Víðsjá - dec 1946, Page 13

NORÐURLÖND
11
dramatiskan blæ og breytileik,
sem hvergi á sinn líka í nokkru
öðru menningarlandi.
Danmörk er hins vegar hið
öldótta, yfirbragðsþýða sléttu-
land, einnig það á sína fjöl-
breytni og sérstaka svipmót,
markað af ávölum hæðum, er
jökullinn mótaði úr efni, sem
hann hafði flutt frá Fenno-
skandíu.
ísland er frábrugðið öðrum og
sérkennilegt eins og hetja í ís-
lendingasögu. Hraunin í lita-
mergð sinni, hvolfþök eldfjall-
anna, jöklarnir og reykurinn frá
hverum og laugum gera landið
eitt hið merkasta hér á jörðu.
Færeyjar eru eins sérkennilegar
með snarbratta blágrýtishamra
og grösugur sléttur hið efra.
Fljúgi maður frá Kristians-
sand á norsku suðurströndinni
til nyrztu héraða Finnmerkur
eða yfir Svíþjóð frá Skáni norð-
anverðum til Haparanda eða frá
Helsingfors til Rovaniemi, þá
sér maður skóga fyrir neðan
sig, sífelld skógarflæmi, og
mestmegnis er það greni og
fura. Skógurinn breiðist eins og
ullarvoð yfir hrjúft bergið milli
vatnanna. Hinar dreifðu byggð-'
ir og bæir líta út eins og smá-
rjóður í skógarbreiðunni. Á
stöku stað á sléttunum í Aust-
ur-Gautlandi og finnska Austur-
botni ná rjóðrin saman og
mynda stórar frjósamar byggð-
ir. Ferðist maður hins vegar
á jörðu niðri horfir þetta allt
öðru vísi við. Mjög ber á lauf-
trjám í skógunum í Suður- og
Mið-Svíþjóð, og í Finnlandi er
sérstaklega mikið af birkitrjám.
í skógunum er jarðvegurinn
ekki ógróinn eins og sunnar í
löndum heldur þakinn þéttri
breiðu mosa og jurta, sem breyt-
ingum taka við hvert fótmál.
Þessi jurtagróður getur verið
svo mikill og f jölskrúðugur allt
norður fyrir heimsskautsbaug í
Noregi, Svíþjóð og Finnlandi, að
hann sé meira en mannhæðar-
hár. Háfjallaheiðarnar í Noregi
draga mjög úr flatarmáli skóg-
anna þar í landi, en í austur-
hluta landsins og Þrændalög-
um eru víðáttumiklir skógar,
og skógur nær þar allt að ís-
hafi innst í fjarðarbotnum. Á
Skáni og í Danmörku er aðeins
um skógarbletti að ræða á ann-
ars ræktuðu landi og þar ber
mest á beykinu. Fyrr á öldum
hefur Island verið auðugra að
skógi en nú. Berangurinn nú á
dögum gefur landinu alvöru-
svip og tign auðnanna, sem
minnir á háfjöllin í Suður-Nor-
egi og freðmýrarnar í Norður-
Skandinavíu.
Enn mótar náttúran sjálf
langsamlega mestan hluta Norð-
urlanda. Þar, sem mennirnir
VIÐSJA