Börn og menning - 01.04.2003, Qupperneq 20

18
Börn og menning
Bjarni Guðmarsson
Köttur í stígvélum og krakkar á spariskóm
Stígvélaði kötturinn: Sjónleikhúsið sýnir í
samstarfi við Leikfélag Reykjavíkur á Litla
sviðinu í Borgarleikhúsinu
Handrit: Valgeir Skagfjörð og Stefán
Sturla Sigurjónsson
Leikstjórn, tónlist og söngtextar:
Vatgeir Skagfjörð
Leikmynd og búningar: Leikhópurinn
Leikarar: Jakob Þór Einarsson, Hinrik Hoe
og Stefán Sturla Sigurjónsson
Loftið var rafmagnað í sal Litla sviðs
Borgarleikhússins, laugardag einn í
aprílbyrjun; flest sæti voru setin örsmáum
leikhúsgestum sem héldu fast í snuddurnar
sínar og margir virtust vera að koma í
leikhús í allra fyrsta sinn. Það var heldur
ekki örgrannt um að sumir væru öldungis
grunlausir um það út á hvað leikurinn gekk
- spennan beindist því meir að gottinu en
að sviðinu. Á tilsettum tíma strigsuðu þrír
ábúðarmiklir leikarar inn á sviðið og hófu
rúmlega hálftíma langt leikhúsævintýri.
Það er sannarlega mikilvægt viðfangsefni
að búa til leikhúsverk handa allra yngstu
áhorfendunum og sennilega ákaflega
vanmetið. Sjónleikhúsið sem stendur að
uppfærslunni á Stigvélaða kettinum hefur
þetta þó beinlínis sem meginstefnu í starfinu
og leggur áherslu á að segja börnum sögur
og ævintýri án þess að notast við flókinn
sviðsbúnað.
Það gilda nokkuð önnur lögmál í barna-
leikhúsi af þessu tagi en öðrum leikhúsum
og þeir sem standa að Stigvélaða kettinum
voru greinilega meðvitaðir um þau. Fyrsta
reglan er að þeir sem leikið er á (í tvennum
skilningi) séu með á nótunum, taki þátt í
leiknum og leggi sitt eigið ímyndunarafl
í púkkið. Úr verður nokkurs konar
heiðursmannasamkomulag sem gengur
út á að ef „míns" gerir þetta skal „þíns"
bregðast við með svofelldum hætti. Setji
leikari t.d. upp rana, Ijónsmakka eða veiðihár
trúi áhorfandinn að sinu leyti því að á sviðinu
standi ekki lengur leikari heldur heill fíll, Ijón
eða köttur.
Komist slíkt samkomulag á eru engin
takmörk fyrir því sem hægt er að gera
i leikhúsinu, ekki fremur en á öðrum
leikvöllum. Oft notuðu leikararnir í Stigvélaða
kettinum einmitt leiki og leikföng, sem ætla
má að krakkarnir þekki, til að koma sögunni
til skila.
Er skemmst frá því að segja að prýðisgóðir
samningar tókust millum krakkanna og
leikendanna og hið sígilda ævintýri um
köttinn klóka lifnaði með bráðskemmtilegum
hætti á sviðinu. Velþekkt ævintýrið
auðveldaði án vafa mörgum að fylgjast
með gangi mála og einföld sönglög Valgeirs
Skagfjörð lyftu geði gestanna.
Sviðsmyndin er mjög einföld; baktjald,
stigar og tröppur, koffort og hæfileg trúgirni
reyndist allt sem til þurfti. Sama má segja um
gervi og búninga, einföld skipti á höfuðfati
nægði til að færa heim sanninn að nú væri
elsti malarasonurinn farinn sinn veg og
miðsonurinn kominn í hans stað. Og með
þessum ráðum gátu leikararnir þrír brugðið
sér í allra kvikinda líki fljótt og örugglega.
Af því hér var mikið lagt upp úr nálægð
var að vísu nokkuð þröngt um leikara og
ekki bætti úr skák að þeir voru nánast
bundnir af brú sem er hluti leikmyndar
úr allt annarri leiksýningu. Fyrir vikið voru
ferðir þeirra þremenninga um leikrýmið ekki
sérlega flóknar né fjölbreytilegar, dýptina
vantaði.
Það breytti þó ekki því að þeim
félögum tókst að lífga á sviðinu kostulegt
persónugallerí. Hinrik Hoe lék m.a.
hófstilltan malarasoninn sem erfir kött og
hlýtur í framhaldinu bæði kóngsríki og
prinsessu (leikin af Barbie-dúkkul). Stefán
Sturla var m.a. ansi skuggalegur og mjög
drambsamur galdrakarl sem breytti sér
án fyrirhafnar í margvísleg kvikindi og
lét sig hverfa undir lokin. Hann var líka