Börn og menning - 01.04.2003, Qupperneq 22

20
Börn og menning
Bómullarbarn fer í sveit
Gaggalagú
Hafnarfjarðarleikhúsið
Höfundur: Ólafur Haukur Símonarson
Leikstjóri: Eriing Jóhannesson
Lög og textar: Ólafur Haukur Símonarson
Leikarar: Jón Páll Eyjóifsson, Halla Margrét Jóhannesdóttir, Vala Þórsdóttir
Bómullarbarnið Nonni er sendur til sumar-
dvalar einn síns liðs á ókunnan sveitabæ þar
sem lífið og allur aðbúnaður er gjörólikur
því sem hann á að venjast í Reykjavík. Það
er Silja, heimasætan á bænum, sem kallar
Nonna bómullarbarn vegna þess að hann
er með mjúkar hendur sem augljóslega
hafa ekki verið notaðar til erfiðisverka
fram að þessu. En áður en sumarið er
liðið hafa mjúku hendurnar hans Nonna
líklega verið orðnar dálitið hrjúfar því
i sveitinni verða allir að vinna fyrir mat
sínum. Hann þarf að moka flórinn, reka
niður girðingarstaura, slá með orfi og Ijá
og hamast við heyskapinn þar til þreytan
ber hann ofurliði.
Gamaldags sveit
í leikritinu Gaggalagú eftir Ólaf Hauk
Sfmonarson sem Hafnarfjarðarleikhúsið
sýnir um þessar mundir er brugðið upp
mynd af þeirri sveitasælu sem fjölmargir
Reykjavíkurkrakkar á fyrri hluta nýliðinnar
aldar upplifðu sumar eftir sumar þegar þeir
voru sendir í sveit sem matvinnungar. Á
bænum í Gaggalagú hefur vélvæðing ekki
hafið innreið sína og vafamál hvort búið sé
að leggja rafmagn. Saltfiskur er á borðum
í öll mál nema á laugardögum þegar boðið
er upp á saltkjöt. Hreinlætisaðstaða er engin
þannig að fólkið fer sjaldan í bað og þá er
bara boðið upp á balaþvott. Já, hún er ansi
fornfáleg, sveitin hans Nonna og kannski
ekkert út á það að setja ef sögumaðurinn
væri ekki svona unglegur. Sú sveit sem
þarna er lýst er nefnilega frá dögum afa
og ömmu, jafnvel langafa og langömmu.
Sögumaðurinn á að vera Nonni sjálfur
fullorðinn maður að rifja upp æsku sína.
En eftir útliti hans að dæma gæti sagan
hafa gerst fyrir 20 - 25 árum og þá hefur
nú tæplega verið stundaður búskapur með
þessum hætti á nokkrum bæ á íslandi! Eða
eins og 10 ára áhorfandi sagði: „Sveitin
er allt of gamaldags miðað við Nonna
fullorðinn - alveg frá í gamla, gamla daga
- miklu meira gamaldags en í sögunum úr
sveitinni hennar mömmu."
Lífið í sveitinni venst smám saman
Nonni er ósköp aumur til að byrja með,
finnst maturinn vondur, lyktin ógeðsleg og
hann þráir að komast heim til Reykjavíkur og
fá lærissneiðar í brúnni sósu, með grænum
baunum og sínalkó - og spila fótbolta.
Heimilisfólkið, bóndinn sem er síspýtandi,
skrollandi húsfreyjan og heimasætan Silja,
gerir góðlátlegt grín að þessari reynslulausu
veimiltítu sem þau hafa tekið að sér og smám
saman venst Nonni lífinu í sveitinni. Þegar
sumarið er á enda kveður heimilisfólkið
hann með söknuði enda strákurinn búinn að
sanna sig. Heimasætan Silja kveður Nonna
með heitum kossi og hafði 10 ára áhorfandi
orð á því að það væri skrýtið að það þyrfti
svona oft að vera eitthvað um ást í barnaefni
- sér fyndist það bara asnalegt og leiðinlegt
og oft eyðileggja.
Jákvæður boðskapur
En það er ekki eingöngu „vondu að venjast"
því í sveitinni lærir Nonni það að öll náttúran
er lifandi og hefur tilfinningar og dýrin tala
mannamál. Hvert dýr hefur sinn sérstaka
karakter; kýrin er djúpvitur og hefur lært
margt af því að hlusta á útvarpið sem er látið
ganga í fjósinu. Þaðan hefur hún allt sitt vit,
m.a. á ensku knattspyrnunni og er eldheitur
aðdáandi Manchester United. Hænan Perla
þráir heitt að fá að liggja á eggjunum og
eignast unga. Heimalningurinn Salómon vill
ekki kannast við að hann sé kínd enda bítur
hann ekkí gras heldur vill mjólk, hafragraut
og sykur og fúlsar aldeilis ekki við prins pólói
þegar Nonni býður honum það. Túnrollan