Heimili og skóli - 01.12.1956, Side 15

HEIMILI OG SKÓLI
123
fræðingar hafa sannað að einhliða aðferðir
eru forkastanlegar, en réttast er að nota
þær jöfnum höndum eftir því sem við á
hverju sinni. Fyrir 30 árum héldu margir
kennarar að hljóða- eða orðmyndaaðferð
væri allra meina bót, nú vita menn, að
hvorug aðferðin á við öll börn, en gamla
stöfunaraðferðin hefur reynzt notadrýgst
enda felur hún í raun og veru í sér bæði
hljóða- og orðmyndaaðferð. Dönsku lestr-
arsérfræðingarnir leggja mjög mikla
áherzlu á að börnin læri að stafa og skipta
orðum í atkvæði, enda verður ekki bætt úr
lestrarörðugleikum nema þetta hvort
tveggja sé í lagi. Þjóðir, sem ekki hafa
fylgzt með þróuninni hvað lestrarkennslu
varðar, geta enn þann dag í dag gert börn-
unum tjón vegna þess að kennararnir ein-
skorða sig við ákveðnar lestraraðferðir.
Dugir ekki i þessu sambandi að benda á að
Pétur hafi náð góðum árangri með því að
læra að lesa samkvæmt ákveðinni aðferð
sökum þess að Páll getur verið illa læs
vegna hennar, en Pétur og Páll eiga vitan-
lega jafnan rétt á kennslu, sem er við þeirra
hæfi.
Magister Tordrup, sem um margra ára
skeið hefur stjómað skólasálfræðiskrifstof-
unni í Gentofte, sem er útborg Kaupmanna-
hafnar, taldi að Danir hefðu á síðustu árum
komið í veg fyrir lestrarörðugleika margra
barna með því að leiða foreldrum fyrir
sjónir, að glapræði væri að setja börn of
snemma í skóla, enda hefur nú verið bann-
að í Danmörku að taka börn í ríkis- og
bæjaskóla innan sjö ára aldurs. Það var
orðin tízka í Danmörku að hefja skóla-
nám barnanna sem fyrst, jafnvel þegar þau
voru aðeins 6 ára eða jafnvel yngri. Þegar
slíkt var gert án þess að athuga um greind-
arþroska þeirra, gat svo farið, að börn, sem
ekki vom nema 3—4 éra að vitaldri væru
sett í skóla í þeim tilgangi að kenna þeim
lestur, en það er vitanlega algerlega óhæfi-
legt að gera þær kröfur til barns með 3—
4 ára vitaldur að það geti lært að lesa.
III.
Allir sálfræðingar, sem hafa gert skóla-
sálfræði að sérgrein sinni og unnið að rann-
sóknum á skólaþroska barna, eru sammála
um, að barn, sem ekki hefur náð allt að 7
ára vitaldri eigi ekki að hefja skólanám,
ef gert sé ráð fyrir að skóianámið hefjist á
lestrarkennslu. Þar eð aðeins helmingur
barnanna hefur náð 7 ára vitaldri þegar
áraaldur þeirra eru sjö ár, þýðir þetta það,
að helmingur barnanna er látinn hefja nám
sem þau í raun og veru ráða ekki fullkom-
lega við og hvað um það bil 20% þeirra
varðar alls ekki, en það eru þau sem hafa
minna en 90 í greindarvísitölu. Niðurstöðu-
tölurnar eru þær, að um það bil 50% barna
geti hafið lestrarnám með góðum árangri
7 ára og um það bil 20% enn yngri. 80%
eigi að geta hafið það með góðum árangri
8 ára, en 20% ættu helzt að bíða með það
þangað til þau eru 9—10 ára gömul. Þar
sem öll börn eru sett í skóla 7 ára, má ljóst
vera, að þeim kemur skólagangan að mjög
misjöfnu gagni fyrsta árið, sumum er hún
til ógagns. Amerískir sérfræðingar telja, að
lestrarþroskinn sé einn liður í hinni almennu
þróun barnanna og þegar þeir athuga
þroska baranna tala þeir um lestraraldur,
vitaldur, þyngdaraldur, tannaldur, beina-
aldur og kraftaaldur. Summu alls þessa
kalla þeir organiskan aldur og hann mæla
þeir eins nákvæmlega og almennt er
í Danmörku að mæla vitaldurinn. Það hef-
ur komið í ljós að lestraraldurinn eða lestr-
arþroskinn er í samræmi við þroska barns-
ins á öðrum sviðum. Samkvæmt þessu er
ekki rétt að tala um lélegan lestur hjá