Morgunblaðið - 19.05.2022, Blaðsíða 58

58 MENNING
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 19. MAÍ 2022
Silja Björk Huldudóttir
silja@mbl.is
„Hamlet er ein af grunnsögunum í heiminum
sem við viljum endurtekið láta segja okkur,“
segir Bergur Þór Ingólfsson sem leikstýrir
Hamlet eftir William Shakespeare í þýðingu
Þórarins Eldjárns sem er útskriftarverkefni
nemenda leikarabrautar Listaháskóla Íslands
þetta árið. Uppfærslan
verður frumsýnd í Sam-
komuhúsinu á Akureyri í
kvöld og sýnd þar næstu
tvö kvöld, en í framhaldinu
frumsýnd í Kassanum í
Þjóðleikhúsinu 25. maí og
sýnd fram í júní. Aðgangur
er ókeypis, en bóka þarf
miða á vefnum tix.is.
Útskriftarnemendur árs-
ins eru Arnar Hauksson,
Arnór Björnsson, Elín Sif
Halldórsdóttir, Guðrún Kara Ingudóttir,
Jökull Smári Jakobsson, Sigurður Ingvars-
son, Starkaður Pétursson, Unnur Birna J.
Backman og Vigdís Halla Birgisdóttir. Hóp-
urinn samdi tónlist verksins í samvinnu við og
undir stjórn Jóns Sigurðar Gunnarssonar sem
er útskriftarnemi úr skapandi tónlistarmiðlun
frá LHÍ, sem og leikstjóra uppfærslunnar.
Leikmynd og búninga hannar Brynja Björns-
dóttir og lýsingu hannar Ólafur Ágúst Stef-
ánsson.
Eintalið fræga verður samtal
„Þetta er annar Hamletinn minn,“ segir
Bergur Þór, en hann leikstýrði eigin leikgerð
á verkinu sem frumsýnd var í Borgarleikhús-
inu 2014 undir titlinum Hamlet litli. „Hamlet
er ein af þessum grunnsögum sem hafa verið
sagðar í árþúsundir í ólíkum myndum. Shake-
speare skrifaði frábæran texta, sem Þórarinn
Eldjárn hefur þýtt á aðgengilegri hátt en áður
hefur heyrst og ég laga handritið að hópnum
þannig að við getum sagt þessa sögu á heiðar-
legan og fallegan hátt,“ segir Bergur Þór.
Þegar kemur að vali verka fyrir útskriftar-
hóp leikara er oft vandasamt að finna verkefni
þar sem allir nemendur fá tækifæri til að
skína. Í ljósi þess að Hamlet er áberandi
stærsta hlutverk verksins liggur beint við að
spyrja hvort allir í hópnum fái að túlka
Hamlet?
„Þetta er eðlileg spurning sem ég spurði
sjálfan mig í vinnuferlinu. Það kom alveg til
greina að láta alla leika Hamlet, en það fór
þannig að þau eru bara að leika föst hlutverk,
en textanum er skipt milli persóna með öðrum
hætti en vanalega. Sem dæmi er „Að vera eða
ekki vera“ ekki eintal heldur samtal hjá okk-
ur,“ segir Bergur Þór og bendir á að sem út-
gangspunkt sé hann að vinna með vinahóp í
verkinu sem samanstandur af Hamlet, Ófelíu,
Laertes, Hórasi, Gullinstjörnu og Rósinkranz.
En meðal þess sem leikhópurinn sé að skoða
sé hvað gerist þegar traustið í vinahópnum
rofnar.
„Verkið fjallar um umkomuleysi okkar
gagnvart hvert öðru, hvernig við högum
okkur og hvernig við bregðumst við. Í grunn-
inn fæðumst við saklaus og höfum svo val.
Mannlegt eðli innan gæsalappa hefur lítið
breyst. Litningar og gen hafa ekkert breyst.
Það eru yfirleitt bara aðstæðurnar sem geta
gert okkur grimm,“ segir Bergur Þór og
bendir á að sagan af Hamlet sé sígild og tali
því sterklega til áhorfenda.
Það hlýtur að vera gaman fyrir þig sem
sviðshöfund að fá tækifæri til að móta þína
eigin leikgerð sem þjónar þörfum og sýn leik-
hópsins?
„Ég vinn eiginlega alltaf svoleiðis. Ég lít
svo á að hlutverk mitt sem leikstjóri sé að
koma auga á hæfileika þátttakenda og skapa
aðstæður til að virkja þá hæfileika og draga
fram þannig að allir í hópnum fái að njóta sín.“
Sérðu fyrir þér að útskriftarhópurinn muni
skila sér fljótlega inn í leiklistarsenuna hér-
lendis?
„Heldur betur. Þetta er rosalega hæfileika-
ríkt og fallegt fólk. Það er auðvitað Covid-
flöskuháls í bransanum, þar sem sýningar
færast milli leikára, þannig að það er kannski
ekki á vísan að róa hjá stofnanaleikhúsunum
enda ekki mikið verið að ráða. Í þeim skilningi
er Covid ekki búið og á ábyrgð pólitíkusanna
að útskriftarnemendurnir fái verðskuldaðan
vettvang til að halda áfram að rækta hæfileika
sína, enda er búið að fjárfesta heilmikið í
þessu listafólki á námsárum þeirra í LHÍ og
mikilvægt að þau fái tækifæri til að nýta nám
sitt í starfi við listsköpun.“
Finnst þér þú með þessari sýningu vera bú-
inn að afgreiða Hamlet í eitt skipti fyrir öll
eða gætirðu hugsað þér að setja Hamlet upp í
þriðja sinn og rannsaka enn fleiri þræði
verksins?
„Ég væri alveg til í það að setja verkið strax
upp aftur með 40 leikurum og 15 manna
hljómsveit. Og svo vinna með það strax aftur,“
segir Bergur Þór og tekur fram að klassísk
verk bjóði nánast upp á óendanlega margar
túlkunarleiðir sem gaman sé að skoða. „Við
erum sögufólk og segjum sögur. Í sögunum
ræktum við það sem kallað hefur verið
mennska. Við þekkjum það öll að vilja láta
segja okkur sömu söguna aftur og aftur.
Hamlet brýnir það fyrir Hórasi undir lok
verksins að hann skuli segja söguna aftur og
aftur, þannig að sagan endurtaki sig hugsan-
lega ekki en hugsanlega til þess að við gerum
eitthvað uppbyggilegra en að heyja stríð.“
Leyfum okkur ákveðinn kynusla
Mér skilst að hlutverk bæði Hamlets og
Gullinstjörnu séu leikin af konum. Hvað kem-
ur til?
„Markmið mitt með því vali er meðal ann-
ars að spurningin um það hver leikur hvaða
kyn verði óþörf. Á tímum Shakespeares fóru
karlmenn með öll hlutverkin og túlkuðu bæði
konur og karla, þannig að hvers vegna ættum
við ekki að geta leyft okkur ákveðinn kynusla í
okkar nálgun? Við erum ekki að skipta um
kyn á Hamlet heldur er hlutverkið einfaldlega
leikið af konu. Ég legg það fyrir sjálfan mig,
hópinn og áhorfendur að meta hvað sé áhuga-
vert við það að nálgast hlutverkin með þess-
um hætti. Í þessu felst engin önnur yfirlýsing
en bara að skoða þetta á þennan máta.“
Hvaða verkefni bíða þín í haust?
„Við Þorsteinn Bachmann munum skipta
með okkur hlutverki Antons í Emil í Kattholti.
Allt næsta leikár mun ég leika í Borgarleik-
húsinu,“ segir Bergur Þór sem m.a. mun leika
í Macbeth eftir Shakespeare í leikstjórn
Uršule Bartosevièiûtë. „Uršule er ungur og
spennandi leikstjóri sem fékk hæstu einkunn
á öllum prófum sínum í skólanum í Vilnius og
er komin með fasta stöðu við stærsta leikhúsið
í Berlín, sem er eitt af stærri leikhúsunum í
heiminum. Það verður rosalega gaman að fá
sprenglærðan en um leið ungan leikstjóra í
þetta verkefni,“ segir Bergur Þór að lokum.
Ljósmynd/Auðunn
Hæfileikar „Ég lít svo á að hlutverk mitt sem leikstjóri sé að koma auga á hæfileika þátttak-
enda og skapa aðstæður til að virkja þá hæfileika,“ segir Bergur Þór Ingólfsson leikstjóri.
„Að koma auga á hæfileika“
- Útskriftarnemendur leikarabrautar Listaháskóla Íslands frumsýna Hamlet - Meðal þess sem
hópurinn skoðar er hvað gerist þegar traustið í vinahópnum rofnar, segir leikstjórinn Bergur Þór
Bergur Þór
Ingólfsson
SÍÐUMÚLA 9, REYKJAVÍK • DALSHRAUNI 13, HAFNARFIRÐI • TRYGGVABRAUT 24, AKUREYRI • S: 560 8888 • vfs.is
SAG
EIN RAFHLAÐA
+ Öll verkfæri fyrir garðinn,
heimilið og bílskúrinn
A
vfs.is
Fimm glæný og spennandi tón-
verk verða frumflutt á tónleikum
í kvöld í Salnum í Kópavogi og
Kópavogskirkju en þau spretta öll
úr hljóðheimi Kópavogs, eins og
það er orðað í tilkynningu. Verk-
in voru samin að beiðni Salarins í
Kópavogi. Auglýst var eftir um-
sóknum haustið 2020 og tón-
skáldin valin úr stórum hópi um-
sækjenda. Tónskáldin eru Gunnar
Gunnsteinsson, Ingibjörg Frið-
riksdóttir (Inki), Ríkharður H.
Friðriksson, Úlfur Eldjárn og
Þóranna Björnsdóttir og eiga
verk þeirra rætur í Kópavogi með
einum eða öðrum hætti og eru
„háværar lofgjarðir til Kópavogs
sem vöggu pönksins, ljóðrænar
hugleiðingar um pípulagnir og
Kópavogsraddir, hipphopp-skotin
minningabrot úr Kvennafangels-
inu og altarishljóð úr Kópavogs-
kirkju“, eins og
segir í tilkynn-
ingu. Kynnir á
tónleikunum
verður útvarps-
maðurinn Guðni
Tómasson og
verða eftirfar-
andi verk flutt:
„Pípuorgelkons-
ert“ eftir Gunn-
ar Gunn-
steinsson, „Brotabrot: Minningar
úr Kvennafangelsinu“ eftir Ingi-
björgu Friðriksdóttur, „Hljóð-
verk“ eftir Ríkharð H. Friðriks-
son, „Hamraborgin – óður til
hávaða“ eftir Úlf Eldjárn og „Alt-
arishljóð – fyrir Kópavogskirkju“
eftir Þórönnu Björnsdóttur.
Tónleikarnir hefjast kl. 19.30
og má frekari upplýsingar finna á
salurinn.kopavogur.is.
Fimm tónverk frumflutt í Kópavogi
Guðni
Tómasson
Vortónleikar Kórs Akraneskirkju
verða haldnir í Vinaminni, safn-
aðarheimili Akraneskirkju, í
kvöld kl. 20. Þar verður m.a.
fluttur „Fuglakabarett“ þeirra
Daníels Þorsteinssonar og Hjör-
leifs Hjartarsonar á svokölluðu
Kaffihúsakvöldi kórsins. Tríó
Daníels Þorsteinssonar leikur
með en það skipa Guðjón Þor-
láksson á kontrabassa, Einar
Scheving á trommur og Daníel
Þorsteinsson á píanó. Einnig
kemur fram
ungur Skaga-
maður og rapp-
ari, Dagur Karl,
og tekur sér
hlutverk síla-
mávsins. Boðið
verður upp á
kökur og kræs-
ingar.
Stjórnandi
kórsins er Hilm-
ar Örn Agnarsson.
Vortónleikar Kórs Akraneskirkju
Hilmar Örn
Agnarsson