Skírnir

Ukioqatigiit
Ataaseq assigiiaat ilaat

Skírnir - 01.01.1967, Qupperneq 80

Skírnir - 01.01.1967, Qupperneq 80
78 Harald L. Tveterás Skírnir arinnar og alþýðunnar og hafði einmitt nýlokið við að yrkja þjóðsönginn, „Já, vér elskum ættarlandið“ (Þýð. Matth. Joch.), hann brást þá þessu landi á svo mikilvægu menningarsviði sem bókaútgáfan var. Hinir fylgdu á eftir honum, stórir og smáir, — hann leiddi þá inn í hús Gyldendals hvern af öðrum. Öll þessi atburðarás hefði verið óhugsandi, ef Björnson hefði ekki eftir 1860 verið sannfærður Skandínavisti í tveim- ur mikilvægum atriðum: í efnahags- og menningarmálum. I Noregi var líka uppi önnur hugsjónastefna á árunum 1850 og fram yfir 1860, samhliða, eða öllu frekar í tengslum við Skandínavismann, sem varð til þess að þröngva norrænu grannlöndunum, einkum Danmörku, inn í norska þjóðarvit- und með öðrum hætti en fyrr. Þetta var efnahagsleg frjáls- hyggja. Þessi skynsamlega kenning var í því fólgin, að efna- hagsleg velmegun væri háð sem frjálsustum vöruskiptum milli landanna, og þar sem vörurnar kæmust yfir landamæri, fylgdi fólk og hugsjónir í kjölfar þeirra, svo að úr yrði sam- skipti manna og menningartengsl. Menning byggist að miklu leyti á mannlegum samskiptum, og þess vegna vakti efna- hagsleg frjáls'hyggja yfir þeim vaxtarbroddi menningar, sem var að finna i vegum, járnbrautum, gufuskipaleiðum, síma og loftskeytum; hindrunum var rutt úr vegi bæði út á við og inn á við, afdalir opnuðust, um leið og fjarlæg lönd færðust nær. Samkeppnin átti að skera úr um, hvar bezt væri að framleiða hlutina og ódýrast, og bækur höfðu enga sérstöðu. Ef dönsk útgáfufyrirtæki gátu gefið út verk norskra höfunda með hagnaði, var ef til vill ástæða til að harma það, en þeir einu, sem úr því gátu bætt, voru norsku bókaútgefendurnir — þeir urðu að jafnast á við hina dönsku. Efnahagsleg frjálshyggja var eðlileg krafa í augum Björn- sons, líkt og hugsanafrelsi og lýðræði. Slíkt var líka í sam- ræmi við hreinskilni hans og mannúð. Hann brá oft fyrir sig orðfæri hinnar efnahagslegu frjálshyggju, ekki sízt þegar hann var gagnrýndur í Noregi fyrir að hafa svikið norsk bókaútgáfufyrirtæki. Hann lifði í efnahagslegri frjálshyggju, löngu eftir að hún hafði glatað stjórnmálalegri þýðingu sinni að mestu. Árið 1886 átti hann þannig í harðri deilu við einn
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140
Qupperneq 141
Qupperneq 142
Qupperneq 143
Qupperneq 144
Qupperneq 145
Qupperneq 146
Qupperneq 147
Qupperneq 148
Qupperneq 149
Qupperneq 150
Qupperneq 151
Qupperneq 152
Qupperneq 153
Qupperneq 154
Qupperneq 155
Qupperneq 156
Qupperneq 157
Qupperneq 158
Qupperneq 159
Qupperneq 160
Qupperneq 161
Qupperneq 162
Qupperneq 163
Qupperneq 164
Qupperneq 165
Qupperneq 166
Qupperneq 167
Qupperneq 168
Qupperneq 169
Qupperneq 170
Qupperneq 171
Qupperneq 172
Qupperneq 173
Qupperneq 174
Qupperneq 175
Qupperneq 176
Qupperneq 177
Qupperneq 178
Qupperneq 179
Qupperneq 180
Qupperneq 181
Qupperneq 182
Qupperneq 183
Qupperneq 184
Qupperneq 185
Qupperneq 186
Qupperneq 187
Qupperneq 188

x

Skírnir

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Skírnir
https://timarit.is/publication/59

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.