Víðsjá - des. 1946, Blaðsíða 23

BJÁLKINN I AUGA ÞlNU
21
ar. Forsetinn og utanríkisráðu-
neytið sýndu tvímælalaust enga
dirfsku og gætu hafa beitt sér
djarflegar til forustu. En þið
getið ekki ásakað forsetann og
ráðuneytið fyrir kjarkleysi, ef
þið minnist þess, sem öldunga-
deildin og Bandaríkjaþjóðin
gerðu Þjóðabandalaginu 1919 og
alþjóðadómstólnum 1935. Síðan
hefur forseti landsins ekki vog-
að að leggja neinn mikilvægan
sáttmála fyrir öldungadeildina,
þar til sáttmáli sameinuðu þjóð-
anna kom til. Það er engin
furða, að forsetinn gætti þess að
haga honum svo, að honum yrði
ekki hafnað eins og hinum. Það
er engin furða, en þetta er af-
leitt ástand. Hér í landi er lýð-
ræði, og framkvæmdastjórnin
getur ekki gert algjöra breyt-
ingu á stefnu sinni nema með
samþykki Bandaríkjaþjóðarinn-
ar, og Bandaríkjamenn heimt-
uðu ekki voldugt bandalag sam-
einuðu þjóðanna, þeir gera það
ekki enn.
n.
Hvað höfum við svo gert frá
því að fundurinn í San Fransis-
co var haldinn, til þess að stuðla
að alþjóðafriði og styðja Banda-
lagið? Við vorum vanir að tala
um sameinuðu þjóðirnar eins og
væru þær sameiginlegt fyrir-
tæki, þar sem við ættum að
ráðgast hver við annan og vinna
saman gegn sameiginlegum ó-
vini. Samkvæmt sáttmálanum
eru sameinuðu þjóðimar útilok-
aðar frá því að eiga nokkur
skipti við óvinaríkin, um þeirra
mál eiga að f jalla „stjórnir þær,
sem á því bera ábyrgð“. Hvaða
ríkisstjórnir eru það? Truman
forseti lét í ljós fyrir nokkru,
að tími væri til kominn fyrir
Bandalag sameinuðu þjóðanna
að hefjast handa, og utanríkis-
ráðherrann Byrnes fór á fund
utanríkisráðherranna í London
og hélt því fram, að með evrópsk
mál ætti að fara sameiginlega,
þar ætti engin ein þjóð um að
fjalla. Þetta var ágætt, en því
miður braut það í bága við
stefnu okkar sjálfra. Við höfð-
um þegar gefið það fyllilega
ljóst í skyn, að við ætluðum að
ráða sjálfir á Kyrrahafi, og þeg-
ar ýmis ríki kröfðust þess, að
eins yrði hagað til um Japan
og við höfðum æskt eftir í Evr-
ópu, þá vildum við ekki heyra
það nefnt. MacArthur er einn
um það enn að skipa málum
Japans, — þótt hann hlusti öðru
hverju í náð á ráðleggingar þær,
sem Austur-Asíu ráðgjafar-
nefndin hefur fram að færa.
Eigi Bandaríkin að ráða ein öllu
um mál Japans, því skyldu þá
ekki Ráðstjórnarríkin hafa ein
VIÐSJA