Bautasteinn - 01.05.2005, Page 4

Það er ljóst að vorið er skammt undan þegar útsendarar
Bautasteins aka austur yfir heiði, í átt að Hveragerði þar sem
Aðalsteinn Steindórsson, fyrrverandi framkvæmdastjóri skipu-
lagsnefndar kirkjugarða, hefur komið sér notalega fyrir ásamt
konu sinni, Svanlaugu Guðmundsdóttur. Aðalsteinn gegndi
embætti sínu í þrjátíu ár, eða allt frá því að fyrst þótti ástæða
til að fá mann sérstaklega í að halda utan um viðhald og upp-
byggingu kirkjugarða og annarra grafreita á Íslandi, árið
1964. Í ferðinni er, auk blaðamanns, maðurinn sem tók við
embætti Aðalsteins, þegar tími var kominn til að fara að
hægja ferðina. Sá heitir Guðmundur Rafn Sigurðsson og er
mikill vinskapur á milli þessara samstarfsmanna. Við vild-
um komast sem næst því hvað væri gamla meistaranum efst í
huga þegar hann horfði til baka yfir farsæla starfsævi.
Mannleg samskipti eru allt
Þessir þrír áratugir eru tími mikilla breytinga og þróunar í
samfélaginu öllu. Bylting hefur riðið yfir í samgöngum sem aug-
ljóslega hefur aukið mikið þægindi þeirra sem stöðugt eru á
þeytingi um landið. Það er þó annað og stöðugra verkfæri sem
var og verður góðum embættismanni mikilvægast tækja, sér í
lagi þeim sem þarf að sjá um það hvernig hinu jarðneska eftirlífi
skal háttað. Það er hæfileikinn til að eiga góð samskipti við ann-
að fólk. „Menn tóku því nú misvel að fá heimsóknir frá yfirvald-
inu. ,Þú hefur ekkert við okkur að tala’ sagði sóknarformaður í
gegnum sáluhliðið, sem var kirfilega bundið aftur með gulum
baggaböndum. Jú, sagði ég. Ég hef nú allt við ykkur að tala, en
það getur hinsvegar verið að það sé þýðingarlaust. Ég reyni aft-
ur eftir fimmtán ár, sagði ég. Þegar ég reyndi næst að eiga við
þá, var búið að skipta um stjórn.“
Þegar Guðmundur Rafn spyr þennan eina forvera sinn í starfi
að því hvað honum hafi nú þótt skemmtilegast og hvað erfiðast
við starfið, upphefst hlátur mikill meðal þeirra félaga, þótt mað-
urinn með segulbandið skilji ekki alveg hvað sé svona sniðugt.
„Ég skil nú ekkert í þér að spyrja svona,“ segir Aðalsteinn að lok-
um, og það er augljóst að þetta er efni sem þeir hafa rætt áður.
Og svarið við báðum spurningum liggur í mannlegum samskipt-
um. Þegar menn koma utanfrá inn í lítil samfélög, þar sem fólk
er vant að hafa hlutina á ákveðinn hátt, og ætla að fara að breyta
því allra heilagasta, þá er betra að koma rétt að mönnum. „Vand-
inn er að koma hlutunum þannig fyrir að þegar maður fer, þá
haldi verkið áfram. Þá þurfa heimamenn að vilja gera það sem á
að gera, því annars gerist ekki neitt. Það þýðir ekkert að koma
inn og segja mönnum hvernig hlutirnir eigi að vera, því það eru
heimamenn sem sjá um framkvæmdir, og þegar að þeim kemur
er það viljinn sem drífur þær áfram. Stundum þurfti maður að
læða hugmynd þannig inn að rétti maðurinn héldi að hann hefði
fengið hana sjálfur. Það gat verið eina aðferðin til að koma hlut-
unum í verk. Eins gagnaðist vel að fá upp keppnisskapið í mönn-
um, og benda á að þessi og þessi sókn væri nú búin að fram-
kvæma hitt eða þetta. Það dugði oft til að koma mönnum í gír-
inn.“
Byrjaði vegna bakmeiðsla
Það varð eiginlega fyrir slysni að Aðalsteinn tók þetta starf að
sér upphaflega. „Þetta borgaði 7000 kr. á mánuði, sem var það
sama og biskupsritari hafði fengið fyrir verkefnið sem auka-
vinnu. Það var svo skilgreint sem fullt starf, og maður var nátt-
úrlega með fjölskyldu, fimm börn heima, og skuldir eins og
gengur. Það var það versta. Ég hefði aldrei byrjað á þessu ef ég
hefði ekki fengið illt í bakið. En svo lagaðist þetta, eftir því sem
Kirkjugarðasjóður varð öflugri. Mörgum fannst þetta skrýtið
starf og mér er það minnisstætt þegar ég kom að Möðrudal á
4
„Hvers vegna er svona stór og myndarlegur
maður í þessu bölvuðu snatti?“
Kirkjan að Möðrudal á Fjöllum.
Aðalsteinn er sestur í helgan stein í Hveragerði.