Morgunblaðið - 23.05.2022, Síða 14

14
MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 23. MAÍ 2022
Hægt er að lýsa skoðun á ritstjórnargreinum Morgunblaðsins á http://www.mbl.is/mogginn/leidarar/
Joe Biden for-
seti Banda-
ríkjanna er á
ferð um Asíu þessa
dagana, þeirri
fyrstu frá því að
hann tók við sem forseti fyrir
rúmum tveimur árum. Ferðin á
að efla tengslin við lýðræð-
isríkin í álfunni og það er út af
fyrir sig verðugt markmið. Þó
verður ekki framhjá því litið að
Biden ferðast í skugga óskipu-
legs flótta Bandaríkjahers frá
Afganistan, flótta sem var í
senn óþarfur, stórskaðlegur og
samkvæmt beinum fyr-
irmælum Bidens.
Afleiðingar hrakningar
Bandaríkjahers frá Afganistan
má sjá í landinu hvert sem litið
er. Talíbanar eru við sama hey-
garðshorn og fyrr þó að þeir
tali á þann veg að þeir hafi
heldur mildast í ofsóknum sín-
um gegn konum og stúlkum.
Nýjasta dæmið um þessar of-
sóknir er að konur á sjónvarps-
skjám Afgana hylja nú andlit
sín, en þar til í gær var látið
nægja að hafa þær með slæðu
yfir hárinu, svipaða þeirri sem
farin er að sjást æ oftar á Vest-
urlöndum og er vafasamur
vitnisburður um bætta stöðu
allra kvenna þar. Í þeim efnum
er því miður hætt við að gæð-
unum sé að verða nokkuð mis-
skipt.
Kúgun kvenna í sjónvarpi í
Afganistan fylgir í kjölfar
margs konar annarrar kúgunar
kvenna þar í landi eftir að ta-
líbanar tóku við. Búið er að
takmarka nám stúlkna og mun
það hafa æ alvarlegri áhrif á
samfélagið eftir því sem árin
líða. Þá þurfa konur að hylja
andlit sín utan dyra og ekki er
ætlast til að þær ferðist um
fylgdarlaust.
Allar líkur eru á að þetta
ástand eigi enn eftir að versna
því að talíbanar reyna að vinna
í því að fá önnur ríki til að létta
af efnahagslegum hömlum sem
lagðar voru á land-
ið við valdatöku
þeirra og reyna því
að sýna sínar bestu
hliðar. Dæmi um
þetta er fundur
sem sérstakur erindreki
stjórnvalda í Bandaríkjunum
átti með talíbönum á laugardag
þar sem málefni kvenna og
stúlkna í landinu voru meðal
annars á dagskrá. Í yfirlýsingu
sem erindrekinn sendi frá sér
sagði að stúlkur yrðu að fá að
fara aftur í skóla og konur að fá
frelsi til að ferðast og vinna án
takmarkana, en hætt er við að
talíbanar geri lítið með slíkt tal
eftir hraksmánarlegan flótta
Bandaríkjahers frá landinu.
En það er ekki aðeins holur
hljómur í yfirlýsingu sérstaka
erindrekans, orð Bidens sjálfs í
ferð sinni til Suður-Kóreu um
Norður-Kóreu voru engu
meira sannfærandi eftir það
sem á undan er gengið. Í svari
við fyrirspurn blaðamanns í
Seoul um mögulegar kjarn-
orkuvopnatilraunir Norður-
Kóreu sagði forsetinn: „Við er-
um búin undir allt sem Norður-
Kórea kann að gera. Við höfum
hugsað vandlega um hvernig
við bregðumst við hverju sem
þeir gera. Ég hef ekki áhyggj-
ur, ef það er það sem þú ert að
gefa í skyn.“ Þessi orð eru
óneitanlega sjálfstætt
áhyggjuefni.
Norður-Kórea hefur gert
ýmsar tilraunir með vopn að
undanförnu og gert er ráð fyrir
að ný tilraun verði gerð með
kjarnorkuvopn í kjölfar heim-
sóknar Bidens. Slík tilraun
væri í samræmi við sömu
kveðju sem Norður-Kórea
sendi frá sér eftir Asíuferð
Obama forseta árið 2016 og
ekki endilega ástæða til að ætla
að meiri virðing sé borin fyrir
Biden í þessum heimshluta,
hvort sem það mun birtast með
óhugnanlegri sprengingu eða
öðrum hætti.
Hrakfarir Bidens í
Afganistan lita ferð
hans nú um Asíu}
Ferð í skugga flótta
Bæjarstjóri
Snæfells-
bæjar, Kristinn
Jónasson, sagði í
samtali við mbl.is í
liðinni viku að gerð
yrði krafa um bætur vegna þess
tjóns sem orðið hefur vegna
þjófnaðarins á styttunni af Guð-
ríði Þorbjarnardóttur eftir Ás-
mund Sveinsson. Þetta eru góð-
ar fréttir og mikilvægt að tekið
sé á slíkum skemmdarverkum
af alvöru. Umræðan um þennan
þjófnað hefur verið afar sér-
kennileg svo ekki sé meira sagt
og viðbrögð lögreglu mun
veigaminni en ástæða var til ef
marka má þau svör sem fengist
hafa þaðan um mál-
ið.
Það á aldrei að
vera vafamál að
eyðilegging á eig-
um annarra eða
þjófnaður er glæpur sem þarf
að meðhöndla sem slíkan. Þá
breytir engu þó að brotamenn-
irnir segist fremja brotin í nafni
listar eða viðri vafasamar skoð-
anir um höfund verksins sem
stolið er og skemmt eða aðra ef
út í það er farið. Allir eiga rétt á
skoðunum sínum, en enginn á
rétt á að spilla eða stela eigum
annarra. Þetta er grundvallar-
sjónarmið sem halda verður í
heiðri.
Hvorki listamenn né
aðrir mega komast
upp með glæpi}
Grundvallarsjónarmið
F
jölbragðaglíma ríkisstjórnar-
flokkanna við söguskýringar á
gengi sínu í sveitarstjórnar-
kosningunum um síðustu helgi
er athyglisverð. Samkvæmt
söguskoðun forsætisráðherra var stjórnar-
andstöðuflokkunum á Alþingi refsað fyrir al-
menn leiðindi í garð bankasöluflokkanna og
jafnframt er skoðun forsætisráðherra að
hennar eigin flokkur hafi aðallega tapað á
meirihlutasamstarfi sínu við sömu flokka í
Reykjavík. Ástæða hrakfara Vinstri grænna í
kosningunum um liðna helgi sé þannig ekki
hjá forystunni sem velur að standa með
Sjálfstæðisflokknum vegna bankasölunnar
heldur alfarið hjá frambjóðendum flokksins
um allt land.
Förum aðeins yfir stöðuna
Ef við berum saman árangur Vinstri grænna og Sam-
fylkingarinnar sem hvað harðast gagnrýndi bankasöl-
una á Alþingi má sjá að í öllum sveitarfélögum höfuð-
borgarsvæðisins bíður flokkur forsætisráðherra mikinn
ósigur. Í Reykjavík, Kópavogi, Hafnarfirði og Mos-
fellsbæ þar sem flokkarnir bjóða fram undir eigin
merkjum fær Samfylkingin 11 fulltrúa en Vinstri græn
einn fulltrúa. Jafnvel Sósíalistar, sem buðu aðeins fram
í Reykjavík, fá tvöfalt fleiri kjörna fulltrúa en Vinstri
græn. Þannig fá Vinstri græn færri atkvæði í Reykja-
vík, Mosfellsbæ, Hafnarfirði og Kópavogi en Sósíal-
istaflokkurinn í Reykjavík einni, flokkur sem ekki á
fulltrúa á Alþingi en hefur vissulega haft hátt á Aust-
urvelli undanfarnar vikur í mótmælum vegna aðferða
ríkisstjórnarflokkanna við sölu á hlut al-
mennings í Íslandsbanka.
Ef við skoðum svo landið í heild þá má sjá
að Samfylkingin fær alls 26 fulltrúa kjörna
undir eigin merkjum en Vinstri græn 8. Ef
taka á með framboð þar sem Samfylkingin
er með öðrum flokkum eru fulltrúarnir 53. Á
þessu er því ekki á nokkurn hátt hægt að
taka undir söguskoðun formanns Vinstri
grænna, sem fulltrúar Sjálfstæðisflokks hafa
svo endurtekið í umræðuþáttum helg-
arinnar, þ.e. að þeir flokkar sem hvað hæst
gagnrýndu aðferðir ríkisstjórnarflokkanna
við sölu á hlut almennings í Íslandsbanka
hafi tapað í sveitarstjórnarkosningunum um
síðustu helgi. Þvert á móti var þeim flokkum
sem hvað harðast tóku til varnar, Vinstri
grænum og Sjálfstæðisflokknum, refsað.
Þessir flokkar misstu fylgi um allt land, mismikið en
báðir þónokkuð á sama tíma og samstarfsflokkurinn,
Framsóknarflokkurinn, sem að einhverju leyti tók und-
ir gagnrýnina með varaformann flokksins í fararbroddi,
vann góðan sigur víða um land.
Hinn rúmlega hundrað ára gamli flokkur, Sjálfstæð-
isflokkurinn, er áfram stærsti flokkurinn með flesta
kjörna fulltrúa í sveitarstjórnum landsins en aldrei í
sögu flokksins hefur honum gengið jafn illa í sveitar-
stjórnarkosningum. Sá flokkur er því langt í frá sig-
urvegari, heldur má þvert á móti segja að flokkurinn
þurfi á verulegri innri skoðun að halda.
Helga Vala
Helgadóttir
Pistill
Söguskýringin stenst ekki
Höfundur er þingflokksformaður Samfylkingar.
helgavala@althingi.is
STOFNAÐ 1913
Útgáfufélag: Árvakur hf., Reykjavík.
Ritstjóri:
Davíð Oddsson
Aðstoðarritstjóri:
Karl Blöndal
Ritstjóri og framkvæmdastjóri:
Haraldur Johannessen
SVIÐSLJÓS
Höskuldur Daði Magnússon
hdm@mbl.is
R
étt tæpur áratugur er lið-
inn frá því sjónvarps-
þættirnir House of
Cards fóru í sýningar á
Netflix. Þarna urðu nokkur tíma-
mót. Ekki einasta varð ljóst að
streymisveita gæti velgt gömlum
stofnunum á sjónvarpsmarkaði
undir uggum og laðað að sér færa
leikstjóra og stórar stjörnur. Hitt
var ekki síður
mikilvægt að
þarna breyttist
sjónvarpsneysla
margra. Allt í
einu var hægt að
nálgast heila
þáttaröð af úr-
valsefni og horfa
á hana alla á
frumsýningar-
degi ef fólki svo
sýndist. Þessi
nýjung sló í gegn og Netflix færðist
bara í aukana í kjölfarið.
En nú eru merki um að þessi
þróun sé að ganga til baka. Netflix
hefur misst marga áskrifendur að
undanförnu og fyrirtækið hefur
þurft að segja upp starfsfólki. Á
sama tíma eru flestir vinsælustu
nýju þættirnir í sjónvarpi í dag
sýndir með gamla laginu, einn þátt-
ur í hverri viku. Í umfjöllun The
Guardian á dögunum er rakið að
þetta eigi við þætti á borð við Yel-
lowjackets, Severance, The Drop-
out, Moon Knight og Winning
Time. Amazon hafi horfið frá því að
frumsýna heilar þáttaraðir í einu og
veitur á borð við Disney+, Apple
TV+ og HBO hafi aldrei stokkið al-
mennilega á þann vagn. Netflix sé í
raun eina veitan sem treysti á að
áhorfendur hámi í sig nýtt efni.
Spjallið við kaffivélina
daginn eftir mikilvægt
„Stóru efnisveiturnar utan
Netflix eru allar með áratuga sögu
sem framleiðendur sjónvarpsefnis
og þekkja því ekkert annað en línu-
lega dagskrá og að sýna aðeins einn
þátt í viku,“ segir Guðmundur Jó-
hannsson, samskiptafulltrúi Sím-
ans.
Hann segir að stóru veiturnar
hafi leikið sér með útfærslur á
streymisveitunum sínum, sett inn
heilar þáttaraðir, sett tvo til þrjá
þætti í einu eða aðeins einn þátt.
„Netflix hefur einnig skipt um kúrs
síðustu árin og framleitt færri stór-
ar þáttaraðir og einblínt á raun-
veruleikaþætti, nálgun sem mætti
segja að hafa mistekist enda hefur
áskrifendum þar fækkað á heims-
vísu. Þannig hefur athyglin í aukn-
um mæli færst frá Netflix að Disn-
ey+, AppleTV+, Hulu og HBO
Max sem hafa verið að framleiða
stórar og vandaðar þáttaraðir,“
segir Guðmundur.
En af hverju virðist hámhorfið
vera á undanhaldi? Kannski er
skýringin einfaldlega sú að hámið
kemur í veg fyrir gamla góða
spjallið við kaffivélina daginn eftir
stóra sjónvarpsviðburði. Þegar allir
eru á mismunandi stað í áhorfinu er
ekki hægt að bera saman bækur
sínar og fara yfir nýjustu vend-
ingar.
Guðmundur bendir á að síð-
ustu misseri hafi umgjörð fram-
leiðslunnar og markaðssetningar
fyrir stærri þætti breyst. Þannig
séu nú oft framleidd sérstök hlað-
vörp sem fari í loftið eftir sýningu
hvers þáttar og með þeim sé byggð
upp spenna og umtal fyrir næstu
viku. Slíkt sé ekki mögulegt með
sama hætti með hámhorfinu.
„Efnisveiturnar hafa djúp
rauntímagögn um allt áhorf og geta
með því með ágætis vissu sagt til
um hvernig sé best að koma þáttum
í sýningu. Sumt efni er kannski
best að setja allt út í einu en annað
nýtur sín betur í vikulegum þáttum
og þannig má lengja líftíma efnisins
og halda áskrifendum lengur í við-
skiptum sem vilja ekki missa af
næsta þætti,“ segir Guðmundur.
Litlar breytingar á Íslandi
Ekki hefur orðið vart við mikl-
ar breytingar á íslenskum sjón-
varpsveitum. Guðmundur segir að í
Sjónvarpi Símans Premium sé allur
gangur á því hvernig efni komi inn.
„Við hjá Símanum fylgjumst
með þróuninni en það er ekkert að
sjá í áhorfstölum annað en að við
séum enn á réttri leið. Við búum að
því að vera með fjölbreytt efni frá
mörgum ólíkum framleiðendum.
Þannig erum við með vinsælt sjón-
varpsefni á dagskrá sem annað-
hvort kemur inn í heild sinni, viku-
lega eða daglega. Sú nálgun gerir
það mögulega að verkum að við er-
um ekki eins næm fyrir þessum
sveiflum.“
Er hámhorfið
á undanhaldi?
Severance Einn vinsælasti þátturinn í sjónvarpi í dag er fáanlegur á Apple
TV+. Einn nýr þáttur var settur inn á veituna í hverri viku í vetur.
Guðmundur
Jóhannsson