR
frá Rifi á Snæfellsnesi,
lést föstudaginn 30. október.
Útförin fer fram frá Akraneskirkju
fimmtudaginn 12. nóvember klukkan 14.
Aðeins nánustu aðstandendur verða viðstaddir en streymt
verður frá athöfninni. Hlekkur er aðgengilegur á vef
Akraneskirkju www.akraneskirkja.is
Þeim sem vilja minnast hennar er bent á dvalarheimilið Höfða á
Akranesi.
Erlingur S. Jóhannsson Lára Hreinsdóttir
Margrét B. Jóhannsdóttir Magnús Gunnarsson
Friðgerður Ó. Jóhannsdóttir
barnabörn og barnabarnabörn
Elsku hjartans móðir okkar, amma
og tengdamóðir,
BJÖRG THORBERG,
lést miðvikudaginn 28. október
á Hjúkrunarheimilinu Skjóli.
Útförin fer fram frá Fossvogskirkju
mánudaginn 9. nóvember klukkan 13.
Aðeins nánustu aðstandendur verða viðstaddir, en athöfninni
verður streymt á https://youtu.be/sKGbHLJ1FbM
Hulda Berglind Gunnarsd.
Katrín Perla Gunnarsdóttir Helgi B. Sigurðsson
Björg Thorberg Sigurðard.
barnabörn
Ástkær eiginmaður minn, mágur okkar
og frændi,
BALDUR H. ASPAR
prentari,
til heimilis að Sólheimum 25,
lést á Landakoti mánudaginn 2. nóvember.
Útför hans fer fram frá Fossvogskirkju miðvikudaginn
11. nóvember klukkan 13. Vegna aðstæðna verða aðeins
nánustu aðstandendur viðstaddir athöfnina, en henni verður
streymt á slóðinni https://youtu.be/WbqQJHMGbpQ
Þeim sem vilja minnast Baldurs er bent á Minningarsjóð
Samtakanna '78.
Þóra Guðnadóttir
systkini og frændfólk
Elskulegur eiginmaður minn, faðir okkar,
tengdafaðir, afi og langafi,
GUNNAR ÁRNI SVEINSSON
skipstjóri,
Bogabraut 17, Skagaströnd,
lést á HSN Blönduósi að kvöldi
þriðjudagsins 3. nóvember.
Hjördís Bára Þorvaldsdóttir
Gunnar Þór Gunnarsson Bryndís Björk Guðjónsdóttir
Anna Elínborg Gunnarsdóttir Matthías Björnsson
Áslaug Sif Gunnarsdóttir Örn Torfason
Tinna, Frímann, Sveinn Kristófer, Katla,
Brynja, Diljá, Bára Sif, Gunnar Þór