Bautasteinn - 01.05.2018, Qupperneq 14

14
Séra Geir segir að þegar ákveðið var að ráðast í endur-
bætur á Reykholtskirkjugarði hafi snemma verið ákveðið
að nota hleðslugrjót til afmörkunar kirkjugarðinum. Og
grjót var ekki langt að sækja. Kirkjan í Reykholti átti
löngum ítök í nálægum jörðum og í Reykholtsmáldaga er
getið um að kirkjan ætti „sálds sæði niður fært og
torfskurð í Steindórsstaðajörð“. Steindórsstaðir í Reyk-
holtsdal eru á forna vísu mikil kostajörð með góða
sumarhaga á fjalli, slægjur og torfristu í dalnum neðan
bæjarins sem stendur undir Steindórsstaðaöxlinni. Þessu
ítaki undu þeir Steindórsstaðamenn um aldir eða allt til
ársins 1908 þegar því var mótmælt. Er ekki vafi á að þetta
voru Reykholtsstað mikilvæg hlunnindi á öldum áður
þegar helsta byggingarefnið var torf og grjót.
„Við fengum leyfi Einars Pálssonar bónda á Steindórs-
stöðum til að sækja hleðslugrjótið í Búrfell og var það
auðsótt. Að grjótinu var mikið torleiði og þegar verkinu
var lokið varð Einari að orði: „Það gæti þá komið að
nokkru leyti upp í torfskurðarítakið!“
Garðurinn reyndist stærri
Árið 2002 hófst fornleifauppgröftur í suðurhluta Reyk-
holtskirkjugarðs þar sem eldri kirkjur höfðu staðið lengi
eða þar til núverandi timburkirkja var reist 1886. Kirkjan
sem síðast stóð þar var byggð árið 1835 og var hún 10,9
metrar á lengd og 4,7 metrar á breidd. Inni í kirkjunni
fundust nokkrar grafir, sumar yngri en sjálf kirkjan en
aðrar eldri.
„Þessar rannsóknir í garðinum stóðu yfir í mörg ár og
leiddu m.a. í ljós grafir austan garðs sem staðfestu að
garðurinn hafi náð lengra í þá áttina á öldum áður. Þetta
kallaði á breytt mörk og í samráði við eigendur hótelsins í
Reykholti, sem liggur við austurhlið kirkjugarðsins, var
ákveðið að stækka garðinn í þá áttina og hlaða tæplega
90 metra langan og um 100 cm háan grjótvegg í gras-
brekkuna milli kirkjugarðsins og hótelsins. Þar var bætt í
jarðvegi og fengum við rými fyrir allmörg grafarstæði
meðfram allri austurhliðinni og er nú verkinu að mestu
lokið. Þessi myndarlega steinhleðsla að austanverðu ber
hleðslumönnum vitni um gott handbragð þeirra og
kunnáttu og ég tel víst að hún muni standa um langan
aldur. Að því verki komu hagleiksmenn eins og fyrr-
nefndur Unnsteinn Elíasson og föðurbróðir hans, Ari
Jóhannesson. Þá vann Þorsteinn Guðmundsson frá
Húsafelli að jarðvegsvinnu auk efnisöflunar á grjóti. Er
Reykholtskirkugarður nú þannig afmarkaður á allar
hliðar nema að sunnanverðu þar sem er torfgarður eins
og mun hafa verið til forna. Steinhleðslurnar setja svip á
garðinn og eru að mínu mati sannkölluð staðarprýði á
þessum menningarstað,“ segir séra Geir Wage að lokum.
Nýhlaðinn veggur með austurhlið Reykholtskirkjugarðs er sannkölluð staðarprýði.
Reykholtskirkjugarður hefur nú allgott rými til austurs og
norðurs. Lengst til hægri á myndinni er útilistaverkið
„Triarchy II“ eftir Jóhann Eyfells.  Ljósm. Guðlaugur Óskarsson.