Morgunblaðið - 30.11.2022, Page 2

FRÉTTIR
Innlent2
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 30. NÓVEMBER 2022
Sími 587 1717
www.sulatravel.is
Stangarhyl 1 , 110 Reykjavík
MIÐJARÐARHAF 12.-26. maí 2023
ALLT INNIFALIÐ
Í ÖLLUM SIGLINGUM
EKKI BORGA MEIRA EN ÞÚ ÞARFT
Free at Sea
YFIR ATLANDSHAF
FRÁ NEW YORK
19. apríl til 9. maí 2023
MIÐJARÐARHAFIÐ
17.-29. nóvember 2022
RÓM OG GRÍSKA EYJAHAFIÐ
11.-23. ágúst 2023
JÓLASIGLING Í KARÍBAHAF
14.-26. desember 2023
MIÐJARÐARHAF
14.-26. maí 2023
GRÍSKA EYJAHAFIÐ
FRÁ FENEYJUM
1.-14. ágúst 2023
LONDON
REYKJAVÍK
3.-15. júní 2023
Gerum tilboð fyrir hópa og einstaklinga
Nánar á www.sulatravel.is
meðferðarstaði voru ekki tiltækar
en Sjúkratryggingar segja að árið
2022 sé nokkuð hefðbundið hvað þá
varðar og að ekki hafi orðið miklar
breytingar á meðferðarstöðum.
Sjúkratryggingar kveðast sjá stöð-
ugan vöxt í umsóknum um meðferð
erlendis vegna biðtíma eftir að fá
slíka meðferð hér á landi. „Umtals-
verð aukning hefur orðið á hverju ári
og svo er einnig í ár. Þegar biðlistar
innanlands lengjast má gera ráð fyrir
því að fleiri sæki um meðferð erlend-
is. Í áætlunum sínum gera SÍ ráð fyrir
áframhaldandi verulegri aukningu í
þessum málaflokki, að því gefnu að
ekki verði unnið á biðlistum.“
Þá segja Sjúkratryggingar að hafa
Sjúkratryggingar Íslands spá því að
328 muni sækja um á þessu ári að
leita sér meðferðar erlendis vegna
biðtíma eftir aðgerð á Íslandi. Í fyrra
bárust 164 slíkar umsóknir. Sjúkra-
tryggingar gera ráð fyrir auknum
fjölda umsókna í desember og byrjun
næsta árs í ýmsum aðgerðarflokkum,
vegna lengri biðtíma. Þetta kemur
fram í svari Sjúkratrygginga við fyr-
irspurn Morgunblaðsins.
Ítarleg sundurliðun fylgdi varðandi
þær umsóknir sem afgreiddar hafa
verið á þessu ári. Umsóknir vegna
efnaskiptaaðgerða eru orðnar 128
og allar vegna ferða til Svíþjóðar.
Afgreiddar hafa verið 28 umsóknir
vegna liðskipta á hné ýmist í Dan-
mörku, Svíþjóð, Noregi, Holllandi,
Belgíu eða á Spáni. Afgreiddar
umsóknir um liðskipti á mjöðm eru
orðnar 30 vegna ferða til Danmerkur,
Svíþjóðar, Noregs og Þýskalands. Þá
hafa verið afgreiddar 29 umsóknir
vegna annarra meðferðarflokka og
er mest farið vegna þeirra til Norð-
urlanda, en líka Þýskalands, Belgíu,
Spánar og Hollands.
Mikið farið til Norðurlanda
Til samanburðar fengust upp-
lýsingar um afgreiddar umsóknir
vegna aðgerða á árunum 2019-2021,
sjá skýringarmynd. Upplýsingar um
þurfi í huga að við mat á umsóknum
um meðferðir erlendis vegna biðtíma
sé horft til þess hvort bið sé læknis-
fræðilega óásættanleg. „Stundum get-
ur bið verið læknisfræðilega ásættan-
leg, jafnvel þó að farið hafi verið yfir
90 daga viðmið embættis landlæknis,
og þá virkjast ekki réttur til þess að
leita erlendis á grundvelli biðtíma.”
Algengast er að leitað sé til Norð-
urlandanna í aðgerðir, þó hægt sé að
leita til allra landa innan EES. Al-
gengasti aðgerðarflokkurinn nú eru
efnaskiptaaðgerðir (t.d. magaermi),
en liðskipti koma þar á eftir, segir í
svari Sjúkratrygginga.
Biðtími hefur lengst
Tilefni fyrirspurnarinnar var að
embætti landlæknis upplýsti 2. nóv-
ember að meðalbiðtími eftir algeng-
um skurðaðgerðum hefði lengst frá
1. janúar til 1. september á þessu ári.
Hlutfallslega fleiri höfðu beðið eftir
aðgerð lengur en í 90 daga í ýmsum
aðgerðarflokkum í lok þessa tímabils
en í byrjun og birti embættið lista
sem sýndi hvernig biðtími hafði
lengst í aðgerðarflokkum. „Viðmið
embættis landlæknis um ásættan-
legan biðtíma kveður á um að 80%
sjúklinga komist í aðgerð innan 90
daga. Þetta viðmið á ekki við þegar
um er að ræða skurðaðgerðir sem
metnar eru í brýnum forgangi t.d.
vegna lífsógnandi sjúkdóma,“ sagði
í frétt landlæknis.
lStefnir í tvöfalt fleiri umsóknir í ár en í fyrralAfleiðing af lengri biðtíma eftir aðgerðum hér
lEfnaskiptaaðgerðir eru algengastarlFlestir vilja fara til einhvers Norðurlandanna í aðgerð
Umsóknum fjölgar umtalsvert
Guðni Einarsson
gudni@mbl.is Fjöldi umsókna ummeðferð erlendis vegna biðtíma á Íslandi
2019 til 2021 og spá fyrir 2022
Samtals 2019-2021
Heimild: Sjúkratryggingar Íslands
328
185
110
164
2019 2020 2021 2022
2019 2020 2021 2022
Efnaskiptaaðgerðir 111 75 130
Ár
sl
ok
as
páLiðskipti á mjöðm 27 16 5
Liðskipti á hné 33 9 8
Bakaðgerðir 3
Annað 14 10 18
Samtals 185 110 164 328
Efnaskiptaaðgerðir 69%
Liðskipti á mjöðm 10%
Liðskipti á hné 11%
Bakaðgerðir 1%
Annað 9%
Á
rs
lo
ka
sp
á
„Það er ljóst að ef nefndarmenn í þingnefnd fá í
hendur trúnaðarupplýsingar, þá eru þeir bundnir
trúnaði og mega ekki deila þeim með öðrum,“ segir
Birgir Ármannsson, forseti Alþingis.
„Ef litið væri svo á að nefndarmenn gætu deilt
trúnaðarupplýsingum með samflokksmönnum á
þingi eða starfsmönnum þingflokka, þá væru ákvæði
um trúnað nefndarmanna marklaus.“
Þetta segir forseti Alþingis um skýringar Björns
Levís Gunnarssonar, þingmanns Pírata, sem játaði
að hafa séð bankasöluskýrslu ríkisendurskoðanda
degi fyrir afhendingu, en kvaðst hafa heimild nefnda-
sviðs þingsins til að „deila trúnaði,“ líkt og greint var
frá í blaðinu í gær. Birgir vill ekki ræða framhaldið,
en sagði að málið yrði „ekki látið niður falla“.
Teitur Björn Einarsson, varaþingmaður Sjálf-
stæðisflokksins, vakti máls á þessu í umræðum um
störf þingsins í gærdag, sagði viðbárur Björns Levís
ekki standast, bað um skýringar og kallaði eftir að
botn fengist í málið. Björn Leví tók til máls í sömu
umræðu, en svaraði athugasemdum Teits engu.
andres@mbl.is
Trúnaði í nefndum Alþingis má ekki deila með öðrum
Útlit er fyrir að rekstur þjóð-
kirkjunnar verði í jafnvægi á
næsta ári eftir hallarekstur
síðustu ár. Fjárhagsnefnd
kirkjuþings skilaði nefndaráliti
og þingsályktun á aukakirkju-
þingi sem haldið var fyrir síðustu
helgi. Fjárhagsnefndin lagði þar
fram margvíslegar breytingar- og
hagræðingartillögur. Fjárhags-
áætlun, sem var lögð fram á
októberþingi kirkjuþings, gerði
ráð fyrir rekstrarhalla upp
á 16.314.130 krónur 2023 en í
meðförum fjárhagsnefndarinnar
tókst að breyta þeirri stöðu í
rekstrarafgang upp á nærri 147
þúsund krónur.
„Við erum að ná jafnvægi í fjár-
málum þjóðkirkjunnar. Þetta er
í fyrsta skipti í mörg ár sem lögð
er fram áætlun með því markmiði
að hafa ekki halla,“ segir Einar
Már Sigurðarson, formaður fjár-
hagsnefndarinnar. Hann segir að
samanlagður halli síðustu ára sé
á annan milljarð króna og stefn-
an sé að ná honum niður. Vonandi
takist að hafa reksturinn á næsta
ári í jafnvægi og að árið 2024
verði rekstrarafgangur.
Einar bendir á að ársvelta
þjóðkirkjunnar sé um fjórir
milljarðar króna og því séu 16
milljónir ekki mjög há upphæð í
samanburði við það. En hvernig
tókst að ná hallanum niður?
„Eigum við ekki bara að segja
að það hafi verið tálgað víða.
Þetta voru ekki neinar róttækar
aðgerðir,“ segir Einar.
Í nefndarálitinu kemur m.a.
fram að vegna viðkvæmrar fjár-
hagsstöðu sé ljóst að á árinu 2023
þurfi að nota hvert tækifæri sem
skapast við starfslok til hagræð-
ingar. Hvað þýðir það?
„Prestsstarfið hefur verið
töluvert einmenningsstarf í
gegnum söguna. Nú er verið að
breyta þessu mikið í teymi, þar
sem prestar vinna saman í stærri
sameinuðum prestaköllum.
Það er eitt af því sem litið er til.
Það að einhver hætti, t.d. vegna
aldurs, getur skapað möguleika á
sameiningu einhvers staðar, þótt
það sé ekki hluti af fjárhagsáætl-
uninni. Það þarf að stíga ábyrg
skref til að skapa afgang,“ segir
Einar.
Breytingartillaga fjárhags-
nefndar um að kirkjuþing
2022-2023 samþykkti að fela
forsætisnefnd að kanna með
hvaða hætti sóknir geti safnað
frjálsum framlögum frá sóknar-
börnum til að styðja við rekstur
viðkomandi sóknar var sam-
þykkt. Einar sagði að gildistaka
laga um félög til almannaheilla
hefði gert einstaklingum kleift að
fá skattaívilnum vegna framlaga
til almannaheillafélaga. Hver
sókn þjóðkirkjunnar þarf að skrá
sig á almannaheillafélagaskrá til
að sóknarbörn og aðrir geti nýtt
þessa skattaívilnun. gudni@mbl.is
lStefnt að hallalausum rekstri 2023
Rekstur kirkjunn-
ar að ná jafnvægi
Morgunblaðið/Sigurður Bogi
Kirkjuþing Mál kirkjunnar rædd.
Morgunblaðið Hádegismóum 2, 110 Reykjavík. Sími 569 1100 Fulltrúar ritstjóra Sigtryggur Sigtryggsson sisi@mbl.is Andrés Magnússon andres@mbl.is Fréttir Guðmundur Sv. Hermannsson ritstjorn@mbl.is Menning Einar Falur Ingólfsson menning@mbl.is
Viðskipti Gísli Freyr Valdórsson vidskipti@mbl.is Íþróttir Víðir Sigurðsson sport@mbl.is mbl.is Jón Pétur Jónsson netfrett@mbl.is Smartland Marta María Winkel Jónasdóttir smartland@mbl.is Umræðan | Minningar mbl.is/sendagrein Prentun Landsprent ehf.