Morgunblaðið - 08.11.2003, Qupperneq 44

Morgunblaðið - 08.11.2003, Qupperneq 44
MINNINGAR 44 LAUGARDAGUR 8. NÓVEMBER 2003 MORGUNBLAÐIÐ ✝ Friðrika Krist-jánsdóttir fædd- ist í Fremstafelli í Köldukinn í S-Þing. 18. júlí 1916. Hún andaðist á Heilbrigð- isstofnun Þingey- inga á Húsavík 1. nóvember síðastlið- inn. Foreldrar Frið- riku voru Kristján Jónsson, bóndi í Fremstafelli, f. 29. janúar 1881, d. 15. apríl 1964, og kona hans, Rósa Guð- laugsdóttir, f. 25. mars 1885, d. 30. júlí 1962. Systk- ini Friðriku eru: Anna, f. 1904, d. 1983; Rannveig, f. 1908, d. 1966; Áslaug, f. 1911; Helga, f. 1919, d. 2002; Jón, f. 1921, Jónas, f. 1924 og Ásdís, f. 1929, d. 1936. Hinn 11. júlí 1936 giftist Frið- rika Jóni Jónssyni, f. á Mýri í Bárð- ardal 8. apríl 1908, d. 17. október Friðrika og Linda Theódóra. 5) Þorgeir verkstjóri, f. 27. júlí 1955; maki (skilin) Hildur Traustadóttir, sambýliskona Elfa Gísladóttir. Börn: Elva Þórey, Áslaug, Mar- grét, Ágústa Hrund og Haraldur. Barnabarnabörn Friðriku eru 23. Friðrika ólst upp í Fremstafelli til fullorðinsára. Þar í sveit gekk hún í barnaskóla að þeirra tíma hætti og var síðar einn vetur í Hús- mæðraskólanum á Laugum. Frið- rika og Jón bjuggu á Mýri í Bárð- ardal 1936-1940 en þá fluttust þau í Fremstafell. Þar bjuggu þau all- an sinn búskap uns þau fluttust í Miðhvamm á Húsavík vorið 1994. Meðfram bústörfum vann Friðrika ötullega að söngmálum sveitarinn- ar. Hún söng í kirkjukór Ljósa- vatnskirkju í áratugi og var félagi í Lissýjarkórnum frá upphafi. Hún tók einnig virkan þátt í starfsemi kvenfélagsins og var gerð þar að heiðursfélaga. Síðastliðið ár hefur Friðrika verið á langlegudeild Sjúkrahúss Húsavíkur og lést þar 1. nóvember síðastliðinn. Friðrika verður jarðsungin frá Þorgeirskirkju á Ljósavatni í dag og hefst athöfnin klukkan 13.30. 2001. Foreldrar Jóns voru Jón Karlsson, bóndi og organisti á Mýri, f. 25. júní 1877, d. 13. apríl 1937, og kona hans, Aðalbjörg Jónsdóttir, f. 7. ágúst 1880, d. 13. október 1943. Börn Friðriku og Jóns eru: 1) Ásdís sjúkraliði, f. 22. októ- ber 1936; maki (skilin) Stefán Hannesson. Börn: Friðrika Hildi- gunnur, Ólöf og Jón Kristján. 2) Aðalbjörg bókavörður, f. 3. nóv- ember 1939; maki Þórir Jónsson. Börn: Anna, Rannveig, Jón, Trausti og Auður. 3) Rósa starfs- maður leikskóla, f. 12. júlí 1943; maki (látinn) Þórarinn Þórarins- son. Börn: Jón Arnar, Þórarinn og Ragnhildur. 4) Rannveig starfs- maður leikskóla, f. 20. júní 1949; maki Tómas Agnarsson. Börn: Það er komið að leiðarlokum. Langri og farsælli ævi lokið að kvöldi hins 1. nóvember. Þegar við komum síðast til Friðriku laugardaginn 18. október var hún óvenjuslök; reyndi þó að tala við okkur en átti erfitt með að tjá sig. Við stönsum stundarkorn, kveðjum þegar hún fer fram í kvöld- mat. Ljóst er að skilnaðarstundin nálgast og við vitum að Friðrika er sátt við það. Það skiptir mestu; mild- ar okkur Boggu missi kærrar móður og tengdamóður. Það er gott að eiga minningar um Friðriku í Fremsta- felli. Margs er að minnast frá rúmlega 40 ára kynnum. Friðrika tæplega fimmtug, oft margir í heimili í Fremstafelli á sumrin og erilsamt innan húss sem utan. Hún er verka- drjúg; fer sér að engu óðslega en verkin vinnast vel. Alltaf sama jafn- aðargeðið. „Æ, þetta bjargast!“ Sem það líka gerði. Alltaf. Það getur verið grínlaust að eiga hrekkjóttan tengdason sem ber á borð kex með kvöldkaffinu. Hús- freyja fær sér köku og bítur í. Hart undir tönn. Ofan í kaffið. Bítur aftur í. Linast ekkert, – skrýtið. Sér hlát- urviprurnar á tengdasyninum og skilur að maðkur er í mysunni. Læt- ur „kökuna“ vaða með nokkrum vel völdum orðum, hlæjandi, reiðilaust, þótt spónaplatan hefði vel getað brot- ið tennur! Friðriku þótti gott að reykja. Reykti bæði pípu og sígar- ettur og vafði um tíma sjálf eins og kúrekarnir á hvíta tjaldinu. Gott að eiga hjálpsaman tengdason sem með ánægju vefur fyrir tengdamóður sína. Reyndar ekki alltaf á hefðbund- inn hátt. Stundum tóbak aðeins til endanna í bréfinu en sílgræn taða úr fjóshlöðunni í miðju. Logaði fyrst vel en erfitt að halda glóð! Þeirri grá- glettni tekið með sama hætti og kex- spónaplötutilræðinu. Friðrika kvaddi eins og hún lifði, hógværlega og án þess að valda öðr- um fyrirhöfn. Eins og kona mín sagði: „Hún beið eftir að við systkinin kæmum til að kveðja. Þegar við vor- um komin fannst henni ekki eftir neinu að bíða. Það hefði bara orðið til þess að við kæmumst ekki heim í kvöld.“ Þórir Jónsson. Fyrir nokkru hlustaði ég á umræð- ur um minningargreinar og sam- kvæmt þeim væri eins og íslenskar konur væru alltaf og eingöngu bara að baka pönnukökur og fást við mat- argerð. Þetta þóttu ekki merkileg eftirmæli. Nú þegar elskuleg amma okkar hefur kvatt þessa jarðvist, hvaða minningar koma þá upp í hugann. Jú, það eru minningar um pönnukökur og kleinur, kjötbollur með rabbarb- arasultu, rúgbrauð með strásykri til að borða á leiðinni í fjósið, skyrsúpu og silfurkönnuna sem amma sendi okkur með í berjamó til að tína í aðal- bláber. Amma var fyrst og seinast húsfreyja og bóndakona á íslensku sveitaheimili. Oft var mannmargt á heimilinu sérstaklega yfir sumartím- ann og oft bar óvænta gesti að garði og alltaf var eins og allt væri und- irbúið í mat og drykk og allaf nóg á borðum. Þetta hafðist allt í rólegheit- um, aldrei asi eða læti. En minningarnar sem við eigum eru ekki bara matur og brauð. Hún amma okkar var amma með stóru Ai. Amma eins og flestir hugsa sér að ömmur eigi að vera. Amma sem alltaf var í góðu skapi og svo undur ljúf. Amma sem var til staðar. Amma sem gladdi. Amma sem huggaði. Amma sem mjólkaði kýrnar. Amma sem prjónaði á okkur lopapeysur og sokka. Amma sem var í kór. Amma sem las danska reyfara, lagði kapla, fannst glæpamyndir í sjónvarpinu skemmtilegar og amma sem reykti pípu, afa til mikillar armæðu. Afi og amma gengu saman æviveg- inn í meira en 60 ár en afi lést fyrir réttum 2 árum. Ekki voru þau heið- urshjónin alltaf sammála um menn og málefni og ég held að amma hafi nú oft leyft afa að ráða – látið í minni pokann. Það var erfitt hversu langt var á milli okkar, sérstaklega síðustu árin eftir að heilsa og þrek fór þverr- andi og hver heimsókn varð dýrmæt. Nú er komið að kveðjustund og við kveðjum með þakklæti í huga fyrir allt, þess fullviss að það sem bjartast er hefur nú tekið á móti henni ömmu okkar. Hún er komin heim. Haustfölva slær á hlíðarvangann rjóða, hjartsláttur dvín, og liðin sumarganga. Voðin er unnin, vafin upp í stranga. Vefarinn hefur lokið sinni skyldu. Næst mun sér annar nema þarna spildu. (J.J.) Ásdísarbörn. Friðrika Kristjánsdóttir frá Fremstafelli andaðist í Sjúkrahúsi Húsavíkur 1. nóvember síðastliðinn, 87 ára að aldri. Hún hafði búið á Hvammi, heimili aldraðra á Húsavík, í nokkur ár frá því að hún og maður hennar, Jón Jónsson frá Mýri, létu af búskap í Fremstafelli. Síðustu mán- uðina var Friðrika farin að heilsu og dvaldi í sjúkrahúsinu. En er við Jón- as bróðir hennar heimsóttum hana á síðastliðnu sumri var hún hress og glöð í bragði eins og hennar var von og vísa, þótt heyra mætti á máli hennar að henni veittist örðugt að ljúka því sem hún vildi segja. Ég var svo lánsöm að fá að vera hjá þeim hjónum í kaupavinnu sumarið 1944. Það var gott sumar á ýmsa vegu – sólríkt og oft sunnanblær í lofti. Ég hafði átt þann draum lengi að fá að kynnast sveitalífinu í Þing- eyjarsýslu nánar og vinna við bústörf og annað sem til félli. Ýmis tengsl og gömul vinátta við Jón, manninn hennar Friðriku, réðu því að ég komst í sumarvinnu til þeirra í Fremstafell. Þá áttu þau þrjár ungar dætur og fram undan var hásumar og heyskapartíð. Þetta var ævintýraleg- ur og yndislegur tími þar sem ríkti glaðværð og góðvild. Friðrika stjórn- aði að sjálfsögðu öllu innan húss og vann verkin með gleði og ánægju. Hún hafði fallega söngrödd og hún kunni ljóð og sögur. Hún hafði verið á Húsmæðraskólanum á Laugum hjá Kristjönu Pétursdóttur og þaðan átti hún góðar og skemmtilegar minning- ar sem stundum voru rifjaðar upp. Þarna ríkti menningarlegt andrúms- loft, rætt var um landsins gagn og nauðsynjar, rifjuð upp ljóð og lausa- vísur og oft sungið af hjartans lyst. Jón bóndi stjórnaði útiverkunum og heyskapnum, ég vann með honum og Friðrika líka þegar á þurfti að halda. Í minningunni finnst mér að vel hafi heyjast og minnisstæðastir eru þeir dagarnir þegar verið var að hirða þurrt heyið og flytja það heim í hlöðuna. Þá voru allir glaðir og léttir í lund og hlýr og glaður sunnanvindur lék okkur um vanga. Síðar hefur mér oft verið hugsað til þess hve notalegt og gott var að vinna undir stjórn og leiðsögn hennar Rikku og Jóns bónda hennar, því að þau fundu aldr- ei að neinu og virtust vera innilega ánægð með allt, þótt kaupakonan væri alls óvön verkunum. En auðvitað lágu ýmsar búsorgir og áhyggjur undir glöðu yfirbragði þeirra hjóna. Friðrika hafði nokkrum árum áður dottið af hestbaki, brotnað og meitt sig mjög illa á fæti sem hafði ekki gróið um heilt. Hún gekk því hölt og átti við eymsli og sárindi að stríða í hverju spori. En Friðrika var gædd einstöku jafnaðargeði og því var henni eðlislægt að bera þetta í hljóði og láta sitt glaðværa yfirbragð ráða ríkjum. Síðar átti ég eftir að verða mág- kona hennar Friðriku og við það urðu leiðir okkar samtvinnaðar á ýmsan veg og vináttuböndin treystust. Því koma nú minningar um margar góð- ar stundir fram í hugann er við verð- um að kveðja hana að þessum leið- arlokum. Ég vil þakka þær allar af heilum hug og biðja henni blessunar Guðs og votta börnum hennar og að- standendum samúð okkar hjóna og fjölskyldu okkar. Sigríður Kristjánsdóttir. „Frændi, veistu það að þegar ég ætlaði að tala við hana Rikku áðan, þá sagði ég bara: Mamma.“ Föður- bróðir minn leit á mig og sagði hugsi: „Já, vinur minn, það er nú einmitt það sem hún er eiginlega, mamma okkar allra.“ Ég var tólf ára og í fóstri hjá Jóni og Rikku í Fremsta- felli. Hann var tvíburabróðir föður míns, hún var móðursystir mín, Frið- rika Kristjánsdóttir. Og nú eru þau bæði gengin. Ég held það segi mjög mikið um persónu Rikku, eins og hún var jafn- an kölluð, að strákurinn sem var í fóstri hjá henni skyldi ósjálfrátt kalla hana mömmu. Móðurhlýjuna átti hún í ríkum mæli, einmitt þá tegund sem blandast glaðværð svo auðveldlega og græðir bernskusárin. Það gilti einu hvaða raunir mættu henni á lífs- leiðinni: Meðan hún naut andlegrar heilsu virtist hún geta tekist á við hvað sem var og varðveitt ljúfmann- legt viðhorf til lífsins og mannanna. Þær voru sex systurnar, Fremsta- fellssystur, orðlagðar í sveitum Þing- eyjarsýslu fyrir að vera glaðværar en líka orðheppnar í betra lagi og geta beitt tungunni svo að undan sveið ef að þeim var vegið. Til þess áttu þær líka kyn. Ég held ég hafi ekki heyrt vitnað oftar í annað fólk en Ester móðursystur, Önnu ömmu og Guð- laug afa, þegar ég var barn. Þetta var móðursystir, amma og afi móður minnar og Rikku, og það sem til var vitnað voru meitlaðar setningar, skarplegar lausavísur og skapgerð- arlýsingar. Ég held ég hafi heyrt að minnsta kosti þrjár systranna vitna í samtal Önnu ömmu og Guðlaugs afa þegar Anna sagði: „Vertu nú rólegur, Guðlaugur!“ og fékk svarið: „Róleg- ur! Ég? Nei! Aldrei!“ Og svo hlógu þær systur hjartanlega. Af slíkum forfeðrum gat maður verið stoltur. Sex systur, ein dó í bernsku en fimm eignuðust börn og buru. Kannski voru það Áslaug og Rann- veig sem sungu: „Drottinn minn dýri, dragðu mig suður í Mýri …“ og voru að hugsa til bræðranna á Mýri í Bárðardal. Það urðu samt Rannveig, móðir mín, og Friðrika sem giftust tvíburunum frá Mýri, Páli og Jóni. Rikka var átta árum yngri en móðir mín en þær systur voru líkar bæði í sjón og raun og svo fléttuðust ævir saman, að Jón og Rikka tóku við ný- býli Páls og Rannveigar í Fremsta- felli, nokkrum árum eftir að síðar- nefndu hjónin fluttust að Laugum í Reykjadal. Á Fremstafelli II bjuggu þau síðan þangað til tímabært var að leita hvíldar á Hvammi í Húsavík. Lífið var ekki dans á rósum fyrir þær Fremstafellssystur, enda höfðu þær og þeirra kynslóð ekki vænst þess. Það er fyrst núna við inngang nýrrar aldar sem menn ætlast til að allt sé að geðþótta þeirra. Þær systur tóku mótlætinu og búskaparerfið- leikunum með æðruleysi og fyrir okkur, sem nutum þess börn að sjá hvernig þær tóku á málum, var það ómetanleg skólaganga. Hins vegar á ég ýmislegt vantalað við þau mátt- arvöld sem ekki skilja að það er nóg á eina konu lagt að hafa verið bónda- kona í harðbýlu landi á sjötta áratug og alið stóran barnahóp þótt hún sé ekki þjökuð erfiðum sjúkdómum á ævikvöldi. Við Hvítafellssystkinin litum alltaf á Fremstafellssystkinin sem okkar eigin systkin enda ættarböndin sterk. Ég veit ég tala fyrir munn systkina minna þegar ég sendi Ás- dísi, Aðalbjörgu, Rósu, Rannveigu og Þorgeiri kveðjur og þakkir fyrir að hafa fengið að eiga Jón og Rikku að svo yndislegum vinum svo lengi. Guð blessi minningu þeirra. Systkinum Rikku, Áslaugu, Jóni og Jónasi sem og öllu venslafólki og afkomendum hennar, sendi ég alúð- arkveðjur af erlendri grund. Heimir Pálsson. Tímans tönn verður ekki stöðvuð, hún vinnur sitt verk, við kveðjum eitt af öðru. Hún var orðin þreytt, hún Friðrika móðursystir, tímans tönn hafði ekki alltaf verið blíð við hana, en hún hafði skilað miklu dagsverki við aðstæður sem tíðkuðust fyrri hluta síðustu aldar. Myndbrot minninganna leiftra, alla mína æfi hefur Rikka verið hluti af henni, misstór, en alltaf til. Þar að auki var hún gift Jóni föðurbróður, það styrkti böndin ennþá meira. Raunar voru þau sjaldnar nefnd sitt í hvoru lagi, þau voru Jón og Rikka. Jón sinn missti hún fyrir nokkrum árum. Ég man skjólið sem hún veitti mér ef ég þurfti á að halda, barni í dvöl hjá ömmu og afa í Fremstafelli. Ég man eldhúsið hennar, fullt af börn- um, Sibbu gömlu sitja á skammeli að þvo plögg úr fötu, ekki alltaf ánægðri með stóðið sem sótti inn. Ég man glitrandi glerbrot og aðrar gersemar sem hún gaf til að nota í ,,Litla-búi“ við bakstur og matargerð. Ég man þulur og kvæðakorn rauluð þreyttu barni. Ég man ótal ferðir með foreldrum mínum og systkinum í Fremstafell og tilhlökkunina sem vaknaði í brjósti mér þegar sást til bæjarins af Fljótsheiðinni. Ég man hve Jón var háður henni, stundum óþolinmóður svo örlyndur sem hann var, og svörin hennar: ,,Já, já, Jón minn, nú skal ég.“ Voru þau svör kannski lýsandi dæmi um lífs- skoðun hennar? ,,Nú skal ég.“ Ég á líka minningar frá fullorðinsárum, en þá kynntist ég Rikku á nýjan hátt, færðist nær henni í aldri og áhuga- málum. Ég man ótal gleðistundir hjá þeim Rikku og Jóni í Fremstafelli, man heimsóknir þeirra til mín þegar ald- urinn var að síga á og bústörfin ekki lengur á þeirra herðum. Þau voru FRIÐRIKA KRISTJÁNSDÓTTIR Móðir okkar, tengdamóðir, amma og lang- amma, LOVÍSA JÓNSDÓTTIR frá Flatey, sem andaðist á Hrafnistu í Hafnarfirði fimmtu- daginn 30. október, verður jarðsungin frá Víði- staðakirkju í Hafnarfirði mánudaginn 10. nóv- ember kl. 13.30. Svanhildur Stefánsdóttir, Guðmundur Rúnar Magnússon, Rafn Stefánsson, Guðlaug Guðbergsdóttir, barnabörn og langömmubörn. Elskuleg eiginkona mín og móðir okkar, GUÐRÚN PÉTURSDÓTTIR, Bjarmalandi 14, lést á hjúkrunarheimilinu Skógarbæ miðviku- daginn 5. nóvember. Guðgeir Ólafsson, Pétur, Ólafur og Edda Guðgeirsbörn. Hjartans þakkir til allra þeirra, sem sýndu mér samúð og vinarhug við andlát og útför systur minnar, GUÐRÚNAR ÞORVALDSDÓTTUR. Björg Hafsteins.
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72

x

Morgunblaðið

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.