Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Nįttśrufręšingurinn

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Nįttśrufręšingurinn

						NÁTTÚRUFRÆÐINGURINN                                       83
Ingólfur Davíðsson:
Kynlaus fjölgun
Flestir hafa einhvern tíma sáð fræi og sett niður kartöflur. Fræin
eru til orðin í blómunum við kynæxhin, þ. e. samruna frjós og eggs.
En kartöflur myndast ekki í jurtablómum, heldur neðanjarðar. Þar
eru engin fræ lieldur hýði, full af matarforða, til orðin á kynlausan
hátt. — Kynlaus fjölgun er mjög mikið notuð í garðyrkjunni. Við
setjum niður lauka og kartöflur, skiptum rabarbara og ýmsum fjöl-
ærum blómjurtum, tökum græðlinga af fjölda skrautblóma o. s. frv.
Þannig er tryggt að eiginleikar móðurjurtarinnar gangi að erfð-
um, því að laukarnir, kartöflurnar, rótarhnausarnir og græðlingarn-
ir erfa alla eiginleika móðurinnar og aðeins hennar; þeir eru bein-
línis hlutar af henni. Séu vaxtarkjörin eins, fá afkvæmin sama
blómalit, hæð, vaxtarlag o. s. frv. og móðirin. í jurtum, öldum upp
af fræi ,er aftur á móti jafnan hætta á nokkrum breytileika; enda
hafa þær jurtir erft tvo Eoreldra og getur brugðið til beggja ætta.
Þegar fjölga skal kynblendingum, er kynlaus fjölgun vehjulegast
nauðsynleg, því að þeir bera sjaldan fræ og erfðirnar eru ótryggar
viðkynæxlun. Margar skrautúlfabaunir (lúpínur) t. d. æxlast ekki af
fræi, þannig að blómalitur sé tryggur. En auðvelt er að skipta þeim
eða taka af þeim græðlinga. Græðlingum má skipta í tvo flokka —
mjúka og harða. Mjúkgræðlingar eru teknir af nýjum sprotum. Þeir
þola illa þurrk og eru þess vegna oftast hafðir inni í gróðurhúsum
eða reitum fyrst í stað, unz þeir hafa skotið rótum og eru færir um
að afla sér vatns. Harðir græðlingar eru áftur á móti teknir af eldri
sprotum. Þeir þola betur þurrk en hinir, svo að oft gengur vel að fá
þá til að festa rætur úti. Oft festa græðlingar auðveldast rætur ef
tekinn er hliðarsproti og látið fylgja ögn af greininni eða stofninum,
sem hún stóð á. Fjölga má mjög mörgum jurtum, trjám og runnum
með græðlingum, þótt ekki sé allur gróður jafn auðgróa. Jafn raki,
góð, unnin mold, skjól og skýli fyrir sterku sólskini, eru nauðsynleg
skilyrði. Nóg loft verður að vera í jarðveginum. Er þá gott að hann
sé sendinn, eða ef hann er heitur, er gott að blanda kókoshnetutrefj-
um eða þvílíku saman við moldina. Ef græðlingar eru settir í jurta-
pott — sumir í miðju ,en aðrir út við hliðarnar, — þá festa þeir síðar-
nefndu venjulega mun fyrr rætur heldur en þeir í miðjunni. Orsök-
in er sú, að hliðar pottanna eru gisnar og loftræstingin betri þar en
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96