Vinnan - 01.09.1992, Page 34

34
Gæðakröfur í námi
Gæðastjórn, gæðamat, gæðaeft-
irlit.
Þetta eru í hugum margra lykil-
orð þegar rætt er um að efla verk-
menntun í landinu. Aðrir stunda
sérstaka kennslufræði verkmennta.
- Ekki til þess að leysa lífsgát-
una, heldur til þess að hjálpa okkur,
segir Ingibergur Elíasson, kennari
við Iðnskólann í Reykjavík. Hann
var einn fimm íslendinga sem luku
fyrir stuttu tveggja ára framhalds-
námi fyrir verkmenntakennara.
Þeir sem segja gæðahugtakið
lykilorð telja að skólunum sé nauð-
syn að feta í fótspor fyrirtækj-
anna, sem meta framleiðsl-
una á gæðamælikvörðum. í
sparnaðarskyni eru skóla-
stjórnendur líka að reyna að
ná betri árangri með ánægð-
ari starfsmönnum og mark-
vissari vinnubrögðum.
- Hugmyndin er að virkja sem flesta
í skólastarfinu,segir Ingvar Asmunds-
son skólameistari Iðnskólans í Reykja-
vík. Þar er gæðastjómun beitt á nokkur
verkefni, sem flokkast sem „vanda-
mál” af sérstöku gæðaráði Iðnskólans.
Samhliða því sem uppeldislegri hlið
verkmenntakennslunnar hefur verið
gefin gaumur, hafa skólamir barist við
að ná endum saman fjárhagslega. I
spamaðartilraununum hefur mátt sjá
þess merki að það sé verkfræðslan sem
hefur orðið frekar fyrir skurðarhnífn-
um. Einfaldlega vegna þess að það
sparast meira með því að fækka
kennslutímum í verknámi en í bókleg-
um greinum. Skólastjómendur hafa
kvartað undan því að fjárveitingavaldið
taki ekki nægilega tillit til þess að það
kostar meira að útskrifa iðnaðarmann
en stúdent af bóknámsbraut.
Þrátt fyrir knöpp kjör - og líka
vegna þess að það er sparað á öllum
vígstöðvum - hafa skólamenn reynt að
finna leiðir til að ná settu marki á skil-
virkari hátt en áður. Einn liður í þeirri
viðleitni er að bæta gæði skólastarf-
sins.
Skipulag á öllum hæöum
í almennri framleiðslu hefur gæða-
hugtakið tengst áformum um að fá
gæðastimpil fyrir það sem er framleitt.
Á seinni árum hafa gæðin færst yfir á
almenn þjónustusvið og verksvið hins
opinbera.
í Iðnskólanum í Reykjavík er gæða-
stjómun beitt á ýmis verkefni innan
skólans.
- Hugmyndin er að virkja sem flesta
í skólastarfinu í stjómun og skipulagn-
ingu, segir Ingvar Asmundsson, skóla-
meistari Iðnskólans. Ingvar segir að í
píramídakerfi eins og í skólunum sé
hætta á að það séu einungis topparnir
sem stjómi. Með því að beita gæða-
stjómun sé séð fyrir því að það sé
skipulagt á öllum hæðum. Þegar lausn-
eftir
Þorlák H. Helgason
ir séu fundnar á þeim málum sem er
glímt við sé betur tryggt að góður andi
ríki í skólanum.
íslenskt atvinnulíf er að venja sig
við aðlögunina að Evrópu. Liður í því
er að laga framleiðsluna að gæðakröf-
um. Með því að efla gæðavitund meðal
starfsfólks skólanna er fetað í fótspor
atvinnulífs. Starfsfólk skólanna þarf að
vera meðvitað um þær kröfur sem
gerðar eru úti í atvinnulífinu Nemend-
ur verða að tileinka sér þau viðhorf að
framleiðslan uppfylli ákveðna staðla.
Á norrænni ráðstefnu um gæði í
kennslufræðum verkmenntunar, sem
var haldin á Islandi í júní sl. benti Dan-
inn Erik Kristensen á nauðsyn þess að
nemendur geti strax með jákvæðum
huga tekið þátt í gæðastarfi sem fer
fram í fyrirtækjunum. Verknámskól-
arnir ættu með ýmsum hætti að búa
nemendur undir það sem tæki við á
vinnustaðnum:
Gæðahugsunin þyrfti að koma inn í
allar námsgreinar og á öllum stigum
náms.
Skólinn mætti betur þörfum og ósk-
um þeirra sem ættu hlut að máli. Nem-
endur, kennarar, starfsfólk skólanna
fylgdust betur með árangrinum og
skráðu niðurstöður gaumgæfilega
Skólinn reyndi að draga fram sameig-
inlegan grunn, sem væri viðmiðun þeg-
ar að ákveðnu marki væri stefnt. Skól-
inn sé ævinlega undir það búinn að
breyta til jafnfram því sem starfsmenn
og nemendur efli með sér sjálfsgagn-
rýni og gát.
Á Norðurlöndum hefur verið lögð
mikil á hersla á gæðastjómun og gæða-
mat í skólastarfi. Stafar það ekki síst af
því að samkeppni meðal skóla hefur
aukist. í Danmörku fækkar nemendum
stöðugt og samtímis er þjarmað að
skólunum með minni fjárveitingu.
„Stöðumælakerfi“í fjárveitingum þýðir
að skálarnir fá fjármagn í samræmi við
nemendafjhölda og óbeint með tilliti til
árangurs. I samkeppni um sál-
imar er skólunum nauðsyn að
beita haldbærum mælikvörðum
á gæði einstakra námsleiða eða
námskeiða áður en kennsla
hefst, til þess að gera sér
gleggri mynd af því hvort
námsleiðimar séu álitlegar og
freistandi fyrir nemendur (í
samkeppni við aðra skóla).
Virkja sem flesta
Markmiðin eru ekki ósvipuð í
Danmörku og á Islandi. Hér á landi
fjölgar þó nemendum á sama tíma og
þeim fækkar stórlega í Danmörku.
Spamaður í íslenskum skólum og
danska stöðumælakerfið kalla þó að
ýmsu leyti á svipaðar lausnir á
vandanum.
Ingvar Ásmundsson skólameistari
Iðnskólans, telur nauðsynlegt að
hagræða í skólastari með því að kalla
til starfsfólk skólanna.
- Það er heppilegra að vinna að
gæðamálum með fólki innan skólans
en að kalla til einhverja sérfræðinga
sem seinna skila skýrslu og veita
fyrirmæli um hvað gera skuli.
Menn gera hlutina með sínu lagi.
Þess vegna er mikilvægt að virkja sem
flesta. Það tryggir frekar að það sem
gert er sé skynsamlegt fyrir skólann í
heild.
Nokkur svið hafa verið undir í Iðn-
skólanum. Sérstakt gæðaráð veltir fyrir
sér því sem það telur að megi
betrumbæta. Séu menn ekki sammála
um að það sé vandamál er ekki ráðist
að meininu. Ingvar Ásmundsson segir
að takist vel til í þeim 5-6 verkefnum
VINNAN