Fréttablaðið - 22.10.2021, Qupperneq 4

Stefán Kári Sveinbjörnsson
verkfræðingur hefur þróað
hugbúnað til að reikna
raunverulegt kolefnisspor
fyrirtækja. Hann segir niður-
stöðurnar koma fólki á óvart,
sér í lagi stórt kolefnisspor
matvæla. Hann flytur erindi á
Degi verkfræðinnar í dag.
birnadrofn@frettabladid.is 
UMHVERFISMÁL „Fólk fær alltaf smá
áfall þegar það sér niðurstöðuna en
svo sér það tækifærið til breytinga,“
segir Stefán Kári Sveinbjörnsson,
verkfræðingur og framkvæmda-
stjóri Greenfo. Hann flytur erindi á
Degi verkfræðinnar sem fram fer á
Reykjavík Hilton Nordica í dag.
Erindið ber yfirskriftina Hvert er
þitt raunverulega kolefnisspor? en
Stefán hefur ásamt félögum sínum
hjá Greenfo þróað gervigreindar-
hugbúnað sem reiknar kolefnisspor
fyrirtækja. „Þegar fyrirtæki reikna
kolefnisspor sitt þá reikna þau bara
lítinn hluta af því, kannski elds-
neyti, rafmagn og úrgang, en vanda-
málið er að 92 prósent af kolefnis-
sporinu koma frá virðiskeðjunni
okkar,“ segir Stefán.
„Það er í rauninni allt sem við
kaupum, sama hvort það er tölva,
þjónusta eða húsgögn, það fer bara
eftir því hvernig fyrirtækið er,“
útskýrir Stefán. Hugbúnaðurinn
reiknar allt kolefnisspor fyrirtækj-
anna, meðal annars út frá fjárhags-
bókhaldi þeirra.
„Þannig vitum við nákvæm-
lega hvað þau eru að kaupa og svo
greinir gervigreindin það og reikn-
ar kolefnissporið út með töluverðri
nákvæmni. Þá getur fyrirtækið
séð nákvæmlega hvað það er sem
stækkar kolefnissporið og breytt
því,“ segir Stefán.
Eftir að raunverulegt kolefnis-
spor fyrirtækjanna hefur verið
reiknað út getur Greenfo veitt ráð-
leggingar um það hvernig megi
minnka sporið, til að mynda mælt
með vörum með minna kolefnis-
spor.
Stefán segir það sína upplifun að
f lestir vilji gera betur þegar kemur
að umhverfismálum, fæstir viti
þó hver sé best leiðin. „Eitt vanda-
málið með loftslagsmál er að þau
eru í rauninni gagnamál. Fólk veit
ekki hvernig það á að reikna kol-
efnissporið sitt eða hvernig það á
að minnka það. Er kannski bara
meðvitað um jarðefnaeldsneytis-
notkun sína en í raun ekki allt hitt,“
segir hann.
Aðspurður hvort einstaklingar
geti nýtt sér gervigreindina til að
reikna sitt raunverulega kolefnis-
spor segir Stefán það verða hægt í
framtíðinni. „Það verður hægt að
yfirfæra þetta á einstaklinga á auð-
veldan hátt en núna einbeitum við
okkur að fyrirtækjum,“ segir hann.
Stefán segir þann þátt sem komi
fólki mest á óvart eftir að kolefnis-
sporið hafi verið reiknað út vera
matvæli. „Það er vel þekkt að rautt
kjöt er með hæsta kolefnissporið
en kolefnisspor matvæla kemur
fólki mest á óvart. Þegar fólk hefur
svo fengið þessar upplýsingar þá
breytist kauphegðun þess hratt.“
Ásamt Stefáni f lytur fjöldi fólks
erindi tengd verkfræði á Degi verk-
fræðinnar í dag. Þar verður Ten-
ingurinn einnig af hentur í fyrsta
sinn, verðlaun Verkfræðingafélags
Íslands fyrir framúrskarandi verk-
efni á sviði verkfræði. Teninginn
átti að veita í fyrsta sinn á síðasta
ári en vegna Covid-19 verða veittar
tvær viðurkenningar í ár, fyrir árin
2019 og 2020. ■
Fá áfall þegar þau sjá kolefnissporið
Stefán segir
stórt kolefnis-
spor matvæla
koma mörgum
á óvart þegar
niðurstaða
útreikninga á
raunverulegu
kolefnisspori
liggi fyrir.
FRÉTTABLAÐIÐ/
ERNIR
Þegar fyrirtæki reikna
kolefnisspor sitt þá
reikna þau bara lítinn
hluta af því.
Stefán Kári
Sveinbjörnsson,
verkfræðingur
og fram-
kvæmdastjóri
Greenfo
bth@frettabladid.is
STJÓRNMÁL Írakar hafa bannað
þingmönnum að skipta um lið ef
grunur leikur á að f lutningurinn
sé til þess eins að komast nær kjöt-
kötlunum.
Ingibjörg Sólrún Gísladóttir, sem
stýrir starfi fyrir Sameinuðu þjóð-
irnar í Írak þar sem kosningamál
eru hluti verkefna, segir að Íslend-
ingar geti dregið lærdóm af Írökum
í þessum efnum.
„Þeir settu í kosningalög að þing-
kjörnir þingmenn geta ekki skipt um
flokk eða fylkingu, það er að segja
kosningabandalag. Ef þeir hafa verið
kjörnir á þing sem hluti af flokki eða
bandalagi þá geta þeir ekki skipt um
lið,“ segir Ingibjörg Sólrún.
Markmið löggjafarinnar er að
koma í veg fyrir hættu á að þing-
menn geti sætt færis með flutningi
ef þeir sjá að f lokkur þeirra eða
kosningabandalag sé ekki líklegt til
að komast í ríkisstjórn.
Ingibjörg Sólrún segir að líkja
megi völdunum við kjötkatla. Ekki
sé eðlilegt að einstaklingar hlaupi
á milli, enda séu það flokkar þeirra
Íslendingar læri af reglum hjá Írökum vegna flokkaflakks
Ingibjörg Sólrún
Gísladóttir
sem fólk kýs, ekki sé um að ræða per-
sónukjör. „Það er mikil spilling í Írak
og menn eru að reyna að takast á við
hana, löggjöfin er liður í að stöðva
það.“
Spurð hvort Íslendingar geti
dregið lærdóm af Írökum í þessum
efnum, játar Ingibjörg Sólrún því.
Það geti þó gerst að menn vilji skipta
um flokk þegar komið sé inn á kjör-
tímabil vegna tiltekinna mála. Ann-
ars sé oft hætta á hrossakaupum.
Hún minnir á að í tímans rás hafi
verið gerðar ýmsar athugasemdir
við íslensku kosningalöggjöfina.
Öryggis- og samvinnustofnun Evr-
ópu hafi sinnt eftirliti hér á landi og
ýmsar ábendingar verið gerðar. Því
miður hafi þeim ekki verið sinnt sem
skyldi, eitt dæmi sé jöfnun atkvæða.
„Við megum ekki vera svo hroka-
full að halda að allt sé í lagi hjá okkur
og að við getum ekkert af öðrum
þjóðum lært,“ segir Ingibjörg Sólrún,
fyrrverandi forsætisráðherra.
Þung orð hafa fallið um flokka-
flakk vegna máls Birgis Þórarins-
sonar sem færði sig úr Miðflokknum
yfir í Sjálfstæðisflokkinn tveimur
vikum eftir kjördag. ■
birnadrofn@frettabladid.is
HEILBRIGÐISMÁL Í september síðast-
liðnum liðu að meðaltali 29 dagar
frá því að kona fór í leghálsskimun
á heilsugæslu þar til hún fékk niður-
stöðu. Í janúar 2020 var meðalsvar-
tími hátt í 240 dagar. Þetta kemur
fram á vef Heilsugæslunnar.
Stysti svartíminn í september var
þrettán dagar. Þá fengu 99 prósent
kvenna svar á innan við 40 dögum.
Um síðustu áramót færðist leg-
hálsskimun frá Krabbameinsfé-
laginu til Heilsugæslunnar. Skim-
unin kostar 500 krónur en áður gat
kostnaður orðið allt að 8 til 10.000
krónur. ■
Svara fyrr en áður
eftir skimanir
Meðalbiðtími eftir svari var í sept-
ember 29 dagar. FRÉTTABLAÐIÐ/GETTY
KLETTAGÖRÐUM 8—10 / HÁTÚNI 2A / SUÐURHRAUNI 2B / LYNGHÁLSI 2
TÍMAPANTANIR Á KLETTUR.IS OG Í SÍMA 590 5100
Bókaðu
dekkjaskiptin
á klettur.is
gar@frettabladid.is
SVEITARSFÉLÖG Byggðaráð Húna-
þings vestra segist ekki sjá fram á
„beinan ávinning“ af sameiningu
við Strandabyggð, Árneshrepp,
Kaldrananeshrepp, Reykhólahrepp,
Dalabyggð og Húnaþing vestra. Til
að meta hugsanlega framtíðarsam-
einingarkosti sé þörf á frekari við-
ræðum milli sveitarfélaganna. ■
Sjá ekki ávinning
af sameiningu
4 Fréttir 22. október 2021 FÖSTUDAGURFRÉTTABLAÐIÐ