Vinnan - 01.09.1992, Síða 28

28
Nám er nauðsynlegt:
Vinnandi fólki býðst
f jölbreytt fræðsla
Þegar sumarfríinu lýkur og þaö
haustar aö er tími kominn til að
hyggja aö því hvernig skynsamlegt
sé að verja tómstundum vetrarins.
Margir eru enn haldnir þeim mis-
skilningi að skóli, og nám almennt,
sé aðeins fyrir ungt fólk. Þetta er
rangt; á síðustu árum hefur vaknað
skilningur á því að „skólaaldurinn"
spannar æfina alla. Fólk á öllum
aldri þarf reglulega að endurnýja og
bæta við þekkingu sína, ekki að-
eins til að vera gjaldgengt á vinnu-
markaðnum heldur líka til að fóta
sig í margbreytilegu samfélagi. Það
hefur sýnt sig að aldrað fólk sem
vanist hefur þátttöku í starfsnámi
og námskeiðum er betur í stakk
búið að takast á við umskiptin sem
fylgja starfslokum, en það fólk sem
ekki hefur bætt við og aukið mennt-
un sína.
Á síðustu árum hefur framboð á full-
orðinsfræðslu stóraukist. Öldungadeildir
framhaldsskólanna bjóða upp á lengra og
skemmra nám, þar sem fólk getur ýmist
stefnt að lokaprófi, til dæmis verslunar-
eða stúdentspróf, eða numið áhugaverðar
greinar án þess að stefna að tilteknum á-
fanga. Fyrir utan framhaldsskólana er
hægt að sækja fjölbreytt nám til annarra
fræðslustofnana. I bæklingi sem gefinn
er út á vegum menntamálaráðuneytis eru
tíundaðir yfir 80 aðilar sem auglýsa full-
orðinsfræðslu, framhaldsskólarnir með-
Efti 14 ára hvíldfór Ásta Sigurðardóttir í
öldungadeild og lauk stúdentsprófi í vor, eftir
sex ára nám, með vinnu og heimilisstörfum.
taldir. Kennslan er skipulögð þannig að
fólk getur sótt námið utan vinnutíma,
síðdegis, á kvöldin eða jafnvel um helg-
ar.
Fullorðinsfræðsla er alhliða
Hér getur verið um að ræða tóm-
stundanám, félagsmálafræðslu, fram-
haldsskólanám eða starfsmenntun. Það er
þess vegna engin afsökun að segja „þetta
er ekkert fyrir mig.“ Hvort sem fólk hef-
ur áhuga á að læra meira í hannyrðum,
ná tökum á því að vinna með tölvu, læra
að gera við bílinn sinn, bæta stafsetning-
una, fá þjálfun í fundarsköpum og ræðu-
mennsku, öðlast fæmi í erlendu tungu-
máli, bæta stærfræðikunnáttuna, fá inn-
sýn í íslendingasögumar, kynnast heim-
spekilegri hugsun, læra siglingafræði eða
rafsuðu þá er hægt að finna aðila sem
bjóða námskeið í þessum greinum, og
enn er ekki allt upp talið.
- Fullorðinsfræðsla er alhliða, hún get-
ur líka verið það að læra að lesa og
skrifa, ef því er að skipta, segir Snorri
Konráðsson framkvæmdastjóri Menning-
ar- og fræðslusambands alþýðu og bætir
við að fræðsluna þurfi að veita á mörg-
um stöðum, ekki bara í skólum, og í sem
flestum greinum.
Dæmi um óhefðbundið nám er nám-
skeið í mannlegum samskiptum sem sál-
fræðingamir Vilhelm Norðfjörð og Hugo
Þórisson hafa haldið undanfarin ár. Þeir
byrjuðu fyrir sex ámm með foreldranám-
skeið þar sem fjallað var um samskipti
foreldra og bami og foreldrar þjálfaðir í
að greina og leysa samskiptavanda við
bömin sín. Þegar frá leið buðu Vilhelm
og Hugo fyrirtækjum og verkalýðsfélög-
um upp á námskeið í mannlegum sam-
skiptum. Undanfarið hafa vagnstjórar
SVR sótt námskeið þar sem fjallað var
um samskipti við farþega. Vilhelm segir
sömu grunnhugmyndimar liggja að baki
öllum námskeiðunum, enda lúta sam-
skipti og samspil einstaklinga sömu
meginreglum hvort sem um er að ræða
heimili eða vinnustað.
Hvar á að byrja?
Þegar langur tími er liðinn frá því að
fólk var í skóla er hætt við að það vaxi
því í augum setjast aftur á skólabekk.
Námsráðgjafar ráðleggja fólki að fara sér
rólega til að byrja með. Ef hugur fólks
stendur til þess að fara í lengra nám, til
dæmis stúdentspróf, er hyggilegt að
byrja á einni eða tveim greinum til að sjá
hversu gengur. Betty Nikulásdóttir
hefur verið námsráðgjafi við Mennta-
skólann í Hamrahlíð. Hún segir fólk oft
hrætt við að ná ekki tökum á námsefninu
en reynslan sýni að sá ótti sé oftast á-
stæðulaus. Eitt helsta vandamálið fyrir
eldri nemendur er að ná því að einbeita
sér að náminu. Betty segir það þjálfunar-
atriði að æfa einbeitinguna. Þegar yfir
Mamma er að bilast
Fullorðið fólk tekur
nám sitt oftast mjög
alvarlega og leggur
hart að sér. Stundum
kemur streðið við
námsbækurnar börn-
unum spánskt fyrir
sjónir.
Ásta Sigurðardóttir, í
öldungadeild Fjölbrauta-
skóla Suðumesja, var að
undirbúa sig undir próf í
dönsku og hafði engan
til að hlýða sér yfir. Hún
settist inn í stofu heima
hjá sér og þuldi upphátt
danskar sagnir til að
leggja þær á minnið. Tvö
böm hennar komu aðvíf-
andi en fannst mamma
sín vera hálf undarleg og
drógu sig til hlés. Faðir
þeirra heyrði börnin hafa
eftirfarandi orðaskipti:
- Iss, það er betra að
falla en að bilast, sagði
annað þeirra.
- Nei, ef mamma fell-
ur á prófinu þá bilast hún
ömgglega, svaraði hitt
með áherslu.
VINNAN