Morgunblaðið - 08.11.2003, Qupperneq 28

Morgunblaðið - 08.11.2003, Qupperneq 28
LISTIR 28 LAUGARDAGUR 8. NÓVEMBER 2003 MORGUNBLAÐIÐ EFTIR á að hyggja hljóta skúlpt- úrar Ilmar Stefánsdóttur að vera skapaðir til að vera kveikjan að svona sýningu. Hlutir eru jú gerðir með ákveðið notagildi þeirra í huga og þó að gagnsemi verka Ilmar liggi ekki í augum uppi í fljótu bragði er greini- legt á þessari sýningu að hverju þeirra hefur verið fundinn sinn staður í tilverunni – a.m.k. fær hver skúlptúr sína órökrænu tillöguna hver um mögulegt notagildi, enda einkennast þeir, svo vísað sé í grein Magnúsar Þórs Þorbergssonar í leikskrá af „til- gangslausri gagnsemi, gagnslausum tilgangi“. Ef vera skyldi að ofangreint myndi verða þess valdandi að stærstur hluti mögulegra leikhúsgesta hætti að velta fyrir sér möguleikanum á að bera undrið augum þá er rétt að bæta því við að þetta er bæði mjög skemmtileg og umfram allt hugvits- samleg sýning. Húmorinn í sýning- unni, sem er lausbeislaður súrreal- ismi af bestu gerð, minnir um ýmislegt á vissa breska grínþætti sem sýndir hafa verið í sjónvarpi hér á undanförnum árum. John Wright leikstjóri og einn leikaranna, Stephen Harper, eru einmitt breskir og Valur Freyr Einarsson og Ásta Sighvats eru bæði menntuð í Bretlandi svo það er því engin tilviljun að finna megi skyldleika hér við frægustu meistara bresks húmors. Þegar farið er út í samleik og sam- spil í lengri og flóknari þáttum er eins og sýningin missi svolítið flugið en svo kemur betur í ljós hvernig hægt er að tvinna saman ólíkum þáttum og leika á ólíka þræði, endurtaka, breyta, bæta og undirstrika uns eitthvað al- veg nýtt opinberast áhorfendum. Forsendurnar hér eru flóknari en t.d. í venjulegum farsa því skúlptúr- arnir verða að vera í fyrirrúmi og spuninn má ekki leita of langt frá upprunanum. Það kemur því ekki á óvart að það er helst í samtölunum sem dýpst reynist á fyndninni, sér- staklega þegar þau fara fram á tveim- ur tungumálum. Eintölin voru hins vegar betur heppnuð, t.d. harmagrát- urinn um skáldið Svein Kára sem Val- ur Freyr skilaði af mikilli prýði. Hann sýndi sem fyrr að hann býr að traustri söngrödd og ágætishæfileik- um í gamanleik af ýmsu tagi. Ásta Sighvats var einsleitari, hún bjó til svipaðan karakter sem tók á því sem að bar á sínum eigin forsendum – að- ferð sem skilaði heilsteyptari og dýpri persónu. Stephen Harper bjó til grín- persónu þar sem auðvelt var að koma auga á skyldleikamerkin við aðrar slíkar frá heimalandi hans, persónu sem var einhvern veginn of kunnug- leg til að koma nokkurn tímann á óvart. Það er greinilegt að það hefur verið bæði erfitt og gaman að spinna alla þessa vitleysu út frá þessum dæma- lausu uppfinningum Ilmar. Þessi krefjandi vinna hefur skilað mjög smellnum grínþáttum, sem í upphafi einkennast mest af hverjum leikara einum og sér að eiga við hvern skúlpt- úr fyrir sig. Þeir búa hver í sínu hólfi í afar vel hannaðri leikmynd Helgu I. Stefánsdóttur – leikmynd sem á stór- an þátt í að skapa sannfærandi heild- armynd utan um allt saman. Hnitmið- uð notkun ljósanna, sem Johanna Salomaa á heiðurinn af, undirstrikar svo þetta hlutverk leikmyndarinnar. Hvað búningahönnun Lottu Danfors varðar er áherslan á efnisval og snið. Sumir búninganna voru bráðfyndnir bara einir sér, aðrir glæsilegir í ein- faldleika sínum. Þá er ótalinn sá þáttur sýningar- innar sem veitti undirrituðum mesta ánægju – tónlistarhliðin. Ásgerður Júníusdóttir mezzósópran valdi lög sem hentuðu við hverjar kringum- stæður fyrir sig og í flestum tilfellum tjáði hún sig í söng þó að hún gripi líka til hreyfinga og talmáls í undan- tekningartilfellum. Davíð Þór Jóns- son útsetti tónlistina og lék mjög sannfærandi undir á hljóðfæra- skúlptúra Ilmar Stefánsdóttur. Lögin voru úr ýmsum áttum, aría úr Werth- er eftir Massinet, tangó úr Túskild- ingsóperunni eftir Weill, „Let’s Get Lost“ eftir Chet Baker, og „Smile“ eftir Chaplin. Prósatextarnir sem eru sungnir í stað hinna upprunalegu eru t.d. upp- talning á aukaverkunum á þekktu geðprýðislyfi, leiðbeiningar um notk- un nuddpúða, eða kafli úr gamalli bók um tískuna, en t.d. texti H.C. And- ersens, „Jeg elsker dig“, við lag Ed- vards Griegs fær að njóta sín í upp- runalegri mynd. Ábúðarfullur mezzósópran sem sópaði að á sviðinu, óviðjafnanleg rödd, fullkominn kokteill af tónlist og kitlandi óvissu um hvað söngtextarnir fjölluðu skapaði sýningunni aðra og athyglisverðari vídd. Grínið túlkaði Ásgerður yfirveguð og afskiptalaus sem átti vel við aðferð Ástu Sighvats sem Ásgerður tengdist í leiknum. At- riðin sem byggðust á sígildri nálgun – djúpar tilfinningar sem er vaktar upp í gegnum söng þjálfaðrar, seiðandi raddar, svipbrigðaleysi látbragðsleik- arans sem túlkar allt með hófstilltum hreyfingum – allt þetta er í beinni andstöðu við en kallast jafnframt á við uppfinningasemi Ilmar og smellin smáatriðin sem unnin voru út frá henni. Kannski hefur John Wright fundið hér hina fullkomnu uppskrift að sýningu sem hentar öllum áhorf- endum, hvers konar skapi sem þeir gætu verið í. A.m.k. mun enginn sem sýninguna hefur séð geta litið þessa skúlptúra Ilmar Stefánsdóttur aftur án þess að tengja þá þeirri „tilgangs- laus gagnsemi“ sem hverjum þeirra hefur verið valin. „Tilgangslaus gagnsemi“ Ljósmynd/Carsten Lehmann Grátandi kona: Ásgerður Júníus- dóttir á sígildum nótum. LEIKLIST Hlutafélag sf. í samvinnu við LR, Teater Pero og BAC Höfundar: Leikhópurinn sem vinnur verk- ið út frá skúlptúrum Ilmar Stefánsdóttur. Leikstjóri: John Wright. Leikmyndarhönn- uður: Helga I. Stefánsdóttir. Bún- ingahönnuður: Lotta Danfors. Hönnun lýsingar: Johanna Salomaa. Hljóðmynd: Ásgerður Júníusdóttir og Davíð Þór Jóns- son. Val tónlistar: Ásgerður Júníusdóttir. Útsetning tónlistar og hljóðfæraleikur: Davíð Þór Jónsson. Höfundar tónlistar: Charlie Chaplin, Chet Baker, Edvard Grieg, Jules Massinet, Franz Schubert og Kurt Weill. Textaráðgjöf: Sjón. Hönnun hreyfinga: Peter Anderson. Leikarar: Ás- gerður Júníusdóttir, Ásta Sighvats, Stephen Harper og Valur Freyr Einarsson. Fimmtudagur 6. nóvember. COMMONNONSENSE Sveinn Haraldsson Bókabúð Máls og menningar, Laugavegi 18 kl. 11 Lesið verður úr myndabókum fyrir yngstu börnin; Höfuðskepnur Álfheima eftir Ólaf Gunnar Guðlaugsson sem segir frá ævintýrum Bene- dikts búálfs og félaga hans, Leyndarmálið hennar ömmu eftir Björk Bjarkadóttur, Ég vildi að ég væri eftir Önnu Cynthiu Leplar, Greppikló eftir Juliu Donaldsson, í þýðingu Þórarins Eldjárn. Smiðjan, leikhús LHÍ við Sölv- hólsgötu kl. 15 Annars árs nem- endur úr leiklistardeild og gestir úr hópi atvinnuleikara leiklesa stórvirki Will- iams Shake- speares, Lé kon- ung, í þýðingu Helga Hálfdan- arsonar. Arnar Jónsson les Lé, hlutverk hirð- fíflsins les Hall- dóra Geirharðs- dóttir og Sigurður Skúla- son les jarlinn af Glostri. Nem- endur skipta með sér öðrum hlut- verkum. Verkið verður lesið í heild. Aðgangur er öllum heimill. Hekluhúsið, Laugavegi 174, kl. 20.30 Toni&Guy á Íslandi stendur fyrir tísku- og menningarviðburði í sýningarsal Volkswagen. Sænsk menningarvika Listasafn Reykjavíkur – Hafn- arhús kl. 14 Nanna Hermansson heldur fyrirlestur sem hún nefnir Norðurlöndin á tímum Napóleons – stórveldin réðu örlögum okkar. Nanna fjallar um það hvernig nýj- ar þjóðir mót- uðust með nýj- um hugmyndum sem nú eru fast- grónar – svo sem hug- myndum okkar um tungumálið sem sameining- arafl þjóðar. Fyrirlestur Nönnu er fluttur á íslensku og er haldinn í samstarfi við Stokk- hólmsborg. Nanna Hermansson er þjóð- háttafræðingur að mennt og var borgarminjavörður í Reykjavík á árunum 1974-1984, en síðan lands- minjavörður í Suðurmannalandi í Svíðjóð og borgarminjavörður í Stokkhólmi frá 1992. Nanna hefur auk þess starfað við norrænt menningarsamstafs höfuðborg- anna frá árinu 2000. Tjarnarbíó kl. 20 Ungir sænsk- ir hönnuðir taka þátt í samsýningu á vegum Unglistar. Þemað er Endurvinnsla. Í DAG Arnar Jónsson Nanna Hermansson  Sjá einnig Staður og stund á mbl.is TVÆR sýningar verða opn-aðar í Listasafninu á Ak-ureyri í dag. Annars vegarer um að ræða að í austur- og miðsal sýnir Eggert Pétursson málverk undir heitinu Blómrof, sem spanna tímabilið frá 1988 og fram á þennan dag, en í vestursal hefur kanadíski listamaðurinn Aaron Mitchel komið fyrir innsetningu á skúlptúrum og teikningum sem hann kallar Minningar og heim- ildasöfn. Í grein sem Gunnar J. Árnason listheimspekingur skrifar um Egg- ert í sýningarskrá segir meðal ann- ars: „Á þessum tíma [frá 1988 til dags- ins í dag] hafa málverk hans ein- kennst af myndmáli sem á engan sinn líka í íslenskri myndlist og þótt víðar væri leitað. Á póstmódern- ískum tímum í lok níunda áratug- arins mátti búast við hverju sem var, en það var samt sem áður ákveðið uppbrot fólgið í því að listamaður sem hafði verið bendlaður við fram- úrstefnustarfsemi í myndlistarlífi Reykjavíkur, eins og Gallerí Suð- urgötu 7, skyldi snúa sér að því að mála blómamyndir, og mála þær af þvílíku fíngerðu listfengi í handverki að helst jafnaðist á við smásæja skreytilist frá Austurlöndum. Samt sem áður var ekki hægt að afskrifa þær sem yfirborðskenndar blóma- myndaklisjur og þær velta sér held- ur ekki upp úr sýndarmennsku í handverki. Á sinn sérstaka hátt ganga þær upp, eins og sagt er, og þær hafa notið athygli og aðdáunar sem síst hefur dregið úr. Eitthvað er að gerast í þessum myndum sem hefur komið á óvart og kannski á sinn hljóðláta hátt komið mönnum úr jafnvægi þannig að aðdáunin hef- ur að einhverju leyti verið blandin óvissu og spurn: geta blómamyndir verið áhugaverðar sem framsækin myndlist eða er bara um að ræða óvenjulegt stofustáss? Ég veit ekki um nokkurn mann sem hefur fengið af sér að hafna þeim alfarið sem létt- vægri listsköpun, en það liggur hins vegar ekki í augum uppi í hverju sér- staða þeirra liggur.“ Eggert segir það lengi hafa blund- að í sér að mála blóm áður en hann lét það eftir sér, eins og hann orðar það, að snúa sér alfarið að því. Segist hafa stúderað blóm alveg frá barn- æsku. Eggert var í nýlistadeild í Mynd- lista- og handíðaskólanum, fékkst þar við alls konar myndlist, og var í framhaldi þess við nám í tvö ár í Maastricht í Hollandi. Sýningin er samantekt á 15 ára blómaferli, segir hann. „Það er ágætt að skoða stöðuna til að geta haldið áfram,“ sagði hann við Morg- unblaðið. Myndirnar á sýningunni koma víða að, eru ýmist í einkaeign eða í eigu safna. Og hér er um að ræða um það bil fjórðung allra mál- verka sem Eggert hefur gert á þess- um 15 árum. Hann segir liti blómanna heilla. „Blómin eru hvati til að gera eitt- hvað en svo er þetta náttúrlega bara málverk, abstrakt hugsun út frá blómunum.“ Á tímabili voru myndir hans mjög grænar, á tímabili ljósar og síðan dökkar og þær nýjustu eru mjög litsterkar. Gríðarlegan tíma tekur að vinna hverja mynd, allt að tveimur árum, enda smáatriðin hreinlega óteljandi. Eggert segist ekki dvelja mjög mikið úti í náttúrunni. „Þegar ég bjó í Englandi, 1991 til 1998, málaði ég mikið eftir minni. Sumarið er stutt og blómin ekki lengi í blóma hér á landi, en ef ég get þá geng ég tals- vert úti yfir sumarið; tek ljósmyndir og skissa atriði sem ég reyni að glöggva mig á; bótanísk atriði. En mestmegnis mála ég eftir minni.“ Minningar og heimildasöfn Aaron Mitchel er Kanadamaður sem búsettur er á Akureyri, þar sem hann á eiginkonu og fjölskyldu. Í innsetningu hans eru ýmiskonar hversdagslegir hlutir sem hann hef- ur vafið inn í óverkaðan baðmull- arstriga. „Ég hófst handa þegar ég fluttist hingað fyrir tveimur og hálfu ári. Og því lengur sem ég var hér því meira fannst mér ég tengjast Kan- ada. En sú tenging var auðvitað öll í minningaformi. Og þeir hlutir sem eru á sýningunni skipta mig allir máli; tengjast allir ákveðnum minn- ingum og ákveðnu fólki í fjölskyldu minni. Ég vil varðveita minning- arnar eins og múmíur; þetta er eitt- hvað sem ég vil varðveita að eilífu.“ Hann segir jafnframt mikilvægt að geta deilt minningunum með öðr- um. „Hver einasti maður á sínar minningar um hluti eins og eru hér; fólk verður ekki fráhverft neinum þeirra vegna þess að allt er hvítt. Menn sjá hlutina sem form og geta því tengt þá eigin minningum.“ Kanadíski listfræðingurinn Lillian Allen skrifar um Mitchell í sýning- arskránni. Þar segir m.a.: „Í þessari röð af verkum, Minn- ingar og heimildasöfn, skilar Aaron Mitchell okkur sem einstaklingum til okkar sjálfra og sem hópi til sagna okkar. Áhorfandinn á þess kost að íhuga ýmis einföld atriði í daglegu lífi; hringl ungbarns, hníf, gamlan tréstól, straujárn, reiðhjól og bækur á hillu, sem nú hafa hlotið upphefð í vitund okkar vegna þess að listamaðurinn gaf þeim gaum. Í landslaginu sem Mitchell hefur skapað standa þessir óeftirtekt- arverðu hlutir nú sem „hefðbundin“ eða „viðhafnarleg“ verk og skora á áhorfandann að endurskoða sam- band sitt við þá. Við neyðumst til að kanna hin mörgu lög og blæbrigði í hverjum hlut þar sem hann stendur uppábúinn og grafkyrr og krefst at- hygli okkar. Þessir hlutir verða tákn, eða dyr, sem listamaðurinn vonar að muni koma okkur sem hópi í samband við okkar innri mann, skapa tengsl við hvert annað og við hið tilbúna menningarumhverfi okk- ar. Mestu máli skiptir þó að sýningin Minningar og heimildasöfn beinir okkur aftur að helgiathöfninni; mannlegum gjörningi með skýran tilgang,“ segir Allen. Sýningarnar verða opnaðar kl. 15 í dag. Blómrof, minningar og heimildasöfn Morgunblaðið/Kristján Aaron Mitchell og Eggert Pétursson, til hægri, við eitt verka Mitchells. ÖRFÁAR aukasýningar verða á Veislunni í Þjóðleikhúsinu en sýningar nálgast nú hundraðið. Sýningin víkur nú fyrir næsta verkefni á Smíðaverkstæðinu, sem frumsýnt verður um ára- mót. Síðasta sýning á Veislunni verður þriðjudaginn 25. þessa mánaðar en bætt hefur verið við aukasýningum miðvikudag- inn 12. nóvember, þriðjudaginn 18. og fimmtudaginn 20. nóv. Síðustu sýningar á Veislunni HELGA Magnúsdóttir myndlistar- maður hefur opna vinnustofu sína á Bergstaðastræti 13, kl. 16–18 í dag. Fram að jólum verður opið alla daga, nema fimmtudaga og föstudaga, kl. 15–18. Opin vinnustofa
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72

x

Morgunblaðið

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.