Morgunblaðið - 04.10.2022, Blaðsíða 20

20 MINNINGAR
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 4. OKTÓBER 2022
✝
Jón Ingvar
Jónsson fædd-
ist 4. febrúar 1957 á
Akureyri. Hann lést
26. ágúst 2022 í
Hamborg.
Foreldrar Jóns
Ingvars voru Jón
Hafsteinn Jónsson
stærðfræðikennari,
f. 22.3. 1928, d.
17.10. 2018, og
Soffía Guðmunds-
dóttir tónlistarkennari, f. 25.1.
1927, d. 8.12. 2011.
Systkini Jóns Ingvars eru
Guðmundur Karl, f. 12.12. 1951,
Olga Björg, f. 20.3. 1954, og
Nanna Ingibjörg, f. 7.10. 1955.
Jón Ingvar var giftur Brigitte
M. Jónsson, f. 12.2. 1959. Þeirra
börn eru Jón Stefán, f. 21.10.
1981, og Christiane, f. 21.10.
1981, d. 28.10. 1981. Eiginkona
Jóns Stefáns er Eva Sólan, f.
1972. Börn þeirra eru Bríet
háskólanám. Í Dresden hitti Jón
Ingvar Brigitte, sem átti eftir að
verða eiginkona hans og lífs-
förunautur til síðasta dags. Þau
hófu sína sambúð í Dresden og
eignuðust þar tvö börn árið
1981, Jón Stefán og Christiane,
sem lést vikugömul.
Fjölskyldan flutti til Íslands
1983. Jón Ingvar starfaði um
skeið sem forritari hjá Fast-
eignamati ríkisins, EJS og Haf-
rannsóknastofnun en lengst af
og sér í lagi hin síðari ár starfaði
hann við sitt helsta áhugamál,
leiðsögn, sem hann hafði stund-
að meðfram öðrum störfum frá
árinu 1992.
Jón Ingvar hafði einstaka frá-
sagnargáfu og ástríðu fyrir leið-
sagnarhlutverkinu. Hann lék sér
alla tíð með orð, var hnyttinn og
hafði gaman af að fara hárfínt
yfir strikið. Var hagyrðingur og
var m.a. meðlimur í Kvæða-
mannafélaginu Iðunni. Jón Ingv-
ar var einnig bankastjóri Rím-
bankans og var lénsherra en
hann átti lénið heimskringla.net.
Útför Jóns Ingvars fer fram
frá Fossvogskirkju í dag, 4.
október 2022, og hefst klukkan
13.
Helga og Yrsa
Röfn, f. 2013.
Jón Ingvar fædd-
ist og ólst upp á Ak-
ureyri og hóf sína
skólagöngu þar
fimm ára gamall.
Veturinn 1965-1966
bjó hann hjá föður-
bróður sínum Ingv-
ari Gýgjari og Sig-
þrúði konu hans á
Gýgjarhóli í Skaga-
firði og gekk þar í barnaskóla.
Ávallt var mikill samgangur og
kærleikur milli bræðranna Jóns
Hafsteins og Ingvars og voru
fjölskyldur þeirra samankomnar
í Skagafirði flest sumur fram á
unglingsár Jóns Ingvars.
Jón Ingvar lauk stúdentsprófi
frá Menntaskólanum á Akureyri
1977. Sama ár fór hann utan til
náms í Leipzig í Austur-
Þýskalandi og því næst, árið
1978, lá leið hans til Dresden í
Ég hef alveg afleit gen,
enda fól og glanni,
rætinn, þver og illgjarn en
annars gull af manni.
Þannig orti Jón Ingvar einu
sinni um sjálfan sig og vissulega
var hann gull af manni en hinar
lyndiseinkunnirnar kannast ég
ekki við. Vísan er hins vegar
dæmigerð fyrir þann yndislega
húmor sem Jón bjó yfir.
Við Jón kynntumst almenni-
lega þegar við hófum nám í
Gagnfræðaskólanum á Akureyri
haustið 1970, höfðum reyndar
vitað hvor af öðrum áður, enda
stutt á milli æskuheimilanna
okkar. Í Gagganum urðum við
strax miklir mátar og enn nán-
ari í MA. Ég varð heimagangur
á heimili hans í Þórunnarstræt-
inu og þangað var gott að koma.
Foreldrar Jóns voru lista- og
menningarsinnuð, móðir hans,
Soffía, tónlistarkennari og faðir
hans, Jón Hafstein, stærðfræði-
kennari í MA. Hann kenndi
okkur Jóni í þrjá vetur. Það
fannst mér skemmtilegt en ekki
Jóni.
Í MA tilheyrðum við Jón
Ingvar hinum víðfræga vinahópi
Flokki fríðra sveina. Nokkrir úr
þeim hópi fengu brennandi
áhuga á bragfræði og vísnagerð
og fóru að reyna sig við yrk-
ingar. Jón varð strax langbest-
ur af okkur í vísnagerð og þeg-
ar fram liðu stundir varð hann
með betri hagyrðingum lands-
ins.
Um þá ljúfu fræðigrein,
stærðfræðina orti Jón:
Gaman er að diffra dátt,
draga kvaðratrætur,
integrere, greina þátt,
grimmar vetrarnætur.
Og á svipuðum tíma fékk
hann birta eftir sig vísu í Þjóð-
viljanum:
Öld sem pínir í sig vín
umsögn mína kanni.
Vitið týnist, virðing dvín,
verður svín úr manni.
Að loknu stúdentsprófi hélt
Jón Ingvar til náms í Austur-
Þýskalandi, var þar í góðu yf-
irlæti í nokkur ár, nam verk-
fræði en lagði jafnframt stund á
hin marxísku fræði. Þar kynnt-
ist hann Brigitte og eignaðist
soninn Jón Stefán. Á þessum
árum skrifuðumst við Jón á og
þá voru bréfin oft uppfull af ein-
hvers konar vísnavitleysu sem
við höfðum gaman af. Við tók-
um hins vegar eftir því að bréf-
in höfðu verið rifin upp og
væntanlega lesin af einhverjum
fulltrúa austur-þýsku leyniþjón-
ustunnar. Við sáum alveg í anda
fyrir okkur svipinn á viðkom-
andi þegar hann hefur reynt að
stauta sig fram úr vísunum okk-
ar.
Seinna gerði Jón svo upp við
þennan tíma:
Óx úr grasi, argaþrasi,
urg og masi vandist þá.
Ýmsu brasi oft hjá STASI
yfir glasi sagði frá.
Mikill fjöldi vísna og kvæða
af margvíslegu tagi liggur eftir
Jón sem margir hafa haft gam-
an af og hann orti eina
skemmtilegustu limru sem ort
hefur verið:
Limran svo langt sem hún nær
er ljóðform með skammhendur tvær.
En þessi er ekki með þær.
Við Jón vorum góðvinir og
fylgdumst að alla ævi. Hittumst
reglulega við ýmis tækifæri,
brölluðum eitt og annað og hin
síðari ár töluðumst við oft lengi
við í síma. Þá dugðu ekki minna
en 2-3 klukkutímar og þá var
mikið hlegið og hent að mörgu
gaman. Jón Ingvar var einstak-
lega skemmtilegur maður, fróð-
ur og glöggur á margt en um-
fram allt yndislega góður
drengur. Hann fór allt of fljótt
og hans verður sárt saknað af
mörgum. Kæra Brigitte og fjöl-
skylda, við í Flokki fríðra sveina
vottum ykkur okkar innilegustu
samúð.
Elsku vinur, takk fyrir sam-
fylgdina gegnum lífið, farnist
þér vel á guðs vegum.
Símon Jón Jóhannsson.
Það er undur og kraftaverk
íslensks máls að hafa í aldanna
rás hlúð að og viðhaldið orð-
kynngi sinni og orðaforða ásamt
hagmælsku og braglist sem á
engan sinn líka í víðri veröld.
Hvað veldur þessu undri?
Það er ekki síst ástundun kveð-
skapar. Hann hefur varðveitt
mál feðranna, aukið og slípað
víðfeðman orðaforða, gerst líf-
gjafi og litauki kjarngóðrar
fyrnsku – og verið almennings-
eign. Hefðin hefur enn sem
komið er ekki lokast inni í hóp-
um sérvitringa eða fræðimanna,
er lifandi veruleiki meðal vor.
Þess vegna skuldum við
skáldum og hagyrðingum mikið.
Enn þann dag í dag er þessi
vopnglaða sveit við lýði og læt-
ur að sér kveða eins og í þessari
vísu:
Vetur eru vorri þjóð
vissulega kaldir.
Þetta snotra litla ljóð
lifir þúsund aldir.
(JIJ)
Nýlega féll frá – allt of
snemma – ötull liðsmaður þess-
arar lífvarðarsveitar íslenskrar
tungu, hagyrðingurinn og
kvæðamaðurinn Jón Ingvar
Jónsson. Það skarð verður ekki
auðfyllt, enda standa nú mörg
spjót og ljót á móðurmálinu.
Jón var skarpur – og beittur.
Hann gat veitt heimsósóma og
andlegri vesöld stór högg og
þung, var atkvæðaskáld svo af
bar. En hann átti fleiri strengi í
hörpu sinni, bros og glettni,
stundum stórkarlalega og
óprúttna, eins um eigin per-
sónu. Margt af mögnuðustu at-
kvæðum hans á tæpast heima í
minningargrein, en þau eru vel
geymd og ekki gleymd.
Í Iðunnarferð:
Yfir kæra frónið fríða
furðu léttir enn
gúmmídekkjagriðung ríða
gamlir kvæðamenn.
Limran svo langt sem hún nær
er ljóðform með skammlínur tvær.
En þessi er ekki með þær.
Það kveikti jólaskap hverju
sinni er nýr tölvupóstur barst
frá Jóni með vísum og kvæðum.
Mikið hefði þá verið malað ef
menn væru kettir.
Þökk sé Jóni fyrir þá lífs-
nautn sem kynnin við hann
veittu og munu veita enn. Hann
er farinn en atgeir hans liggur
eftir og blikar á eggina. Við
skulum ekki láta ryð á hann
falla.
Systkinum, vinum og öðru
venslafólki vottum við hjartans
samúð.
Helgi Haraldsson
prófessor og
Guðmundur Ólafsson
hagfræðingur.
Mig setti hljóðan er ég frétti
af ótímabæru fráfalli Jóns Ingv-
ars. Við vorum vísnafélagar á
lokuðum vísnavef á netinu sem
kallaðist Leir, og síðast nú á
Fésbók. Einnig vorum við fé-
lagar í Vísnabýsn sem Jón
stofnaði um okkar kveðskap.
Fóru þeir fundir fram símleiðis.
Þótt ekki væru þeir margir
voru þeir skemmtilegir. Á Leir
var hann svokölluð Leirlögga
sem lét í sér heyra ef illa var
ort. Naut hann virðingar hag-
yrðinga fyrir þekkingu sína á
vel ortum vísum. Sjálfur var
Jón einstaklega húmorískur í
sínum kveðskap eins og flestar
hans vísur bera vott um, og
fengu Leirverjar og Fésbókar-
vinir að njóta þess. Einnig átti
hann til að yrkja vísur í alvar-
legri tón.
Oft mig þjakar eymd og beygur,
einsemd, þvæla og rugl.
Ég er ekki orðinn fleygur,
aðeins lítill fugl.
Einu sinni ákváðum við að
yrkja fyrir fram erfiljóð hvor
um annan. Tókst okkur allvel
upp í þeim vísnaleik. Það er of
plássfrekt að birta þau ljóð hér.
Eitt sinn er Jón heimsótti mig
sagðist ég einungis geta boðið
upp á staðið og vont kaffi.
„Vont kaffi er gott ef maður er
nógu kaffiþyrstur,“ svaraði Jón
og saup á eins og um nýja uppá-
hellingu væri að ræða. Við
hringdumst á og töluðum lengi
saman um allt og ekkert, sér-
staklega þó vísur og almennan
kveðskap. Jón las yfir handrit
að vísnabók sem ég sendi hon-
um og skrifaði í framhaldinu
umsögn aftan á kápuna. Þar fór
hann svo lofsamlegum orðum
um kveðskapinn að ég roðnaði.
En Jón orti mikið sjálfur, t.d.:
Æ, mig langar inn á Vog,
er þess nokkur vegur?
vera gegn og góður og
guði þóknanlegur.
Svo orti Jón um íslenska
sumarið:
Veðurfarið okkar á
engu nýju lumar.
Nú er Esjan orðin grá,
enda komið sumar.
Og þessa sjálfslýsingu:
Ég hef alveg afleit gen,
enda fól og glanni,
rætinn, þver og illgjarn en
annars gull af manni.
Og þessa limru m.a.:
Er Friðrekur jarðskjálftann fann
á flótta þá óðar hann rann
og barðist á millum
bóka úr hillum
uns biblían rotaði hann.
Afmælisvísu fékk ég eitt sinn
senda frá honum:
Sést í glyrnum að hann er
ógurlegur þrjótur
og ekki vel af guði ger
gamall, þrár og ljótur.
Þykir mér afar vænt um
þessa vísu. Í raun þyrfti að
koma öllum hans frábæra kveð-
skap á bók, sú bók yrði vinsæl.
Jóns Ingvars verður sárt sakn-
að. Ég þakka honum fyrir
dásamlega kynningu í gegnum
árin og allar vísnagletturnar.
Ég votta fjölskyldu hans
mína dýpstu samúð.
Fækkar enn í ljóðaliði,
lífsins hefur slitnað band.
Kæri vinur far í friði
frjáls í dýrðlegt sumarland.
Pétur Stefánsson.
Einn af þeim allra skemmti-
legustu leiðsögumönnum sem
ég hefi kynnst á 30 ára ferli
mínum á þessu sviði var Jón
Ingvar Jónsson. Við hittumst
oft í dagsferðum með skipa-
farþega, ýmist á Skarfabakka
eða einhvers staðar þar sem
ferðamönnum er kynnt fagra
landið okkar. Oft var spjallað
smástund og ætíð var létt yfir
Jóni Ingvari. Hann fór oft með
gamanmál. Það var því ætíð
gaman að hitta Jón á förnum
vegi.
Jón Ingvar fékkst við rit-
stjórn félagsblaðsins okkar í
Félagi leiðsögumanna eða Leið-
sögn eins og félagið okkar nefn-
ist nú. Um margra ára skeið
birtust í því blaði góðar fræð-
andi greinar byggðar á fagleg-
um sjónarmiðum. Átti ég oft
góð samskipti við hann og með-
ritstjóra en um aldamótin tók
ég ásamt Friðriki Brekkan við
blaðinu um nokkur misseri við
ritstjórn. Voru það endalokin á
blaðaútgáfu félagsins og er það
miður. En þannig enda margir
góðir draumar.
Jón Ingvar reyndist öllum vel
sem við hann áttu samskipti.
Við söknum góðs félaga sem
deyr allt of snemma. Jón skilur
eftir sig góðan sagnaarf í lausu
sem bundnu máli en hann átti
þann einstaka hæfileika að geta
orðað gagnorða hugsun í
bundnu máli.
Fjölskyldu, ættingjum og
vinum er vottuð innileg samúð
við fráfall hans. Við eigum góð-
ar minningar um frábæran fé-
laga.
Guðjón Jensson.
Jón Ingvar
Jónsson
Elskuleg móðir okkar, tengdamóðir, amma
og langamma,
ÁSRÚN HELGA KRISTINSDÓTTIR
lést á Skógarbæ föstudaginn
30. september.
Útförin verður auglýst síðar.
Sigurbjörg Jónsdóttir Hilmar Þór Hauksson
Sigmundur Jónsson Nanna Guðrún Yngvadóttir
Reynir Jónsson Bentína Þórðardóttir
barnabörn og barnabarnabörn
Okkar ástkæra,
KRISTÍN JOHANSEN
Efri-Reykjum,
andaðist í faðmi fjölskyldu og vina á
Fossheimum fimmtudaginn 29. september.
Útförin fer fram í kyrrþey að ósk hinnar
látnu.
Eva, Rúnar og fjölskylda,
aðstandendur og vinir
Ástkær faðir okkar, tengdafaðir, afi
og langafi,
HALLGRÍMUR ODDSSON
lést 27. september á dvalar- og
hjúkrunarheimilinu Grund.
Útför hans fer fram frá Langholtskirkju
fimmtudaginn 6. október klukkan 13.
Matthea Guðný Ólafsdóttir
Þorgrímur Hallgrímsson Gyða Jónsdóttir
Oddur Hallgrímsson Sigríður Kristín Jónsdóttir
barnabörn og barnabarnabörn
Elskuleg móðir okkar, tengdamóðir
og amma,
VILHELMÍNA ÞORSTEINSDÓTTIR
Sogavegi 77,
varð bráðkvödd fimmtudaginn
29. september. Útför verður auglýst síðar.
Auðun Ólafsson Róbert Ólafur Jónsson
Sæmundur Ólafsson
Oddrún Ólafsdóttir Jón Páll Fortune
og barnabörn
Ástkær móðir okkar, tengdamóðir, amma
og langamma,
AGLA BJARNADÓTTIR
Hjallabraut 33,
Hafnarfirði,
lést á Landspítalanum laugardaginn
1. október. Útförin fer fram í kyrrþey að ósk hinnar látnu.
Bjarni Arnarson Sigurlaug Hrefna Sverrisdóttir
Agnar Helgi Arnarson Lilja Ólöf Sigurðardóttir
barnabörn og barnabarnabörn
Elsku hjartans eiginmaður minn, faðir okkar,
tengdafaðir og afi,
JÓHANNES B. HELGASON,
Lundi 3, Kópavogi,
áður Hamri, Þverárhlíð,
sem lést á hjartadeild Landspítala
sunnudaginn 25. september, verður jarðsunginn frá
Kópavogskirkju miðvikudaginn 5. október klukkan 13.
Anna J. Hallgrímsdóttir
Hrefna Björk, Harpa Dís og Anna Sara
Hallgrímur, Ásdís Elva, Ísabella Ýrr og Kormákur Logi
Líney, Hafþór og Anna Karólína