Vinnan - 01.09.1992, Side 9

9
Atvinnuvofan
á Suéurnesjum
Það er ekkert nýtt að atvinnuá-
standið sé slæmt á Suðurnesjum.
Atvinnuleysisvofan hefur verið á
kreiki í mörg ár og hafa tugir manna
verið á skrá yfirleitt allar vikur árs-
ins frá því um 1978.
Ástandið hefur hinsvegar farið mjög
versnandi síðustu ár og síðustu mánuðir
hafa verið skelfilegir í þessum efnum.
Verkalýðsfélögin hafa auðvitað látið í
sér heyra, sent frá sér ályktanir og á-
skoranir. Við höfum haldið ráð-
stefnur og fundi um þessi mál,
stundum í samvinnu við at-
vinnurekendur á svæðinu. Við
höfum bent á vandann. Við höf-
um líka bent á úrræði. Það hefur
ekki verið á okkur hlustað.
Þegar ríkisstjóm Gunnars
Thoroddsen var mynduð var sett
í stjómarsáttmálann svohljóðandi setn-
ing: „Gera skal öflugt átak í atvinnumál-
um á Suðumesjum“ . Þessi setning var
sett inn í kaflann um utanríkismál. Þessi
gjörð kristallaði mjög skýrt viðhorfið
gagnvart Suðurnesjum. Þau voru sett
undir þá mælistiku að erfitt atvinnuá-
stand þar væri utanríkismál!
Þið hafið völlinn
Staðreyndin er sú að hér hafa sjávarút-
vegur og fiskvinnsla verið höfuðatvinnu-
greinar Suðumejamanna.„Fast þeir sóttu
sjóinn...“ , segir í kvæðinu,„...og þeir
gera það enn“ . Þessi ríkisstjóm sem op-
inberaði þekkingarleysi sitt svo átakan-
lega gerði ekkert með þetta ákvæði í
stjómarsáttmálanum. Þeir sögðu eins og
hinir:“ Þið hafið völlinn“Það sögðu þeir
líka, sem börðust sem harðast gegn varn-
arliðinu.
Ekki tók betra við þegar kvótalögin
voru sett. Þá fór alvarlega að halla undan
fæti. Útfærsla laganna var þannig að
Suðumesin sátu ekki við sama borð og
aðrir landshlutar.
Upp úr því fóm skipin að streyma í
burtu. Verkalýðsfélögin hafa sífellt varað
við þessir þróun fyrir daufum eyrum
stjómvalda. Þau hafa ekki hlustað á rödd
Suðumesjamanna.
Spá Þjóðhagsstofnunar um meira at-
vinnuleysi á næsta ári er skelfileg. Sú spá
byggist auðvitað á því að nú em fisk-
veiðiheimildir langtum minni en fyrr.
Við sitjum uppi með með skertan kvóta.
Hann hefur fluttst í aðra landslhluta. Þar
hefa verið til meiri peningar. Peningar til
að kaupa lífsbjörgina frá fólkinu. Það er
gmnur minn að opinberir sjóðir hafi ver-
ið notaðir til þessara verka.
Það er gjarnan viðkvæðið að fisk-
vinnslufólk hér á Suðumesjum eigi meiri
möguleika. Það geti bara farið eitthvað
annað þegar fiskvinnuna skortir. Þetta er
PISTILL
Eftir Guðrúnu
Olafsdóttur varaformann
Verkalýðs- og
sjómannafélags
einfaldlega rangt. Ástæða er til að benda
á að atvinnulaus fiskvinnslukona hér er
nákvæmlega jafnmikið atvinnulaus og
fiskvinnslukona annarsstaðar á landinu.
Báðar eru atvinnulausar.
Atvinnuleysi vaxandi
Á Keflavíkurflugvelli hafa starfað
hundruð manna. Fólk, sem unnið hefur
fyrir beinhörðum gjaldeyri. Það fólk hef-
ur nú misst atvinnuöryggið. Fjölda fólks
hefur verið sagt upp störfum hjá Vamar-
liðinu og Islenskum aðalverktökum. Ein
uppsagnarhrinan gengur nú yfir og koma
þær til framkvæmda 1.
nóvember n.k. Það er vissulega ekki
bætandi á það atvinnuleysi, sem er nú
þegar. Auk þess kemur fókið á skrá sem
hefur verið í sumarafleysingum, þegar
vinnu lýkur í haust.
Það em sjálfsögð mannréttindi að all-
ar vinnufúsar hendur hafi vinnu. At-
vinnuleysið er andlega niðurdrepandi,
það brýtur niður einstaklinginn, það brýt-
ur niður fjárhagsafkomu heimilanna,
sundrar þeim og eyðileggur.
Ný tækifæri, nýr tími
Verkalýðshreyfingin verður að beita
öllum sínum kröftum til að benda á leiðir
til úrbóta. Berjast fyrir nýjum viðhorfum,
nýjum tækifærum. Minnkun fiskistofn-
anna er meiriháttar áfall fyrir alla þjóð-
ina. Við verðurn með sameiginlegu átaki
að vinna okkur út úr þeim vanda. Við
verðum að hugsa upp á nýtt, ýta burt aft-
urhaldssömum viðhorfum og halda mót
nýjum tíma.
Samningurinn um EES, þ.e. EFTA
þjóðanna við Evrópubandalagið, er að
mínum mati ljós í myrkrinu. Eg tel það
mjög þýðingarmikið að verkalýðshreyf-
ingin skynji þá möguleika, sem sá samn-
ingur gefur fiskverkafólki í landinu.
Hann gefur möguleika á
því að færa fiskvinnsluna aftur
inn í landið. Þær tollalækkan-
ir, sem fylgja samningnum,
gera það hagkvæmt að vinna
fiskinn hér heima í stað þess
að flytja hann út óunninn.
Þessir möguleikar munu, ef
rétt er á haldið, skapa hundruð
nýrra atvinnutækifæra um land allt.
Hræðsluáróður gegn EES-samningnum
ber vott um afturhald.
Telji menn hættu á ferðum ættu þeir
að hafa í huga að við getum sagt þessum
samningi upp með 12 mánaða fyrirvara.
Eg tel líka að huga verði að því að
nýta Keflavíkurflugvöll og þau tækifæri
sem hann hefur upp á að bjóða betur en
gert hefur verið. Fyrir löngu fékk Karl
Steinar samþykkta tillögu um stofnun
Fríiðnaðarsvæðis á Keflavíkurflugvelli.
Ríkisstjómir gerðu síðan ekkert. Eg veit
að nú er verið að vinna að þeim málum.
Það gengur seint en ég vona hafist verði
handa. Takist það mun það skapa fjölda
atvinnutækifæri. Þetta hefur öðrum þjóð-
um í vanda tekist.
Okkur verður að takast það
Að lokum minni ég á að ef við sökkv-
um okkur í svartsýni og svartnættistal
breytist ekkert. Ef við höldum mót nýj-
um tíma, sannfærð um að við eigum
möguleika getum við lyft Grettistaki.
Við Suðurnesjamenn munum leggja okk-
ur fram og það mun takast að skapa hér
atvinnu fyrir alla, fáum við sömu tæki-
færi og aðrir. Atvinnuleysisvofan þrífst á
afturhaldi og svartsýni. Atvinnuleysis-
vofuna rekum við burt með ferskum hug-
myndum og nýrri hugsun.
VINNAN